leygardagur 5. februar 1949síða 1

JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR ; | — Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á : Blaðið ve ílagt á úsi g | At grulva å knøunum 1948 varð Føroyingum frælsisárið mikla Thorstein Petersen bar fram í | bardaganum — og tað bæði fyri At 1948 var eitt merkisár, | at føroyskt mál skuldi hava miklu „Samgongu- undir hesi at bløðini“ høvdu lagt frå sær eina hetta tydn- .Dagbl." nú trolarnosemju, osandi skriving um at ingarstóra mál: Her var al hagsa um eitt ,tilell i) niður- brótingararbeiði fyri at fáa okk- um aftur í danska føvningin bert tú oyska fólkið grulvar á knøunum er tað tað teir vilja?“ Fyrst er her af siga, at hatta er nú eitt troyttandi jahb um Sambandið trívist før- „samhand“ „samgongu“ og „samgongubløð“, ið nú eisini fólk:tingsmaðurin undir hesum mai, sum einki hevar við hesi átvatnaðu heiti at gera, royuir at:agitera og stuttleika fólki við. Vit vita einki um nakra sam- gongu ella nakað samarbeidi millum bløð. Vit taka støðu til eitt mál eftir okkara egna tykki, skulu vit siga Tórstein Petersen, Og tå id í heilum verður kastað við „samband“ og „sumgongu“; so kunna vit biðja Tórstein P. hyggja í sambandspressunu. Har eru hvørja viku at síggja Folkaflokksmonnum bæði hægri og lægri. jaldið, vita og ein duldum, tanfyri skal nøyn á Og aftan fyri hitt politiska øll, eilt sumgonga er samarbeiði men Í sum ikki maðurin u fáa frænir av! Vit tóku eina greiða støðu beinan vegin til trolarnósem)j- una, og hana firnast vit ikki at taka fram í ljósmála (bløð tóku heldur ikki støðu, fyrrenn sam- rådingar vóru slitnar við verk- falli). Vit átalaðu tann avhjóðandi atburð at irolararnar. Tað stig var til størri niðurlag enn leggja fyri føroyska samfelagið nakað annað. Trolaraflotin yrk- missur, sum isleysur ein taldist i milliónum. Vit funnust at trolarasåttmåla, sum skerdi inn- var eisini einum tøku fiskimannsins í stórum. Tí hvørja frigering ber tað til før- fólkið, at hin fiskimadurin fer aftur at grulva (eka) á knøunum? Verður fri- borin tjóðskaparlig sál at trív- ast í manni, sum kemur í skuld til banka, sparikassa og keyp- mann? Tå fer ivaleyst kjarnin av føroyska fólkinum aftur at oyska foroyski heimamonnum og g útlendskum monnum. Eingin er so tåpuligur og úl yrgdarleysur, at hann fer at mæla ímóti, at ein vinna skal bera seg. Vinnutólið má sjálv- andi niður á hvørjum ári, at:tað er fort al virka; men teir, sum røkja tólið leggja so nógv mugu eisini fáa so nógv burtur úr starvi sínum, at teir liva og liva sum fríir menn. Her í hesum nevnda føri um trolaraspurningin fluttu vit cis- ini fram, at aðrir vegir máttu roynast at fáa skorið niður út- Menn | reiðslurnar. hava tosað | á tøl, sum pátrúgvin tryr upp á gand. Men tøl hava ikki altíð samband við verunleikan. Tøl kunnu tala, men tey tala ikki altíð satt. Minni enn so. Seta vit nevndir niður, so skulu tað ver- ða neyndir við monnum úr yms- um stættum, sum viljan hava at nakað effektivt, fara til botns í málið. gera og sum Foroya fólk, fiskimenn serliga hava trúð og litið á ein modern- uðan fiskiflota; tað verður teim- um eilt vónsvik, um hann skal roynast so, sum komið er fram undir