leygardagur 7. oktober 1950síða 3

7. oktober 1950 ” . 4 r” å muni i 5 år Hugsið tykkum, at vit styrdu okk- ara landi undir og aftaná kríggið 1939-—45 á sama hátt sum undir og aftaná kríggið 1914—18! Í 1914—18 og lika til eingin javnadarflokkur á løgtingi. 1928 sat Føroya Tá var á tíngi førdur ein av- mergingarpolitikkur, hóast kriggs- tíðirnar vóru inntøkuríkar. Tingið kom út av krígnum skulda- bundið og fullkomuliga orkuleyst. Eingin skipafloti varð endurnýggj- aður. Eingi virki sett á stoyn á landi. Royndi onkur, varð spent bein fyri hann. Skattainntøkan var í 1932 um 11 milliónur. So armóðsligt var stýrt og skipað fyri! Tá råddi stýrið. Undir krígnum 1939—45 og aftaná javnaðarmenn at sita við skapandi sambandið og sjálv- komu fíggjarleiðsluni og teirri ábyrgdini. Hóast kjansirnir og Mðirnar vóru tær somu undir og aftaná hesi bædi krígstíðarskeiðini, kom úrslitið at verða hvørt sítt. Aftaná 1939—45 stóð tingið skuldafrítt, við grunnum uppá mang- ar milliónur. Tingið var ført fyri at hjálpa før- oyingum at endurnýggja okkara skipaflota. Hesin skipafloti hevur økt so nógv um skattainnløku landsins, at í tey 5 árini aftaná kríggið er hon vaksin við 72 milliónum meiri, enn um hon hvørt árið hevði verið sum hægsta krígsárið, samanber P. K. Mouritsens bókling. Meirinntøkan er soleiðis um 2 reisur so nógv sum skipaflotin kost- aði. Men høvdu menn verið á tingi, so tað hevði komið líka so armt og avmergjað út av 1939—45 krignum sum av 1914— 18 krignum, høvdu vit ongan skipa- flota haft uttan tær avoldadu slupp- urnar, ið vit høvdu nytt til fesk- fiskafluttnings frá Íslandi. Bara at litið á veiðina við hesum skipum hevdi verið armóðsligt. - me nú eingir javnaðar- Men so hevði verið, um Louis Zachariasen, A. Samuelsen, Johan Poulsen og afturhaldsleiðararnir høvdu sloppið at rátt sum lyndi teirra er, rátt einsamallir. Og so vildi ikki verðið talan um inntøkuøkjan, men inntøkulækkan. Tað er ikki ov nógv sagt, at skatta- inntøkan bygd á einans tær eftir- verandi skirvisligu sluppurnar vildi farið niður í helvt av hægsta krigs- ársins inntøku, (1944!) 42 mill, Kanska hon hevði farið longri niður. Men lat okkum siga eina helvt. Vit vildu so í hesi 5 ár haft í skatta- inntóku 21X5 = 105 milliónur minni enn um meðalárið var sum i 1944. Munurin á afturhaldsins stýri í 1914—18 og javnaðarmanna fram- burðsleiðslu 1939—45 er altso: 105 + 72 177 milliónur. Hetta eru tøl, ið tala. At banna seg frá ábyrgdini og heiðurinum av hesum glasiliga úr- sliti, kann eingin „normalur“ maður gera, L. 4. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Politiskur fundur verður í Tórshøll mánakvøldið 9. oktober kl. 8. Hin lutleysi Louis Z. figgjarstøðan Louis Zachariasen sigur nú, at hann ongan lut hevur í Dams fíggj- arpolitikki. Vit kunnu viðganga ella vátta við honum, at hann einki init.tativ hevur sýnt á tingi uttan at verið við ella ikki mælt ímóti, tá ið Dam, javnað- arflokksins vegna, er komin við upp- skoltum sínum. Men so hevur hann heldur ikki rætt til at kanna sær nakað av ti glasiliga úrsliti, sum tingsins fíggjar- støða var, tá ið sambandið fekk aft- urhaldskreftir at hjálpa sær at seta P. M. Dam frá og seta Jóhann Poul. sen istadin sum figgjarnevndarfor- maður. Dams fíggjarpolitikkur hevði hetta úrslit: Øll løgtingsskuld goldin. 7—8 milliónur í Tryggingarsam- bandinum, sum Dam skapti. Milliónir í øðrum grunnum, Vegir og havnir bygt sum ongatíð í Foroya søgu. So brátt landsstýrismaður Kr. Djurhuus og Jóhann Poulsen hava tikið ábyrgd fyri fíggjarleiðsluni komu vit í eitt dundrandi fíggjar- hall. VINNULÁNSGRUNNURIN Dam hevur til líka nú verið eins- amallur javnaðarmaður í vinnuláns- grunninum. Men Louis Z. gevur hon- um alla skuldina. Well, so hevur hann eisini alla æruna. Tað er rætt, at hann kom við upp- skotinum um vinnulánsgrunnin. Og tað er rætt, at vit við vinnu- lánsgrunninum hava endurnýggjað okkara skipaflota. Við hesum við vinnulánsgrunnin- um keypta fiskivinnuflota hava før- oyingar í 5 ár vunnið 75 milliónur meiri í skattainntøku enn um teir hesi ár høvdu vunnið hvørt árið líka so nogv sum hægsta krígsárið 1944. Kann vera, at skipini vóru ov dýr og ov gomul. Men, L. Z., tað kann í øllum til- fellum ikki verða brigdað Dam; ti longu í 1944 sett hann í sínum til- tikna uppskoti til endurnýggjan av okkara skipaflota, uppskot um ný- byggjan av 25 trolarum, skonnartum, snurruváðsførum