leygardagur 23. apríl 1949síða 1

FØROYA SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á | . | Bladið verður bilagt á sthúsi | 8 ; y! z í agt á posthúsinum, og | Ni I5 | 1. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardagin 23. apríl 1949 | kostar kr. 2,00 + porto um fjórðingsárið | 23 årg. | Kappingarførur handil Undan krignum bestiltu fólk nógvar vørur úr Danmark, bæði klædnavørur og matvørur. Tey hildu, at tey høvdu stóran pen- ingaligan vinning av tí, tí vør- urnar vóru nógv biligari enn her, og tey meintu, at tær vóru eisini líka so góðar. Henda »bestilling« stedgaði við krignum, og má tað hava verið føroyskum handilsmonnum,slór- um og smáum, til fyrimunar og sølan er farin føroyskur vinningar: øll fram í landinum, handil hevur so havt allan hand- ilságóðan, og í hesum føri skal so ein minnast til, hvussu nógv innfluttningurin er vaxin, og hvussu nógv, ið rådini yvirhøv- ur eru batnað hjá fólkinum undir og aftan á kríggið. Men fólk minnast til tey donsku vøruhúsini, sum sendu pakkarnar, og fjøldin hevdi iva- leyst dámað best at givið varð leyst, og ein slapp frítt at be- stilla, sum hann vildi. Aðra hugsan mugu so hand- ilsfólkini hava. Tey flyta fram, at soleiðis kann tað ikki vera. Í slíkum førum má verða eftir- ansað (tó halda tey, at landið í øðrum førum ikki skal eftir- L o ønirnar Sáttmálarnir millum arbeid- arar og arbeidisgevarar eru upp- sagdir, og arbeiðisgevarafelagið leggur í skrivi til Føroya ar- beiðarafelag fram uppskot til lønlækkan. Hetta eru lønar- uppskot, sum ivaleyst flestu ar- beiðarar ikki ganga við til. Arbeiðisgevarafelagið styðjar tey við teimum orðum, at prísfall og arbeiðisloysi eru byrjað í grannalondum okkara, og sum eisini eru byrjað hjá okkum innan fiskivinnuna. Og vísa teir á tvangssalg, sum verið hevur. Orð eru fallin ymsastaðni um, at eitt prísfall er væntandi á verðaldarmarknaðinum, men hetta prísfall er ikki komið. Og her hjá okkum merkist als ikki prísfall. Tollur er hækkaður, og allir prísir eru uppi í hæddini. Øllum er skiligt, at besta ráð at fáa skil á vinnu- og peninga- vidurskiftinum og koma inflati- ónini til lívs er at sela prísirnar ansa handlinum!) gjaldoyra hitt dýra kann ikki søplast burtur til ónyttufjas frá handlunum i Keypmannahavn. Soleidis er tað, at vinleressa« stendur móti »interessu«. Men bestu ráðini at fáa báðar partar, hin keypandi og hin seljandi, at draga eina línu, er, at hand- ilsmenn okkara eru førir í prís- um at kappast við teir donsku. Tá ið frættist, at allar vørur í Danmark eru bíligari enn her, skilst væl, at hin meinigi mað- urin í Føroyum ynskir at fáa síni gomlu rættindi aftur og sleppa beinleiðis sjálvur at keypa vorurnar haðani, hann stendur seg best við. Ti kemur hesa eisini er uppí lrætu, sum vorðin politisk, spurningurin, hví alt skal vera dýrari her enn í Danmark, og hví ikki føroyskir handilsmenn kunna selja fólki lika so biligt, sum teir har niðri. Kann før- oyskur handilsskapur gera tað bragd, at hava sínar vørur eins bíligar og aðrastaðni, ja, so er tað eingin í Føroyum, sum tímir at seta seg at skriva til Buldog ella Daells Varehus eftir vørum. niður. Lønirnar rætta seg eftir vøruprísunum, og allir løntak- arar standa seg best við at hava hampuligar prísir og fáa mest møguligt fyri sín pening. Okkara handilsviðurskifti treingja vist fyrst og fremst at verða >reviderað<. Ulgerdapris- irnir eru høgir, og kundu teir fingist niður, var tað hesta hjálpin, ið fiskivinnan fekk. eisini ov PÁSKAVEÐRIÐ var út av lagi ringt. Veturin hevur verið so beiskur, at mangur heldur, vit hava tað uppiborið at fáa ein glotta av vári nú í apríl mánaða, men ikki tykist tað at vera. Eingin av heiligdøgunum var turrur út í- gjøgnum, og 2. páskadag var heil ódn av útsynningi. „Smiril“ kom úr Suðuroy og fullur av ferðafólki, sum burtur hevði verið í halguni, og tey lótu illa at ferðini. Hann lá Í tíma úti á vánni, áðrenn hann legði ut. Seinrapartin týsdagin og onsnáttina tók við aftur á høgum vestri. Bæði avfall og stormur. Onsmorgunin var kavi í gøtunum í Havn. Skúlabygging Har ið pláss økjast, er skúlin eitt tað fyrsta, ið verður ov lítil. Í Klakksvík, har barnatalið veksur so óført, verður bygt aftur at í heilum. Eisini á øðr- um plássum t.d. í Vági og Vest- manna hava teir bygt, ella eru farnir undir at byggja, stórar og væl útgjørðar skúlar. Høvuðstaður landsins málti farið og verið eill tað ringast stadda stað í landinum, hvat ið vidvikur. Byurin er óført hesi seinastu árin, og skiligt má vera, at Kommunuskúlin, sum upp var settur, táið býurin ikki hevði helvtina ella tridingin av hesum fólkatali, langt sidan má vera vorðin so nógv ov lítil. tealskulin tekur sjálvandi ein góðan part av børnunum, og so eru einstakir aðrir skúlar, men tad er ikki so nógv at rokna, at Kommunuskúlin, høvuðskúlin, má trongur. skúlaøki voksin so kanska sum er vera nóg ov Langt síðan frættist, at by- ráðið hevði skúlaætlan liggjandi til reiðar, men ikki er skjótil gjørdur á. Tað kann tykjast at vera mest leidiligt og trupult fyri lærarar at arbeiða í skúla- rúmum, sum eru trongd av ov stórum barnatali. Soleiðis er ivalevst, at tað er møðsamt hjá lærarum; men ikki minni møðsamt og 6hugnaligt kenst tað hjá børnunum, sum har skulu sita rúgva saman heilun dag. Tey gerast óstill og sveimat í huga og líkindini fyri at nema lærdóm verða nógv niður sett. Tað má tí vera foreldrum mikið umráðandi, at tey eggja undir skúlavald og onnur fyri hesum hava ábyrgd at bøta slík stór brek og fara í lag at byggja skúla. Í sambandi við kommunu- skúlabygging er eisini at nevna Logtingsins studentaskúla. Hann fekk ringt byrjanarstøði. og hev- ur hann válað villur, síðan hann var settur á umkring hús- stovn. Nú skuldi eitast, at hann fekk egið høli, men sum aðrir al- mennir bygningar er tað trong- statt — og eitt tað ringasta: einki øki rundan um, so tá ið næmingar fara út millum tím- arnar, hava teir ongastaðni at- støður at venda Æmntin noyðast at standa aftur at ein- um veggi ella fara út um skúl- ans øki at mæla. Í hesari umrøðu kemur fram hitt stora og gamla Æostskúla- Kostskúli við studenta- skúla, preliminerskúla og lær- araskúla. Hetta mál er stuðulin fyri bygdanæmingar, sum koma sær. málið. til Havnar at leita sær lærdóm. Sum er, er lad so dýrt, at teir fara heldur til Danmarkar at læra. Og í betri hondum vita foreldur sær síni børn, lá ið tey búgva á einum skúla, eun at tey finna sær innivist onkustaðni, sum lilber. Her á landi er nógv at fara undir. Spjadd er byggingin, og umsitingin hin almenna verður dyr. Men er tað spjalt, má tað heldur ikki spjaðast meir. Held- ur má savnast í einum stað og fáa tað frægasta burtur úr lí, ið vit hava at taka av. Tað ÞÆR RAi DØ Á B. Mortensan Térshavn - tf. 326 TEN DEO eru roykpylsurnar ið duga tær frá HOULBERG Matliot er, og væl rýkur, tå ið hurðin verður gloppað inn í royk rúmið hjá Houlbere, har hundrað tais I r rovkpylsur hanga lið un 1St HOUI BER( eru gjørdar av fyrsta til ' yddraðar cm DØ He FA KØBENHAVN