leygardagur 21. apríl 1951síða 1

> FRÆLSI FØROYA LANDSBOKASAVN Føroya Sosial-Demokratur JAVNADUR BRODURSKAPUR át) I Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á . síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu TUBBAKKSMONOPOLIÐ Kapitalístabløðini hava fingið ramastu búkilsku av tubbaksmono- polinum, ið Landsstýrið hevur so ilt vid at seta á stovn. Dagblaðsins Wang, hevur Knút reivabarn, roynt allar skrivisnildir fyri at visa å tad 6- gjørliga í at seta eitt slíkt mono- pol á stovn og er komin til tað úr- r lit, at vit vid monopolinum koma at fåa mogið tubbak og so er sjálv- DAGBLAÐS- MENTAN >Dagblaðið<. ið er so tiltikid sum mál- og mentunnarvarði fyri øllum føroyskum, at tað sum einki orkaði at steintiga um eina av okk- ara bestu bókum »Fiskimenn« Martin Joensen. tí høvundin tá var at blaðstjóri av Føroya Sosial-Demo- krati, hevur nú sum onganting gjørt grindadráp og tað pláss, sum erindaveiða gjøgnum øldir til tann haft í hjá føroyingum. til einki dage í dage hevur lívinum minni enn al vera ein óløroyskan drátt í Ja. blaðið beinanvegin so langt, at bara tað lólkalívinum. gongur at skriva um grindadråp sum eina turistattraktion beinan vegin eitt falsum og »bedrag«, ikki tal- er an um at lýsa frå, at millum tey eomlu og ætlandi millum mong ung fólk ( nn livir trúgvin, at tá ið grindaíløtini eru tóm og reinskað syrgir hin altvaldandi fyri nýggj- ari grind. Blaðið veit einki um, at menn gingu og óivað ganga tann dag í dag til eggjarnar at hyggja eltir grind. til, blaðið soleiðis sum einki kann gera hin mest ser- merkta føroyska tåttin og harav turistattraktion til burtur- Orsøkin at hina størstu hvussu el dottnan fólkalívinum landi. er. at tað er oddamaðurin fyri javnaðarflokkin. sum hevur skrivað um og lýst frá teirri støðu, , *X ókendan. 10 úr her á ið grindadráp og grindaveiða hevur haft og hevur í fólkalív- inum her á landi. >Dagblaðsins< moralur er tann, at hava oddamenn javnaðarflokks- ins nortid vid, er tað mest føroyska vorðið óførovyskl. Mentunnarprofetarnir í >Dag- bladnum« eru tær fallnu hetjur nar Knútur og Morentsius, sínar | | sagt einki vunnið við tí; tað eru allir samdir um. Eisini Norðlýsið hevur rakt við lað landsskaðiliga við tubbaks- monopolinum, og vísir m. a. á, at tað verður torførari at flyta inn tubbak enn áður, at tingið nú má bíða við tollinum, at tingið sjá! má útvega inkeypspening, at 1.0 er ivasamt, um tingið fær tann vinning, ið heildsølumenn áður hava havt. at tingið ongar goymsl- ur hevur. uppskipast i Havn. og so alt hitt ovurdýra við vøran útbýtingarstovuni. kontórum o. a. Hví allar hesar royndir at skapa mistreysti til løgtingið og landið? Tubbakkið hevur áður verið uppskipad i Havn. — Útbýtingar- stovnarnir hava verið i Havn. Eis- ini hava teir kontórir. Vi tubbakið hevur verið se rin? Tuberklakannan Í >Førovatíðindi< er spurt. hví ikki skipsmenn eins væl kunnu verða pirk- aðir hjá teirra egna lækna. áðrenn teir fara til skips, sum av lækna á tuberkla- støðini í Havn, og sami spurningu: er nústaðni uppaftur tíkin í >Norð lýsinum Spurningurin man vera íkomin mn tí allir skipsmenn ikki pirking, men um eina kannan av lung eini misskiljing, vita, at her er talan um nakra unum við røntgen, sum miðar eftir, at eingin sjúkur maður skal sleppa við skipi, so hann kann smitta hinar, sum við eru. Eftir galdandi lóg skal henda sann- ing verða gjørd av lækna við tuberkla- støðina av tí, at tað ógviliga ofta er so trupult at døma um hesar myvdir at serkønur lækni, sum dag og dugliga fæst við slíkar rannsóknir, krevst. skal kanningin vera so trygg sum gjørligt. Allir læknar munnu vera á einum máti um hetta. At tað kann tarna skipum og monn- um at noyðast til Havnar til