leygardagur 18. februar 1950síða 1

FØROYA FØROYA. SOSIAL DEMOKRATUR JAVNAÐUR BROÐURSKAPUR Lýsingarprísur fyri mm: 12 oyru á I. síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu | Leygardag 18. februar 1950 Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,50 + porto um fjórðingsárið | 24 árg. Hægri skattur — Við sveittabroti hava menn sitið í líkningarneyndum og lagt skatt á landsins íbúgvar. Tað er ikki nakað hugnaligt starv at hava, avgjørt eitt hitt mest ótakk- sama arbeið, nakar kann hava. Í ár hevur hetta arbeið verið sera Óhugnaligt, tí inntøkurnar hava verið minkandi hjá teim flestu, ið hava havt við fiski- vinnu at gera, og hjá fólki, ið starvast á landi, hevur ikki inn- tøkan verið størri enn í 1948. Sostatt verður heildarinntøkan hin skattskylduga inntøkan — væl minni enn árið fyri. Í Havn er hin skatt-skylduga inntøkan minkað við um eina stíva millión av stívum 20; men hetta er ikki nógmikið til at seta skattapro- sentið upp frá 8 til 10,4, heldur kommunan hava roknað útreiðslum í ár man við væl størri enn í fjør. Úr flestum støðum í Føroyum fræltist frá lækkandi skattainn- tøku, so um ikki kommunurnar hava roknað við lægri útreiðslum í ár enn í fjør, so verður skatt- urin at hækka yvirhøvur. Úr Vágum frættist, at skattainntøk- an er minkað um leið ein trið- ing. Hetta er ikki hugnaligt. Samstundis við hesi aftur- gongd í inntøkum ger løgtingid eina fíggjarætlan, ið er um hálva millión hægri enn í fjør, so her man fara at standa á manga staðni. Væl roknar ting- ið við 400.000 kr. í minni skattainntøku; men afturímóti skal tað so taka slaka millión inn á annan hátt. Og her kemur so fyrst og fremst ein fúl toll- hækkan uppá 600.000 kr. ØJ vita, at tollur rakar hart tey, ið minstar innløgur hava, og beinleiðis skattur er tí eitt meira rættvíst gjald til lands- kassan. Færri inntøkur, hægri skattur á brúksvørur, tað er fyrsta úrslit av sambandsflokk- útamingarpolitikki: legg skipini, so fólkið íkki fær møguligleikar at vinna nakað av sjónum, legg so harðan toll á brúksvørurnar, so fólkið verður sins meiri tollur kryplað í armóð — ja, hetta er sambandsflokksins politikkur av í dag. Landskassin má hava pening, tað er sjálvsagt. Men spurning- urin er bara, hvaðani hesin pen- ingur skal takast. Javnadarmenn høvdu uppskot um at taka hann frá teimum, ið hava nakað at lata av; men sambandið og fólkaflokkurin vildu ikki hetta. Teir løgdu stein omaná byrði. Teir gingu saman um at royta arbeiðarar og fiskimenn at skinn- inum, og arm í arm gingu teir í hernað at verja stórmannin. — Eitt úrslitið úr hesi samgongu er hin nýggja tolllógin. Eitt kann av sonnum verða sagt: Hin nýggja tolllógin er eitt prýði fyri og eitt gott dømi um gott arbeiði millum tveir aftur- haldsflokkar. FISKISKAPURIN - VIÐ NOREG Frá Noregi frættist, at lítið hevur borið til við trolfiskiskap- inum. Trolararnir, ið roynt hava á Malangsgrunninum flyta nú vegna fiskaloysa burtur hað- ani, teir flestu væntast at fara á Senjabankan. Handverkaraskúlarnir í Føroyum vóru herfyri vitjaðir av ovarsta umsjónarmanni ríkis- ins fyri tílíkar skúlar hr. Haug- sted, verkfrøðingi, ið týskvøldið helt fyrilestur fyri meistarum, næmingum og lærarum skúlans. Hr. Haugsted segði, at tvinnar gøtur vóru at venja ungfólk til handaverk, hin fyrra rar meistaralæran, men onnur var skúlalæran einans, og av hesum var meistaralæran avgjørt hin betra og ikki minst tá meistar- arnir sjálvir tóku sær um reiggj og settu skúlar á stovn at geva leim ungu siðmennandi frøði umframt at tey fáa sítt yrki at kenna í teori. Talarin næm eilt syndur við vlærlingalóginas, id hann helt lagast kundi nakað so hon hóskaði betur til her hjá okk- um, men um meistaralæran skuldi haldast uppi í einum landi, var neyðugt at hava eina »lærlingalog« = umframt tann góða sið, at meistarar kendu skyldu sína at læra frá sær, fólki og landi til framburðar. KINA Úr Kina frættist, at í næstum skal fáast í lag ein handilssát- máli millum Kina og Rusland. Herfyri varð gjørdur friðar- og hjálparsáttmáli millum hesi bæði londini, og eftir honum átekur Rusland sær at hjálpa Kina, um tað verður álopið av Japan ella øðrum landi, id er í parti við tí. Keflavík Ikki munnu amerikanararnir hava tikid alt sítt setulið aftur úr Íslandi, so sum ljóðaði fyri nøkrum árum síðani. Við flog- vøllin á Keflavík ganga enn o. u. 1000 amerikanarar, men teir eru sjálvsagt ikki í hermanna- búnað. Við flogvøllin verða nú bygd sethús — ein heilur lítil býur — undir leiðslu av amerikanarum. Ífjør lendu ikki minni enn gott 8200 amerikansk flogfør tilsamans á Keflavíkar flogvølli. Rusland So leingi sum kapitalisman ræður í verðini, má Rusland gera seg út til kriggj, siga russ- ar, og gera teir eisini alt fyri at verða fulldubbaðir. Teir siga seg at vera fullkunnugar við átom- máttin. — Sethúsatrotið er stórt í Ruslandi eins og í øðrum lond- um, og russar royna at byggja hús, alt tað teir eru mentir. Eisini verður roynt at lækka prísirnar á vanligum húsar- haldsvorum. Foroya Búnaðarfelag hevði hóskvøldið eykaaðalfund í Tórshavn. Til umrøðu var stovnan av handilsfelag. Hugur var fyri at fáa í lag sølu- og keypifelag; men ikki vóru menn heilt samdir um, hvussu hetta felag skuldi skipast, ein partur av limunum var fyri at seta á stovn andeilsfelag, meðan aðrir hildu vera beinari at lata Føroya Búnaðarfelag so við og við taka hesa uppgávu upp, eftir at felag- sins lógir vórðu broyttar soleiðis, at tær loyvdu handilsskap. Mål- ið verður upp aftur tikið á aðalfundinum í júli. FISKIMENN Vegna tess menn, id verið hava vid útlendskum skipum hava søkt Lønjavningargrunnin um vid- bót, skulu vit siga frá, at teir føroyingar sum fiska við útlendskum skipum ikki eru undir Lønjavningar- grunninum og onga viðbót fáa. Fiskimenn — leggið tykkum hetta í geyma áðrenn tit mynstra við skipi, sum ikki hevur heim- stað í Føroyum. Lenjavningargrunnur skipsfiskimanna. NORTH ATLANTIC SALT CO. í Nr. Í salt á goymslu. Utskipan: 50—80 tons um tíman til fiskifør. Kr. 105 telgr. adr.: NORTSALT, — lon leverað frítt umborð. Tvøroyri. Tlf. 24 & 78.