leygardagur 27. januar 1951síða 1

Førova Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR Nr. 4 | | Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu SOCIAL HUGSJÓN Ofta kann ein hoyra menn siga, at teir hugsa socialt, teir eru socialt innstilladir, socialthugsan- di; men teir eru ikki socialistar. Teir velja t. d. sambandsmenn, tí teir vilja verda saman vid Dan- mark. Ella teir velja fólkaflokkin, tí teir vilja hava meira sjálvstýri enn tað, ið heimastýrislógin heimilar okkum: Hetta alt vita fiskimanna og mótstoðumenn, og til, at kapila- Førovum hava býtt arbeiðaranna tað listarnir Í seg í tveir bólkar, væl at merkja navni; tí í verunleikanum einans tveir politiskir bólkar, væl at merkja av navni; nevniliga hin socialistiski oðrumegin og hin kapitalistiski hinu megin. Social- istar, sum verja tad arbeidandi er orsøkin av eru fjøldina á sjógvi og landi, og hin kapitalistiski bólkurin, sum einans metir hin arbeidandi tjøldini sum arbeiðstól fyri at ríka hin ríka meira og meira, berjast hvor móti øðrum. Her er tað, ið toganin stendur, her hevur hon altíð allastaðni staðið, og her verður hon framm- vegis at standa, soleingi sum tað finnast menniskju á syndugi jørð. »De fattige er de og hesi riges græsgang«, segði vísmaðurin í halgubók fyri fleiri túsund árum síðan, og hesi vísmónnsorð verða at hóska soleingi, sum verðin stendur. Heimabeitið hjá kapitalistunum. Vidhvørt má hetta heimabeiti tøðast eitt sindur fyri at kapitalistarnir skulu fáa fóður nokk. Viðhvørt royna teir at ugga hina fátæku fjøldina við sum td. fáið vit í >Dagalaðnum“ hesi onkrum vikuni lósu í orð: >Vónandi fer okkurt gott at frættast frá tí nýskipaða løgtinginum eisini fiskimonnum til bata, áðrenn setan er útic. Vit hava havteitt uppskot frammi til bata fyri flskimannin, nevniliga at hækka minnstulonini til kr. 700.00 um mánaðin. Hetta upp- skotið var felt, hvørja lagnu hini fiskimanna málini fáa, vita vit ikki enn. Vit hava nevnt nøkur, og fleiri skulu nevnast seinri. Vit skulu skriva um tey oggreiða frá hvussu tey verða mót- tikin. >Fiskimenn fáa kannska okkurt, sigur >Dagblaðið<. Hetta minnir okkum á tå id smábørn verða biðin at fara ørindi. Tá verður ofta sagt: >Far og verð skjótur aftur. Tú skalt fáa okkurt afturfyric. Viðhvørt er tað eitt fimmoyra ið óvitin fær, vidhvørt var tað ein sukurmoli ella eitt- hvat tílíkt. >Lítið er barnsins uggi«, søgdu tey gomlu. Ja, lítið uggar børn, og nú siga kapitalist- arnir við okkara fiskimenn: >Verið so ráligir, farið nú á Suðurlandið, kannska fáa tit okkurt afturfyri«. Munnu okkara fiskimenn lata sær tílíkt bjóða? — Ja, kapitalistarnir rokna við ti í hvussu so er. Meira hugna- ligt hevdi verið, um okkara kapitalistiska landsstýri heyði sagt soleiðis: >Vit vita, hvussu ringum korum okkara fiskimenn arbeiða undir. Nú seta vit framm hesi uppskot og so roknað upp bæði eitt annað í staðin fyri at siga: »Vonandi fáa fiskimenn okkurt, áðrenn verður lidug«. løgtingssetan Men soleiðis er. Fiskimenn fóru á val hin 8. november 1950 — ikki allir samdir, men spjaddir í tvíningar soleiðis at ein partur fór á val fyri at verja fiski- mannsins interessur, men hetta var hin minni parturin, meðan hin parturin valdi fiskimannsins mótstøðumenn og tað var hin størri parturin, og tí er úrslitið tað, at fiskimannsins mál verða feld á Føroya Løgtingi soleiðis, at hvørja ferð, id 10 mål koma framm fella kapitalistaumboðs- menninir 9 av teimum, meðan hitt eina — tað id hevur minnst- an týdning — sleppur ígjøgnum fyri tann skuld, at kapitalista- bløðini skulu kunna skriva: »Okkurt fáa fiskimenn«. Spyrja tit hvussu ber tað til, at fiski- menn lata seg lokka eins og óvitar við sukurmola, so er svarið hetta: >Í Føroyum skulu Førovingar råda« og hitt