leygardagur 28. januar 1950síða 1

Nr FRÆLSI FØROY FØROYA — OSIAL DEMOKRATUR JAVNADUR BROÐURSKAPUR Nr. 4 Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu Leygardag 28. januar 1950 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,50 4 porto um fjórðingsárið 24 árg. | HUMBUKK | Hart leikaði Dimmalætting inná løgtingsformannin, tí hann ikki kallaði tingið saman fyri at fáa skil á trætuni um trolara- kontraktina. Formaðurin gjørdi tað ikki, tí javnaðarmenn høvdu givið greitt svar: Teir vildu ikki vera við til at skerja fiskimannapart- in á feskfiskaveiði. Men løgmaðurin og fiskimåla- ráðharrin vóru sambandsmenn og sótu við meirlutanum í lands- stýrinum og kundu altíð gera tað teir hildu vera rætt. Hví lystraðu teir ikki Dimmalætting. Teir áttu maktina. Eru teir líka- glaðir fyri fiskivinnumålum og harímillum serliga trolaradrift- ini? Dimmalætting kann svara! Men tingid saman til ásetta tíð. Trolaramálið kom til viðgerð- ar, fór í nevnd. Og tann maðurin, sum fekk ábyrgdina av viðgerðini av hes- um måli, var eingin minnj enn ein sambandsmaður, Jens Krist- ian Olsen. Nú skuldi staðið væl til eftir Dimmalættingar áskoð- an. Men hvat hendi? Púrt einki! Sambandsmaðurin Jens Krist- jan Olsen greiddi frá á opnum tingi, at tå id flokkanna nevnd- arlimir ikki kundu koma til sættis um eitt uppskot, var tad at vænta, at einki uppskot kundi koma igjognum å tingi, og settu flokkarnir einki kom ti teir ymsu uppskot fram. Størri humbukk kann ikkki vera í nakrari politiskari agita- tión enn henda Dimmalættingar og sambandsins. Kasta seg sum úlvur yvir Øregaard, tí hann ikki kallaði tingið saman, so sambandsmenn kundu fáa høvi at seta uppskot fram til bjarging av driftini, og so tå ið tingið kemur saman hendir tað at sambands nevnd- arformaðurin, id fær málið i hendi at greiða, gevur upp og lýsir fyri tinginum, at sam- bandið hevur einki uppskot at seta fram til loysing av måli- num. Og humbukkið verður so ing aftaná hetta úrslit samband- Í sins | gildi ella at lata trætumálið fara men sjálvir settu teir einki upp- skot fram. ikki verið nakað hjá Dimmal, at breggja av. mikið størri, sum at Dimmalætt- ikki smæðist við í eini oddagrein at kasta seg við spott og háð yvir hinar flokkarnar. Men sannleikin er, at fólka- flokksmenn á opum tingi hava! gingið inn fyri, annaðhvørt at seta semingsmannsins uppskot í til gerðadóms, og javnaðarmenn søgdu við tað sama, at teir, undir ongum umstøðum gingu við til at skerja fiskimannsins part, meðan sambandsmenn søgdu, at teir kundu ganga við til eitt uppskot, um allir hinir flokkarnir gingu við til tað, Henda vesæliga støða mátti Henni somdi betri at tagt og verið glað við, um hon slapp við tað. Hvor skal gjalda hesa milliónina ? Enn situr tingið saman; men almennir fundir eru fáir ella eingir, so ætlandi er tað fíggjar- lógin, ið tingmenn hava ilt við at semjast um. Eftir ti, Vit hava frætt, skulu útreiðslurnar, sum fyri stórsta partin longu eru játtaðar, vera um eina millión størri enn tað inntøku- uppskotið, landsstýrið hevur lagt fyri tingið. Nú er fólk forvitið at frætta, hvussu hesar inntøkur skulu fåast til vegar. Ætlandi