leygardagur 5. februar 1949síða 3

Nr. 5 | | Føroya | = S0SIAL-DEMOKRATUR | 2 Í | Bráðf. blaðstjóri: MARTIN JOENSEN Prent: A. OSTER HEIMATÍÐINDI Guðstænastur 5. sunnudag e. trettanda: J. Joensen próstur í Havnar kirkju. — 10.40 skriftamál. — Talvan gongur fyri kirkjuna. N. J. Rasmussen prestur í Klakksvíkar kirkju. Thaysen prestur í kirkju. Kaldbak 50 ár Tann 8. februar fyllir fiskari Kristian Simonsen, Viðar- eiði, 30 ár. Knafppligt ódnarveður Stormarnir hava verið nógvir og strangir í vetur, men leygar- dagin var hann av tí harðasta. Hann lá mest av útsynningi suðri, men um kl. 2 snúði hann vesturum og gjørdi alt fyri eitt ein kolstorm. Ferdamannabåtar, sum úti vóru, høvdu strævið at vinna til lands aftur, og skip drógu langan tein, meðan ódnin stóð upp á. Vardi stormurin longri, kundu tey drigið heilt út av firðinum. Salrbåtur komin Tað er langt síðan, at ein salt- dampari skuldi koma til salt- bingid á Drelnesi. Eitt skifti vóru menn bangnir um hann. men nú er hann endiliga komin. Skjótt gongur at skipa upp úr við slíkum nýmótans amboðum. dåturin hevur 1.700 tons, og er væntandi, at tey verða upp- skipað í um fimm samdøgur 1000 tons upp á samdøgurið. Nógvur seiður Tvøráfjørður stendur rokfull- ur av seiði, men ringt er at fáa nakað, tí allastaðni fram við landinum liggja akker og annað skrambul, ógjørligt er at draga nót inn ímóti uttan hon So fer i lepar. Trongisvågskingar hava kastað, teir hava fingið um fimm bátar í kastinum. Tann eina dagin hildu teir seg hava einar 30 bátar í, men tá kom hon føst í eitt varp, ólaðist sundur, og misti hvønn stert. Ulhemsins ferðasambandið Skipini, sum sigla skulu mill- um Føroyar og útheimin hava verið sjáldsom at síggja. Tað er eina ferð, tey hava verið síðan fyri jól. Nú kom „Tjaldur“, og so er „Drottningin“ væntandi, ti oftast plægdu tey at vera í høl- unum hvørt á øðrum. FØROYA SOSTAL-DEMOKRATUR Utróður Fiskur er enn at fáa við Suð- uroynna. Motorbátar Tvør- oyri hava verið úti, tá ið ein glotti hevur verið, og eru teir komnir upp til 4000 pund. av Týskur oljuðán á leið til Íslands vendi við aftur og kom inn á Tyvøroyri, har hann hevur ligid í fleiri dagar. Nú sigur hann seg at bíða eftir ordrum. Ila útgjørdir bæði við mat og klæði er manningin. Hitt einasta, ið nógv er til av, er brennivín. . Th. Petersen og trolaramålid Tað stuttleikadi mær at lesa Th. Petersens grein i »Dagbladn- um« seinasta týsdag. Soleiðis skrivar maður við ringari og illari samvilsku. Oll tey óflýggjarligu háðar- orðini, hann nýtti! Serliga grummir er moti løgmanninum, tí hann er gamalur, móti landstýrismanni- manninum L. Zachariasen, ið hann ikki kann tala um uttan at herma og keipa seg beinan vegin låturligan, og ikki minst móti P. M. Dam, ið hann bein- samansnerktur í hann anvegin er sinni ímóli. Harra Th. Petersen skírur mótstøðumenn sínar fyri svarta- felag (Svarti skúli ella niður- gangsskúlin) var sum kunnugt skúlin fyri teim svortu»kynstrun- um< Men heldur enn tílíkt illavorðið og ósømligt briksl skuldi hann nýtt tid sína og »Dagbladsins rúmd til at »filoso- ferda« um sína ikki ódøkku samvitsku í trolaramálinum. Fiskimenn og skúlagóðir lesarar eru nú greiðir yvir, at hann Th. Petersen í bløðum og á tingið hevur gjørt seg upp sum veyjaraavtrolaraeigarannaósøm- iliga verkbanni. Th. Petersen verjir altso gerð teirra, ið var at krevja: 1. Av óbýltum skuldi fara: a. allar rakstrarútreiðslur uttan keyp og umsiling b. 2 % til administrasjón skrivstovuhald. c. trygging av kasko. Soskuldi verða býtt og reiðarin skuldi fáa tey 53%, og mann- ing og yvirmenn tey 47%. Skiparin skuldi fáa 41/» part, 1. stýrimaður 2'/; part, 2. stýrimaður 1)/, part, Í. meist- ari 2 partar og 2. meistari 11/4 part hvor, Aftrat procentunum skuldu 1. og og 2. meistari fáa atvikavist 500 og 350 kr. um mánaðin og kokkurin 250 kr. aftrat einum mannsparti. Dekksmenn og kyndarar skuldu fáa hvor sin partin, meðan lærlingar og messu- dreingir bara '/;—*/, partar. Matin skuldi fólkið sjálvt