og trolskipum held- ur enn at keypa gomul før. Men tað varð felt. Og hann setti javnaðar- flokksins vegna uppskot um, at landsneyndin skuldi vera heimilað til at „,kontrahera“ um alla nýbygg- ing og standa fyri øllum skipakeypi. SANERINGSSPURNINGURIN Nú tá ið tað av ymsum grundum er komið at standa á nøgluni hjá fleiri skipum ella skipaeigarum var Dam við tíl at útarbeiða ein full- fíggjaðan saneringsplán, sum vildi bjarga fiskimonnum; sum vildi bjarga tí almenna frá at tapa meiri enn bankarnir og hinir kreditorar- nir, og sum vildi hildið driftini og framtakshugi fiskimanna uppi. Men Louis Zachariasen, Kristjan Djur- huus og landsstýrið í síni heild feldu ella steðgaðu hesum plåni og lat standa til, so hitt almenna, har sum farið er, og fiskimenn hava tapt alt og bankarnir einki. Fyri hesum skal Louis Zachariasen og sambandið koma at standa til svars til komandi løgtingsval. Teir skulu ikki doyggja í syndini! LÝSING Tað verður her lýst til kappingar um tekning av einum bygdarmerki til Klakksvíkar bygd. Tekningin, sum send verður sóknarstýrinum, skal vera í tveimum eintøkum, ein teknað við svortm og ein við litum. Tekningarnar skulu vera sóknar- stýrinum í hendi í seinasta lagi hin 1. desember 1950 kl. 18. Innsendarin skal seta frámerki á tekningar sínar, og á seglaðum brævbjålva við sama fråmerki á skal innsendarin siga, hvør hann er. Fyri ta bestu tekningina (teknað við svørtum + litmynd) rindar Klakksvíkar kommuna Ar. 500.00, fyri ta kr. 300.00 og fyri ta tridju ks 200.00 Sóknarstýrið dømir. Tær tríggjar tekningarnar, sum goldið verður fyri, eru ogn hjá Klakksvíkar kommunu, og skilar Klakksvíkar kommuna sær rætt til ikki at vera bundin til at gera brúk av nøkrum av hesum tekningum sum bygdarmerki fyri Klakksvíkina. Klakksvík hin 30. sept. 1950. Sóknarstýrið. Grót og skervur. ØU, id vilja keypa skerv ella grót eiga at venda sær til kom- munukantórið. Grót og skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað. ' Bílstjórar verða åmintir, skerv uttan við einum fyri kommununa. at limi av vegnevndini ella einum umboðsmann teir íkki kunnu heimta grót ella Froðbiar sóknar kommuna Nr. 40 Hitt kapitalistiska vælsignilsið Fiskimenn! Kammiråtar! Tad er ikki småvegis slit tit hava bara vid at veida fyri útreiðslur, ja, tað kemur til fleiri miljónir kr. ár- liga. Áhugavert — um enn ein myrk søga vildi tað verið at kanna til botns, hvussu nógv av tykkara veiðu gongur til at ríka innlendskar og út- lendskar agentar, heilsølumenn, kommissionerar, oljumagnatar, bank- menn, tryggingar, sleipistøðir oð aðrar. Heildsølumenn flóta í peningi. Bankarnir byggja glæstriborgir runt um landið. Í tiggjutåsindavis av krónum fáa skrivstovumenn fyri at røkja tykkara áhugamál. Stór „paladsir“ hevja seg upp runt um landið og latið av „flippumonn- um“ stórøkist. Hvør skal gjalda? Fiskivinnan, sjálvandi, ja, enntá ein deyðastrongd fiskivinna. Tykkara parti, hvussu er við hon- um? Givið er, at inntøkurnar hjá onkr- um mugu stórliga avmarkast, tá slík stórverk skulu gjaldast av fiskivinn- uni, og tað er ikki torført at rokna út, hvørjum tikið verður frá. Hetta er í stuttum tað hin kapita- listiska skipanin hevur at bjóða tykk- um, og annað vil hon aldri bjóða tykkum. Her má ein stórbroyting til, navn- liga tann broytingin, ið javnaðar- menn eru talsmenn fyri: sosialistiska samfelagið. Tað er og verður einasta leiðin. Alt annað er ørt og vitleyst og vil aldri bera fram. Hvør einasti fiskimaður hevur høvi til at verða við at gera okkara samfelag til eitt sosialistiskt rætt- samfelag, men tað gerst einans við at velja Javnaðarflokkin. louis Zachariasens sambandsmenn Mangur maður undraðist, tå ið L. Z. og N. W. Poulsen buðu seg fram til fólkatingið, tí ikki ein einasti før- oyingur ivaðist eitt sekund í, at tað var fullkomuliga vónleyst at fáa ein Louis Zachariasens mann valdan. Gátan er nú gitin: L. Z. vil heldur lata sjålvstyris- stemmur fara fyri skeytið enn at lata tær forða einum sambandsmanni at koma á danating. Nú roynir hann at doyva sam- vitsku sína við at møsna um tveir menn til sambandið. Sannir sjålvstyrismenn, ið ikki vilja hava ein sambandsmann vald- an, eiga at verja javnaðarmenn. At velja sjálvstýrismannin er at kasta stemmurnar burtur, HEILSUBÓT OSRAM- VITALUX HEILDSOLUGOYMSLA: S. H. Jakobsen Radiohandil Bryggjubakki 10 Vågsbotnur 9 Tif. 282 og 682