fríggjadagur 12. apríl 2002síða 17

32 Nr. 69 - 12. apríl 2002 Nr. 69 - 12. apríl 2002 33 VALGREINAR Ávaring við stórum Á til lista E Silvurfatið hjá Høgna Hoydal og hansara leigusveinum Sigvald Zachariasen Valevni fyri Sjálvstýris- flokkin í Norður- streymoy Sjálvstýri stig fyri stig má til. Tí fara vit ov brádliga fram, so eri eg bangin fyri, at mangur fer at standa sum ryssa yvir deyðum fyli, og spyrja seg sjálvan, "hvat hendi her?" Og síðani vera ógvuliga hørm um, at alt nú ikki bleiv, sum vit annars høvdu glett okkum so ómetaliga nógv til. "Endamálið" eru vit so sera samd um. Men bert við samhaldni og virðing hvør fyri øðrum, koma vit á mál. Ikki í sjálvdrátti og útspilling hvørja ferð eitt høvi er til staðar. Vit eiga heldur at fegnast um, at tað nú, í mun til bara fyri 20-30 árum síðani, styttist ímillum stigini. Hetta tí, at vinnan í dag hevur fleiri bein at standa á. Ein drepandi virus Ein kend søga er um eitt høvd á einum silvurfati, og verður søgan um hetta silvurfat mangan tikin fram sum dømi upp ígjøgnum tíðirnar. Og passandi kundi verið at samanlíkna hesa søgu við framferðar- háttin hjá tjóðveldis- flokkinum fram til komandi val. Teir koyra so kraftiga og á ein so ósakligan og ófólkaligan hátt síni sjónarmið ígjøgnum, bæði her á landi, og á danatingi, at tað fer sum ein drepandi virus ígjøg- num alla sjálvstýris- rørslu og sjálvstýris- tilgongd í Føroyum. Vegurin til málið Nú er hesin framferðar- háttur ein beinleiðis og ókeypis løgtingsmeiri- luti til sambandsflokk- arnar leveraður á einum "silvurfati" av Høgna sjálvum, formanni fyri Tjóveldisflokkin. Men tað tykist, at nógv eru villleidd til at rætta honum eina hjálpandi hond, so at hann skal orka at bera hetta so sera gamla, dýrabara og tunga fat. Enn einaferð: "málið" í sjálvum sær eru vit samd um - Før- oyskt sjálvstýrið - eingin ivi um tað, men vegurin til málið er ikki tann, ið Tjóðveldisflokkurin gongur á í løtuni. Og vegurin er so yvirhøvur ikki tann, sum Javn- aðarflokkurin gongur á. Sjálvstýrisflokkurin einasta trygd Havi ført tað fram fyrr, at Sjálvstýrisflokkurin hevur til allar tíðir verið borgan fyri, at ongin samfelagsbólkur er dottin burtur ímillum í nakrari samgongu, vit hava verið við í. Onkur kallar flokkin fyri kittið, klípið o.s.fr. Men set ein rút í uttan kit, ella laga ein garð uttan klípi, hvat verður úrslitið? Smíða ein bát uttan ein væl- klinkaðan bátaseym, um hann enn er lítil, hvat verður úrslitið? Jú, skút- an dettur sundur, ongin ivi um tað. Ein sterkur Sjálvstýrisflokkur er okkara einasta trygd fyri, at samfelagsskútan Føroyar trygt kann sigla fram til fullveldiskaj- kantin við øllum sam- felagsbólkum í lastini, hóast tað mangan brýtur í bæði borð. Tá kunnu fólk so velja, um tey fara í land ella hvønn veg skútan skal fara. Set KROSS við lista D. Absalon Matras valevni Sambandsfloksins Soleiðis tók Finnbogi Ísakson til, tá ið hann boðaði frá, at hann ikki stillar upp til løgtingsvalið. Tað undrar helst mong, at fleiri framstandandi tjóðveldismenn mynstra av, nú formaður teirra boðar frá, at loysingin kann náast í komandi valskeiði. Tað er einki at ivast í, at skal ætlan Tjóðveldis- floksins fremjast í verki, so førir hon afturstig við sær fyri land og fólk. Um vit ikki høvdu blokk- in, uppá eina slaka milliard um árið, hevði Landskassin havt stórt hall, á hvørjum ári, seinastu árini, hóast tíðirnar eru góðar. Eingin peningur var spardur upp, men skuldin var vaksin. Sum skilst, ætlar Tjóð- veldisflokkurin at avrigga heimastýrislógina í kom- andi valskeiði. Tá ið tað er gjørt, kemur eingin króna afturat úr Danmark. Vit mugu ásanna, at vit í dag ikki hava ein sjálv- berandi búskap. Tað fara vit heldur ikki at hava í komandi valskeiði, og tí kemst ikki uttanum, at politikkur Tjóðveldisflok- sins fer at geva stórar trupulleikar. Valevni Tjóðveldisflokk- sins greiða í fjølmiðlunum frá øllum tí, ið flokkur teirra ætlar at fremja: Skúlaverkið, sjúkrahús- verkið, eldrarøktin, barna- ansing og mangt annað. Alt hetta kostar hópin av peningi. Samstundis vilja tey hava loysing. Hetta kostar sam- felagnum eina milliard kr. um árið. 366 mió. kr. eru longu skornar burtur. Ein og hvør skilir, at slíkur politikkur hongur als ikki saman, men koyrir sam- felagið í óføri. Nei til loysing – Ja til samband. Í ríkisfelagsskapi við Dan- mark er okkara land bygt upp til tað vælferðarsam- felag, vit hava í dag. Allir borgarar ynskja, at menn- ingin heldur fram, at vælferðin verður varveitt, og at Føroyar verða eitt trygt og gott land at búgva í hjá øllum borgarum. Sambandsflokkurin er vísur í, at hetta gerst best innanfyri karmarnar í ríkis- felagsskapinum. Men ein fyritreyt er, at vit velja fólk inn á løgting, sum vilja samstarva við hin partin av ríkinum í sátt og semju. Vel tí eitt valevni á Sam- bandslistanum. Sune Jacobsen Valevni fyri Sambands- flokkin í Vágum Rindar landskassin fult út fyri sjúkraviðgerð á Ríkis- sjúkrahúsinum, so rindar Føroya Sparikassi krígs- pensiónina. Løgmaður ferðast sum kunnugt runt landið fyri at møta føroyingum, og á hesum fundum er høvi hjá fundarfólki at seta løg- manni spurningar. Í síðstu viku var løgmaður í Sandavági. Eitt av fundar- fólkunum spurdi løgmann: " Er tað satt, løgmaður, at føroyingar fáa viðgerð ókeypis á Ríkissjúkrahúsinum? Tá eg spyrji hetta, so er tað tí, at hetta ofta verður sagt." Rinda sjálvi Til henda spurning svaraði løgmaður:"Vit gjalda fult út sjálvi fyri ta viðgerð, sum føroyingar fáa á Ríkis- sjúkrahúsinum." Her sigur løgmaður ósatt. Spurning- urin um Ríkissjúkrahúsið er uppi og vendir fyri hvørt løgtingsval, og tí hava frægir sambandsmenn kannað hendan spurning, og úrslitið er stutt og greitt, at sjúkraviðgerðin á Ríkis- sjúkrahúsinum er ókeypis, ja, hon gevur enntá avlop til føroyska landskassan. Refusiónsskipanin Tá ið gamla refusiónsskip- anin í 1988 varð umløgd til ein blokkstuðul, varð blokkurin latin føroyingum sjálvum at umsita, soleiðis at skilja, at vit kundu nýta upphæddina í blokkinum, sum vit vildu og til annað, enn hann var ætlaður til. Soleiðis kundu vit t.d. nýta tann pening,sum var ætl- aður til sjúkraviðgerð á Ríkissjúkrahúsinum til eitt nú vegir, tunlar ella hvat tað nú kundi vera. 5% eru ætlað til sjúkraviðgerð Men grundarlagið, blokk- urin varð útroknaður eftir, var gamla refusiónskip- anin. Sambært upplýs- ingum frá Ríkisumboðnum var refusiónin til sjúkra- viðgerð á Ríkissjúkrahús- inum uml. 5% av samlaðu refusiónsupphæddini. Verandi samgonga hevur t.d. samráðst við donsku stjórnina um at hækka samlaðu veitingina, meðan teir sjálvir sita, men grund- arlagið er ongantíð