gjalda allan samlan. Hesin lønarsáttmáli trolara- eigaranna skuldi verða galdandi bæði fyri salt- og feskfiskiskap. Henda sáttmála hever Th. Pe- tersen latið sín fulltrúa og >l. stýrimann Leiv Waagstein seta fram sum eitt ultimatum: Takið við hesum óbrovttum ella lata vit trolarnar liggja! At Th. Petersen og teir menn, sum hava ábyrgdina fyri einum tilikum hungursuppskoti ti lfiski- mennirnar hava ringa sam- vitsku, døkka samvitsku, er ikki løgið. Hvussu kann Th. Petersen rænta honum álit meira! Omøguligt! Tá id Th. Petersen mærkti at hetta krav trolaraeigaranna so eiggilga varð burturvíst uttan sum innantings, lat hann tað — við, >so frommari minuc sum møguligt — eisini falla í »Dagbladnum« og ók eftir hæli yvir á næsta stig trolaraeigar- anna, sum var at seta valdgerð- ardóm ella gera semingsmanns- ins uppskot í gildi við lóg. Hvussu gerðardómurin hevði roynst fiskimonnum hava vit í »friskum huga«. Fiskimenn vilja ti ikki hoyra um gerdar- dom. Hvussu vordid hevði verðið fyri fiskimannin, um semings- mannsins uppskot varð gjørt til lóg, vita vit nú, tí hansara upp- skot er okkum kunnigt. Tað vildi skert dekkarin og kyndarin við um 2000 kr. um árið fyri ein meðaltrolara og um 5000 um árið á einum stórum roktrolara. Th. Petersen og hansara menn á tingi, id vildu fremja hetta uppskotið hava alla góða grund til at hveita til viks og ikki tora at hyggja fiskimannin í eyguni aftaná henda sting í ryggin á honum. Tað er ikki at undrast á, at Th. Petersen roynir at fáa sær eitthvort at kosta hinum fyri at snara pråtinum burtur frå sær sum t. d. vid at smyrja upp eina orðarúgvu um, at »svartafelagid« hevur sett markið fyri ókeypis vist umborð niður í 5 kr. pr. mannin (í reiðaranna uppskoti var sum sagt sett, at fólkið skuldi gjalda alla vistina). Tað er rætt, at meirlutin í sínum lógaruppskoti setti, at 5. februar 1949 tað sum menn brúka meiri enn ð kr. um dagin um borð skulu teir rinda sjálvir. Og hetta kann meirlutin væl viðganga, tí 5 kr. liggja oman fyri t.d. tað, id farmaskip hava sum vistar- mark, og sum summir trolarar hava brúkt. Verður ansað eftir og væl kokkast umborð, kunnu fiski- menn við 5 kr. um dagin aftrat fríum fiski liva væl og hava nóg mikið av góðum styrkjandi mati. Fyri at kunna bera óneyðugar niðurskornar. skal allar verða verða trolaradriftin seg megu útreiðslur Helta má gjørt, áðrenn lagt verður á partin hjá teim lægst løntur umborð. Trolarar okkara brúka ov mikið av koli, tí maskinurnar eru i Olagi, ovmikid av greið- um ti ikki verður bøtt so nógv og ansað so væl eftir sum átti at verið, og umborð á nógvum skipum gongur ov mikið av vistum. Th. Petersen skuldi tí, áðrenn hann gevur seg so ófólkaliga at leypa á til verju fyri reiðar- anna krøv um at skerja teir lægst løntu umborð, manniliga tikið til orða fyri, at trolara- reiðararnir tóku sær um reiggj fyri: at minka kolbrúkið við 20- 25 pCt. og keypt 20 pCt. biligari, at minka um greiðikostnaðin við at keypa hiligari tilfar — beinleiðis uttan um agentarnar — og annars spara brúkið við størri eftiransni og størri røki- skapi. at minka um vistarútreiðsl- urnar við at fáa skilagóðar kokkar = umborð við fastari kokkareglugerð at arbeiða eftir at fáa bankrentuna og trygg- ingargjaldið lækkað, at fáa feskfiskasøluna skipaða biligari í Bretlandi — hví ikki lata »kooperasjonina« selja fiskin fyri 1 av teirri samsýning, ið seljararnir nú fáa? Eg loyvi mær at skjóta uppá, at »fiskimannatrolararnir« loysa seg frá »matadorunum« og skipa seg í eitt landsfelag og ígjøgn- umføra hesa umskipan av um- silingini og rakstrinum. Javnaðarmaður. C.C.JOHANSEN Tórshavn . T/f. 3 >. Tlgr. Carlalag Kvarabuksur hvítar, grønar og brúnar Bláar sverar buksur uttan kvara Úllint undirklæðir eisini rangar og rættar ullintar undirbuksur Oljuklæðir dansar, troyggjur, buksur, leggins, svintur, úlsynningar Gummistyvlar 1/1, 1/2 og %, langir Gummiskógvar við hvítum iljum, bæði til børn og vaksin Ketildraktir, yvirallsbuksur, arbeiðshandskar Kollar, selar