vilja følkaflokksmenn og sambands- menn seta fram uppskot um hægri toll; men sjålvandi ganga javnadarmenn ikki vid til nakra tollhækkan. Sum kunnugt betala fiskimenn og arbeidarar so stóran part av dag, at skulu nú dýrkast við skattinum i eisini brúksvørur tolli, verður ikki livandi. Øll eru greið yvir, at nógvir menn við stórum virkjum hvorki rinda skatt til kommunu ella løgting, tí virkir teirra ikki geva yvirskot. Hetta kann ikki vera rætt. Fiskimenn og arbeiðsmenn, ið ongantíð hava nakað yvirskot, megu gjalda skatt av allari síni inntøku, ið verður nýtt í húsar- haldinum. Tað má verða álagt líkningarvaldinum at skipa so fyri, at teir menn, ið fera nógv størri hús enn bæði fiskimenn og arbeiðarar, verða settir í skatt av tí, teir nýta til sítt húsarhald. Hvat Påll hetta óskil hann situr sjálvur formaður í líkningar- ráðnum ? sigur Petersen til sum TEIR SIGLA AFTUR Úr Suðuroy frættist, at hildið var uppat at sigla niður við fiski vegna ósemju um løn. Nú er Semingsmaðurin tikið henda sigling byrjað aftur. hevur lovað at trætumålid til viðgerðar. Verða Føroya fiskimenn at vinna umboðs- menn í starvs- og umboðsmannanevndum fyri Feroya Fiskaselu? Sum áður greilt frá hevur javnaðflokkurin inni á tingi, at fiskimannastatturin skal fáa helmingin av umboðsmonnum í styri og umbodsmannanevnd fisksølunnar. Málið er nú í nevnd. Men vit hava ikki frætt, hvørja støðu hinir flokkarnir hava. Graml gongur tó um, at onkur av nevd- arlimunum i hinum flokkunum vilja taka undir vid javnadar- monnum, id sambært upplýs- ingar frá flokksformani okkara, vilja seta fram upkskot um i fyrstu syflu at treyta einkar- rættin til salt- og klippfiskasølu við, at Føroya Fiskasøla á fyr- sta aðalfundi broytir lógreglur sínar soleiðis, at fiskimenn, skiparar og styrimenn, motor- passarar og maskinmeistarar tilsamans fåa helmingin av fiska- sølunnar stjórnar- og umboðs- mannalimum, og í aðru syftu landsstýrið løgling- um fyrsta upp- samtykt á at heimila sins vegna skotið ikki verður við lóg at seta aðalfundinum — í gildi eina fiskasølu á andeils- SALTKJOT Fyrsta flokks, sera feitt og sera gott saltað oksakjøt, kann útvegast í ' ; og |» tunnum frá felagnum S. HOULBERG A S, Keypmannahavn Gerið so væl og sendið ordra tygara til felagið ella til BRYNJÓLFUR MORTENSEN TORSHAVN . TL.8 grundarlagi á sama hált sum Føroya Fiskasøla bara við teirri felagslógunum, aft skal fáa broyting í fiskamannasatturin helmingin av limunum í stjørn og umboðsmannanevnd fiskasøl- unnar. Tá ið Føroya Fiskasøla varð stovnað av nýggjum, høvdu javnaðarman uppskot á tingi um at treyta einkarrættin við, at fiskimannastatturin fekk helm- ingin av felagsins stjórnar- valdi. Men Had fall. Hinir flokkarnir vóru ímóti. Nú eru javnaðarmenn ikki einsamallir í hesum kravi sínum. Suðuroyar Fiskimannafelag hev- ur sama krav á tingi. Men hvat sigur Føroya Fiski- mannafelag og hini ávarandi feløg? Hesin spurningur er eins athugaligur og spurningurin um, hvat ið sambandsmenn og fólka- flokksmenn á tingi siga. Men eitt er vist, at javnaðar- menn helma ikki í, fyrr enn vunnið er á mál, sjalvt um tap verður í hendi við hesi atløgu.