frá sumbandinum, sum sigur, at vit dovggja øll í hungri, um vit ikki velja »Samhørighed« also sam- bandsflokkin«. Å henda hått fåa hesir bådir kapitalistaflokkar fólkafl. og sam- bandsfl. yvir helmingin av øllum tingmonnum, og so hava kapi- (Framhald å 4. sidu) Leygardagin 27. januar 1951 Beinasamt byråd Fyri eina hålvum ári síðani bað træsmiðlærarin við Føroya læraraskúla Tórshavnar byråd um loyvi til at nýta træsmið- høli hjá komunuskúlanum til læraraskúlanæmingar, men svar var einki komið tå id nýggjárið var farið. Nú, í hálvum januar kemur svarið, og tað er eitt blankt NEI! Hetta kan tykjast logið, av tí tað er samí lærari, sum hevur træsmið við komunuskúlanum og læraraskúlanum, og han held- ur tað vera betri um báðir skúlarnir kundu nýtt sama høli. Tað kundi verið ymist annað at fuunist at skålavidurskiftunum her i Havn, men tad kann bida til aðru ferð. Vónandi fer tað at batna nakað um hetta beinasama býráðið verður sitandi nakað afturat. ORKANUR í Norður-Noreg 9 mannaliv týnd — fiskibåtar umkomnir. Leygardagin og sunnudagin herjaði = herviligt orkanveður Norður-Noreg, og gjørdi stóran skaða, umframt at týna 9 manna- lív. Í ódnini fórust enn 10 fiskibátar. Við einum av bátunum, ið sleit og rak á land, umkomest íkki minni enn 7 manns í brim- inum, tá båturin soraðist í i miklu havódnini. Ein annar bátur, mannaður við 5 beiggjum, rendi á eitt sker kl. 10 leygarmorgunin. Hin eini broðurin druknaði beinan vegin, sum báturin soraðist móti skerinum. Hinum fýra eydnaðist at bjarga sær uppá skerið. Har vóru teir líka til kl. 4 sp. sunnudagin. Alla tíðina lógu teir undir í sjógv og sjóroki í kulda- stigum, so tað er ikki ilt at ætla um, hverjar ræðuleikar teir havá útstaðið, áðrenn bjargning- in kom. 10 ikki minni royndu tveir neyðstøddum hjálpar, men A øðrum stað menn at koma monnum til VANLUKKA Í KOLLAFIRÐI Johannes Elias Joensen sum arbeiðir á sildaoljuvirkinum, datt niður í kjallarin, hæddin 0. u. { ella 5 metrar niður á beton- | gólv og kom heilt illa til skaða og kom á landssjúkahúsið og lá í óvitið seinast ið frættist. Maðurin er 65 ár, giftur. Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og kostar kr. 2,50 4 porto um fjórðingsárið BROÐURSKAPUR undir hjálpararbeiðnum komst annar- 6 av leimum umkomnu vóru ungir, ógiftir menn. 3 vóru giftir. Eftir ein situr kona við fimm børnum. Eftir ein annan við 12 børnum. Í útvarpinum varð boðað frá ódnini rúma tíð framman und- an, annars vildi skaðin óivað verið nógv størri. Flestu bátar fingu tíð atíkoma í Havn, áðrenn ódnin Jættuliga brast á. um- situr kona Nógvur kavi Í Noreg hevur kavin ligið upp til 3 metrar tjúkkur. Enn verri er í Schveiz har kava- hæddin er komin upp ímóti 7 meyrum í ymiskum býum. 27 ára minningadagur í Sovjet samveldinum Sunudagin seinast voru 27 ár umlidin sidan kommunistar undir Lenin leiðslu, skipaðu fyrstu stjørnina í Søvjet-Sam- veldinum. Stórt kavalop í Alpunum Síðst í hini vikuni var stórt kavalop í Alpunnm, id kravdi 126 menniskjalív. Størsta skaðan gjørdi kavalopið i Schweiz, har flest mannaliv eru tynd. Landsstyrisins nyggjårsheilsan Framsøgumaður fólkaflokksins P. P. boðaði undir figgjarlógar- debattin, frá nýggjum inntøkum við at leggja so miklan toll á, at keypikreftin skuldi verða skerd. Minnimaðurin fekk jólakort við skatlakrav og hóttan um stevning (Fiskimenn høvdu íkki kundu rindad, tí fiskasølan »hevdi selt so væl). Nýggjársheilsanin er íkki betri — og hvat verður næsta heilsa samgongurnar? Fólkaflokkshetjan Th. Petersen steig mánadagin tignarliga fram á talarapallin og gjørdi sam- bands-fíggjarlógina, ið seinasta landsstýrið hevði lagt fram, til sína, góðkendi hana til punkt og prikka. Soleiðis bresta nú fólkaflokks- bløðrurnar, ein fyri ogonnur eftir