leygardagur 11. mars 1950síða 1

SBÓKAS VN FØROYA SOSIALDEMOKRATUR FRÆLSI JAVNADUR BRODURSKAPUR , | Lysingarprisur fyri mm: 12 oyru å | Blaðið v f Á åsi Nr. 10 ysing ) | adid verdur bilagt å posthåsinum, og I | Leygardag 11. mars 1950 kostar kr. 2,50 + porto um fjórðingsárið 24 Arg. . síðu, 10 oyru á 3. og 4. síðu So halda vit gildi... Sunnudagin varð havnin í Sørvági vígd. Og ikki kann ann- að sigast, enn at sørvingar hava fingið góða havn við rúmligum bryggjum. Hevdi bara inn- siglingin verid tilsvarandi, so var hetta ein hin besta havnin i Føroyum; men i illveðri verða tað helst bert meinkunnugir menn, id hætta sær at sigla inn á fjørðin. Hetta sýndi dagin, havnin var vígd. Ilvedur hevdi verið, Tjaldur hætti sær ikki til Sørvágs, so sum ætl- að var. Mátti tí Smiril flyta tað fólk, ið fara skuldi til vígsluhá- tíðina í Sørvági, á Midvåg, hað- ani tað síðani fór yvir land til Sørvágs havn. seg longu tann og Løgtingsformaðurin og sókn- arstýrisformaðurin í Sørvági hildu røður á bryggjuni, og varð síðani farið til veitsluborð. Sjálvsagt vóru flestallir toppar“ í landinum bodnir til hesa veitslu: Ríkisumboðsmaður, landsstýrismenn, løgtingsmenn s. fr. Og úr Vágunum sjálvum „teir mætastu“: sýslumaður, onk- sóknarstýrislim- ið ber navn av at vera reiðari; men eingin umboðsmaður fyri fiskimenn og arbeidarar! Fiskimenn og arbeidarar eru id arbeida skulu vid vóru bodnir Prestur, lækni, s ir fyrstilærari, ir, og hvør og ein, kortini teir, havnina og hon kann av sonnum sigast at vera eitt ar- heiðsamboð í hondum teirra, so løgið má tað tykjast, at teir verða settir uttanfyri gildis- skálan! Men hetta er so ikki alt: Sóknarstýrið man óivað fara at finna til fiskimannin og arbeid- aran, tann dagin, rokningin bæði fyri havn og gildi skal verða goldin og rokningin er kommunuskatturin ! Um 100 fólk vóru til hesa veitslu, og so er frásagt, at av víni og sterkari løgi vóru til- saman innfluttir 25 kassar — 300 fløskur gott tað dupulta av karlsbergarum við gullhelsi og nakað av sodavatni. Hettu máttti tó rinið við ein og annan. Men hvarum alt so er, so kostar hetta einar 6000 kr. við tollinum (og hann vóna vit ikki, at hoðin | | landsstýrið hevur latið teir sloppið uttan um!). Men var hetta so alt, so var tað, hvat tað kundi; men hetta sama sóknarstýri hevur nú Í eitt stívt ár hildið 4 veitslur: Fyri el-verkinum, fyri kongi (og tá sendu teir skip á Velbastað eftir sjampanjugløsum úr Havn), fyri donsku figgjarnevndini, og nú síðst fyri havnini. Hesar veitslur roknast av monnum har á plássinum til at um 35.000 kr. og tað fimti parturin av kommunuskattinum í ár! Er so nakað at vera bilsin yvir, at skattaprosentið í Sør- vági fór upp frá 8 í fjør til 10 kosta er 2 i år? Nei, soknarstyrid i hevur sanniliga ikki tikid til og hóast vit vita, at eis- sóknarstýri hava veitslur, megu Sorvågi småum, ini onnur hildid dyrar vit kortini spyrja, um hetta ikki er heldur riviligt tikid til, og um eitt sóknarstýrið hevur rætt til at tríva so djúpt í lumman á so skattaborgarunum til veitslu- hald, har fjøldin av skatta- borgarunum verður sett uttan- fyri og ikki so mikið sum kann fáa ein av álitismonnunum við. Ja, lítið tykjast teir, ið ráða fyri borgum í Sørvági at virða fiskimenn arbeiðarar; tað kann ikki annað sigast. og Kommunuvalini i Danmørk Eitt sindur er, hvussu hevur gingist stýrisvalunum býum, ymiskt vid Danmark; men har javnaðar- kommunu- i ymsum menn høvdu meirluta hava teir nú mist hann, t. d. i