hesum orðaskifti. Skal tað sannleikin, hann komin úr øskuni og í cldin. Men tað fer hann ikki at trúgva á. Hann lítur á, al Vera so er trolaravinnan | hann kann fáa eina líkliga sam- eka á knøunum eins og undan hevur framtíðina fyri sær, og at syning burtur úr henni og eina væl uppiborna løn fyri sítt ólýðliga starv. Tað fekkst ein stormur burtur úr hesum máli. Men stormarnir títtir í ikki er løgið, at teir hava åvirk- hava verið so velur, so að sinnini á okkara mætu poli- To, dagur var onsdagin, og tå søgdu at tikkarum. kvyvndilsmessu- tey gomlu, vindurin hevði mist annað beinið. Kanska stormurin í Tinghøllini hevur mist annað beinið? Latið okkum vóna tað. GAGNAST VÆL um tøl. Ja, summir trúgva upp | | | fyri Føroyar, verður søgan at ásanna. Í hesum ári er frælsis- og vinarbrævið, sum javnadarflokk- urin setti fram út í ytstu tægr gjognumført, Danir og Føroyingar hava gjørt upp og kvittað við ta gomlu tíðina. Teir ójavnar og misskiljingar, ið hava verið teirra millum eru nú burturi og skapt er ein nýggj støða, eitt nýtt grundarlag at byggja fram- tíðina á. Og hetta grundarlagið kunna báðar tjóðirnar, tann danska og tann føroyska, vera fegnar við og í besta týdningi: stoltar av, Og um hjå tcim Førovingum og teim Dønum, ið nú ræður eiga framtíðina, hvor í sínum lagi at leggja sín besta vilja til og gera tað, ein kann fyri at skapa tað besta og hollasta sam- arbeiði samvinnu millum hesar báðar tjóðirnar. og Kg veit tað, at tað eru menn, sum av øvund ella øðrum ó- grundum royna at hilla fólki inn, at tann skipan, ið gjørd er, er eingin vina- og frælsisskipan. sakligum Men sjálvt við verstu snildum ósannindum maður og kann eingin burtur, at í vina- og frælsisbrævinum, sum tann nýggja stýrisskipanin av sonn- um er, eru loystir trætuspurn- ingarnir um: laka 1. Móðurmálsins rætt. Tað gamla kravið var — sam- bandsmenn hildu tó ímóli — javnbjóðisrætt við danskt í Føroyum. Stýrisskipanin gevur tí íkki bara henda rættin, tað til høvuðsmálið. men ger » 2. Lóggávuspurningin. Tad gamla kravid var — sam- bandsmenn vóru tó im6li — at løglingið skuldi hava lóg- gávurætt í summum serligi føroyskum málum. Kongur skuldi undirskriva hesar lógir. Stýrisskipanin gevur Føroya løglingi ikki bara lóggávumegi í summum føroyskum málum, men í ollum málum, sum Før- oyingar vilja taka ta peninga- ligu, siðmenniligu og stýrisligu ábyrgdina fyri. Og viðvíkjandi undirskriftini — verður longri farið, enn kraft hevur verið við tað, at løgmaður og ikki kongur er undirskrivarin. 3. Flaggspurningin. Í 1931 settu javnaðarmenn uppskot á ting um, at tað før- oyska flaggið skuldi við lóg verða góðkent uttan fyri sjó- markið. Men ikki var flaggkrav- ið hjá Jóanes bónda Paturssyni og hansara monnum sterkari enn so tå, al teir hildu tað vera ovboðið at bjóða Dønum og hildu seg undan at vera við til at seta uppskotið fram ella at greiða atkvøðu fyri tí. Stýrisskipanin skrásetur før- oyska flaggið sum einasta flagg, ið føroysk skip kunna nýta, og gevur flaggfrælsi fyri føroyskum donskum flaggi á landi í Føroyum eins og í Danmørk. og * Vit lata: Feskt kjøt og flesk pylsur feitivørur livurpostei p salatir ; konserves S. HOULBERG A/S Kødbyen, København.