broytt. Tí er tað rætt at nýta hesi somu 5%`ini, tá ið metast skal um, hvussu nógv vit fáa frá dønum til sjúkra- viðgerð uttanlanda, og tá einamest á Ríkissjúkra- húsinum Sí talvu! Soleiðis hava vit í veru- leikanum, síðani vit fingu blokkin, fingið 93 mió. kr. meira til sjúkraviðgerð á Ríkissjúkrahúsinum fram til árslok 1999, enn vit hava brúkt. Segði so løgmaður ósatt? Tað stendur upp til lesaran at meta um. Einasta próv- førsla fyri at løgmaður hevur nortið við henda pening er: Peningurin til viðgerðina verður sendur úr statskassanum upp í landskassan. Síðani verður hann sendur niður aftur í statskassan,sum gjald fyri tænastur á Ríkissjúkrahús- inum. Samanbera vit hetta við tað, sum hendir við krígs- pensiónini, so er manna- gongdin henda. Pensiónin verður send frá Arbejds- skadestyrelsen til Føroya Sparikassa. Sparikassin sendir so krígspensiónina víðari til krígspensionistin. Sjálvandi heldur stjórin í Føroya Sparikassa ikki, at hann hevur goldið krígs- pensiónina, men tað heldur løgmaður. Avlop upp á 93 mió.kr. Sambært upplýsingum frá Fíggjarmálastýrinum hava upphæddirnar verið hesar í mió.kr.: 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 Blokkur 480 516 752 784 789 814 817 852 860 886 908 933 Ætlað Ríkissjúkrah 24 26 38 39 39 41 41 43 43 44 45 47 Nýtt til Ríkissjúkrah 22 23 24 26 27 32 34 33 34 35 37 50 Avlop 2 3 14 13 12 9 7 10 9 9 8 -3 Samlað avlop frá blokkinum av útreiðslum, ætlaðar til viðgerð á Ríkissjúkrahúsinum 93 Føroyingar hitta løgmann Best er at gevast, meðan leikur er góður ! VALGREINAR Valevni glímast um talutíð TÍÐINDASKRIV Leygardagin kl. 15 verður ein øðrvísi valfundur í ítróttarhøllini í Runavík, har valevni til løgtingsvalið skulu vinna glímingardystir fyri at vinna sær talutíð. Nú løgtingsvalið nærk- ast, eru bæði bløð og heimasíður á tremur við alskyns valagni. Men tó er eisini tørvur á valfundum, har samskifti er øðrvísi og meira beinleiðis. Talutíð er ein av høv- uðstættunum á slíkum fundum, men seinnapartin leygardagin verður ítrótt- arhøllin í Runavík karmur um ein valfund, ið hevur meira enn bara røður at bjóða. Tað er NSÍ, sum skip-ar fyri fundinum, har upp- stillaðu flokkarnir skulu møta við fimm valevnum í part, sum skulu glímast móti hvørjum øðrum fyri at vinna sær talutíð. Hetta fer alt samalt fram á einum serligum 16 fer- metur stórum vígvølli við einari bleytari máttu, so politikararnir mugu savna tankarnar um bæði at halda sær á fótum og at glímast. Um miðjuna hevur hvørt valevni fýra ballónir, og hvørjar ferð tvey valevni bresta saman á vígvøllin- um, ræður um at bresta ballónirnar hjá mótstøðu- manninum ella -kvinnuni. Vinnarin av hesum glímingardystunum vinnur sær ein minutt av talutíð, og skal røðan haldast beinan- vegin. Tá glímingin er av, fær flokkurin við flest sigrum 10 minuttirs talutíð, numm- ar tvey fær 7 minuttir og nummar trý 5 minuttir. Hinir flokkarnir fáa tveir minuttir í part. Hesin sermerkti val- fundurin byrjar í ítrótt- arhøllini í Runavík seinna- partin leygardagin kl. 15, og kosta atgongumerkini 50 krónur. Orðstýrari er Hilmar Jan Hansen, og dómarar eru Jákup Morten- sen og Jónsvein Knudsen. Svenning Borg, Vágur Valevni Sambandsfloksins í Suðuroy Áðrenn seinasta val fyri skjótt fýra árum síðani kom fram eitt orð, sum eitur økismenning, og