Esbjerg, Frederikshavn, Silkeborg fyrr (8) og Odense. Fiskaprísir í Noregi Ymsir fiskakevparar í Noregi hava boðið hægri enn vanligan pris fyri fisk til saltinvar. Hetta hevur verið illa dámt av øðrum, og hava ti samráðingar farið fram um fastan pris á fiski til Menn eru nú vorðnir at hann skal vera saltingar. samdir 45 oyru fyri kg. till), »EYMUR ER HANN, IÐ AGN SPARUR<! Soleiðis søgdu teir gomlu, og væl kann vera, at hetta orðatak hóskaði til ta tíðina, tá menn róðu við árabátinum; men nú menn fara um tey víðu høv við stórum skipum og fleiri hundrað stykkjum av línu til hvørja setuna, nú man fara at merkj- ast, hvørja ferð teir eru oyslutir við agni. Sildin, 25 oyru kg. ið mangar er keypt fyri kostar í utsølu frá líka upp í 125 oyru kg. og hetta hava vit fyrr frystuhúsunum momið við, uttan at nakar hevur latist um vón. Tað heyði ikki verið ovmikid, um menn fóru at kanna eftir, um ikki var gjør- ligt at fingið agnsildina væl bílligari. Tað er so vónleyst at vita sær hjá monnum, ið rógva vid motorbåtum út frá før- oyskari havn, at teir megu veiða fyri einar 800 kr. fyri agnið og ofta meir, áðrenn nakað oyra verður til teirra sjálvs. Og hyggja vit so at teim størru førunum, línuskipunum, so síggja vit, at tað ikki er so sjáldsamt, at tey brúka fyri einar 16.000 kr. í sild ein túr, id ikki tekur 2 mánaðar, og tað sigst at vera hent, at tey eru komin heilt upp ímóti 24.000 kr. bara fyri Hetta er full- komiliga ort. Tað er jú so burt- von og vili, at fara út at veiða við línu, teimum agnsild. ur úr menn skulu tá teir skulu noyðast at gjalda so nógv fyri at væl skal verða fiskað áðrenn bara sjålvt soldið. Og koma útreiðslurnar! Og agnið, er so hinar agnið allar Út við honum! Blaðsjórin fyri enska komun- istbladnum Daily Worker hevur fingið at vita, at upphaldsloyvi hansara ikki er galdandi longur afturat, landinum hvør við enn 3 mánaðar skal siga; Far av tær! | fyrst tå skal fiskimadurin hava løn sína fyri strevid. — Og lønin undirskoti sjálvsagt púrt eingin! Nei, tað er troldriftin, ið av er aldeilis ikki einans eigur at verða til botns, hetta geldur minni muni línuveiðina; og tá liggur fyrst fyri ein gjølla kannan av kannað ikki í agnspurninginum ! Týskland Aftaná kriggið hava vest- maktirnar oydilagt hópin av tyskum fabrikkum og antin oyði- lagt ella flutt heim til sín sjálvs maskinurnar úr teimum. Hetla hevur líkað týskarunum illa, tí sum feir verður tað torført fyri teir at kunna vinna seg nakað upp aftur sum idnad- arland, um teir missa arbeiðstól síni, og henda oyðan hevur skapt stóran illvilja móti vestmaktun- um i Týsklandi — stóran, at teir hava givið nakað eftir og gingið við til ikki at oyða so > nogyv, fyrstu tid ætlad. siga, so so sum av Men nakað er eftir enn av tí, teir skulu oyðileggja, og har ímillum eru tey stóru Herman Gøringverkini. Hesi eru teir nú farnir undir al spreingja burlur. Hetta hevur vakt so stóra øði í Týsklandi, at arbeiðarar í túsundtali eru møltir fram fyri at molmæla hesi gerð. Mótmæli teirra hava verið so hóttandi, at politiið hevur fingið álagt at skjóta, um nakar roynir at herja á. Til haldararnar! Tad gongst stundum nýggjum áa blaðið. seg haldarum vánaligt at fí Um einhvør, ið teknar fyri blaðið, ikki fær tað áðrenn aftaná, at bidist a okkum vika er gingin hann hann frá. hevur teknað seg, væl at si: Í Føj Jera So 9 Kemur hver sjúkrasongin at kosta 100.000 kr., tá verður dýrt at verða sjúkur í Suðuroy!!! (les greinina »Samroda« av J. H. Danbjørg á aðru síðu)