var tað mest tjóðveldisflokkurin, sum bar seg fram við hesum fagra orði, sitandi samgonga tók eisini hettar orðið í samgonguskjalið. Langt er frá orði til gerð er gamalt orðatak og so var eisini hjá hesari samgongu, og ein vánalig samgonga fyri okum suðuroyingar. Økismenning bleiv ongin, men heldur hinvegin, tað bleiv dýrari at búgva í útjagaranum, og dýrasti ferðaseðil hjá strandferðsl- uni er til Suðuroynna, hetta má broytast. Okur vilja hava sama ferðaseðlaprís á øllum rutunum hjá strandfersluni. Ígjøgnum allar tíðir hava suðuroyingar kunna tikið sítt koyrikort í Suðuroynni, men nú krevur sitandi sam- gonga, at skal ein suður- oyingur taka koyrikortið, so skal hann til Havnar at taka tað. Tað fara okur ongantíð at góðtaka. Mrcc støðina løgdu teir í Havn og keyptu bygning til tað virksemið. Tað almenna átti bygning í Suðuroynni til endamálið, men her suður mátti onki koma. Oljumálastýrið løgdi teir í Havn í dýrt leiganum bygningi, eisini her kundi tað almenna leiga bygning til endamálið í Suðuroynni, men aftur her blivu okur skúgvaðir til síðis, sjálvt um alt oljuvirksemi er á leiðunum her sunnanfyri. Altso okur eru ikki partur av tí almenna Føroyum. Hvar bleiv økismenning- in av.??? Hvar bleiv økismenning arálitið av??? Eitt av tjóðveldisum- boðunum lýsir soleiðis í bløðunum: Vit halda áfram. Best er altíð at byrja fyrst, áðrenn ein kann halda áfram. Tillukku samgongan, við tykkara avtoftingarpoli- tikki, men nú er tíbetur ikki nógv tíð eftir hjá tykkum í Tinganesi. Nú er so væl í hondum og vil eg heita á suðuroyingar um at fylkast um Sam- bandsflokkin, veljarans trygd fyri eini frælsum vinnulívi og eini mennandi oyggj. Kenneth Rasmussen valevni Sjálvstýrisfloksins í Eysturoy Frælsi at velja Virkast skal fyri sjálvstýri so hvørt sum haldgott grundarlag er skapað. Um tað verður innanfyri ella uttanfyri ríkisfelagskapin ger fólkið av seinni. Hví? Tí at tá verður samfelags- skipanin og fíggjarliga grundarlagið tillagað so hvørt, soleiðis at vit ikki verða kollrend. Ungdómshús Fyri at betra trivnaðin hjá teimum ungu, mugu høli útvegast til ungdómshús. Her eiga landið og komm- unurnar at stuðla mest møguligt. Hví? Tí at tá hava tey ungu møguleika fyri at møtast í teirra egna nærumhvørvi. Lættari verður at avmarka rúsevnismisnýtsluna og náttarkoyringin minkar. Leiga út skattafrítt Øll, sum leiga minni enn helvtina av egnum sethús- um út, skulu kunna gera hetta skattafrítt. (Norð- menn hava góðar royndir av hesum) Hví? Tí at tá fáa vit nógvar tómar kjallaraíbúðir í brúk og loysa ein stóran part av bústaðartrupulleikunum beinanvegin. Ansa egnum børnum Møguleikin at geva familj- um, sum hava hug at ansa børnum sínum heima ein part av degnum, eina sam- sýning, eigur at verða kannaður. Hví? Tí at tá minka bíðilistarnir og tørvurin at byggja nýggjar stovnar og mamm- an ella pápin, sum er heima, missir ikki sam- bandið við arbeiðsmarkn- aðin. Løgtingsvalið 2002 Økismenning! C M Y K 33 32 AUTO 1234 TO 311234 TO 123 AUTO -Dag & nátt- Hýra bil - ring 311234 BENZIN DIESEL KIOSK -Alt døgnið- AUTO 311234 STEMPIL OG SKRÚVU KOMPRESSARIR Fáast í flestum støddum til øll endamál verkstøð. fiskavirkir, alibrúk, entreprenørar v.m. Stationerir og transportablir størri samt smærri Heilsøla, smásøla og umboð - Tel. 315600 - Fax 318008