hesa kann- ing er skilligt. eisini at tað kostar pen- ing. Spurningurin um at lata tuberkla- læknan sita nakrar dagar á Tvøroyri og í Klakksvík hvørt ár, áðrenn skip- hevur tí fleiri ferðir verið lofti. lækna Hetta varð fyri nøkrum árum síðani roynt í Klakksvík. meðan skipini lógu klár. men við tí vána úrsliti. at fyrsta ini lara, millum. havdur á eisini dagin komu 5 og annan dagin 3 menn til kanningar. Kortini er hjá tuberkla yvirlæknanum góður vilji til at royna uppaftur. Hin 21. januar 1950 sendi land- Leygardagin 21. apríl 1951 av skipsmonnum. Blaðið verður kostar kr. 2,50 EINGIN SEMINGSUPPSKOT Eingin semja er millum arbeiðara- | felagið og arbeidsgevara. søluvøra. sum menn vilja gere hana til, sær ein lítið til. Tubba | grossistarnir eru eingi neyðardýr. | ið grulva á knøunum av armóð. | Nei, tvørturímóti. Eru tygum -—p | í Norðlýsinum framvegis í iva. | kom so til Havnar. Havnar byui | kann vísa tygum nokk so 'øla. i | dømi. | Tá ið tubbakshandilin er ein slíkur rakhandil. ikki gremja seg yvir teir neydars menn, ið einans hava hetta til livibreyd 11 Takk hví so og Vera teimum monnun samir, ið royna at bjarga tubbaks hesari sølumonnunum undan handilsvanlagnu. fåtin eftir åheitan frå undirritaða á- varing til alt mynstringarvaldið í Før- oyum og legði lí eina við einans al mynstra menn. sum høvdu fingið kor! frá tuberklalækna. Í skrivi dagfest 9 februar 1950 til fylkislæknan í Suður oy og kommunulæknan í Vági har varingin varð gjørd teimum kunnug. skoytti eg uppí: >Eitt annað er. at yv- irlæknin á bróstsjúkrahúsinum í sam talu vid meg hevur sagt seg fúsan til. L: um hetta verdur eitt ynski hjå fiski monnum t. d. i Suduroynni ella Nord oyggjum, at koma nakrar dagar hvort , , x ár og hesar rannsóknir annað gera hvørt við lí nýggja ambulanta rønt gentélinum ella við tí tóli, sum er á sjúkrahúsinum á staðnum. Um hetta ei eitt ynski. skal eg biðja tygum gera so væl at siga yvirlæknanum ella mær frá hetta kunnu so tingingar um verða tiknar upp.“ Mær tykist fyrst og kil | fremst. at má fáast á. um hetta er eitt ynski hj fiskimonnum og um allir vilja møta í Klakksy ik og kemur hert ein partur av manningunum. so á Tvøroyri. Ti teimum. sum ikki møttu. og tå er einki vunnið. Skipanin.sum nú er.kann vera trupul, men hon er komin í eina tolu liga fasta legu. sum eftir mínum tykki Framhald á 2. LONTRÝSTIÐ Um stutta tíð fara hvalabátarnir ut at veiða. Eisini teir eru komnir undir løntrýstingina miklu Soleiðis manningin 2.000 kr. minni enn í fjør Skiparin heilar 1.000 kr síðu. (ær minn og bílagt á posthúsinum 4 porto um fjórðingsárið SEMJA MÁNADAGIN 25. Árg, á). skal rjá St ningsuppskol fyri parlarnar 1 1 Mánadagin eming maðurin Fluttningskassin . 25 år. Okkum kom í hendi kort, hvar á stóð, at blaðið varð bidid um at senda fødingar fluttningskassa- 4 Ar il 25åra mann dagsveitslu hjá num í Havn. Ikki sk: vanligt var al lika lítlum forvit il dyljast. at heldur 6- hjóðan til tí- ikki ið farið var. láa veitslu. og var tað við ni, Í Losjuni varð veitslan hildin. Millum 30 og 40 fólk vóru. Har vóru neyndarlimir og gestir so sum ríkisumboðsmaðurin við kon u. borgarstjórin. læknar og blað menn. fleiri høvdu konuna við. Bordreitt var við smurdum þreyði. og aftaná kaffi. N.form. I. P. Henriksen beyð øllum væl komin. og segði at í hesum ári komu fleiri rundir føðingardagar afturat. sjúkrakassin fylti 65 ár og gravarferðarkassin fylti 15 seinri Í år, og segði annars. at for maðurin ótvað fór at siga nøkur orð. Formaðurin Jógvan Rasmussen gav okkum stuti og oreitt eitt yvir lit yvil arbeiðið í hesi 25 ár. Nik tølunum. hann gav okkum ur al kunna óivað geva okkum besta bi lætið. Í 1937 kom inn í limagjaldi runt roknað 1.600 kr. og varð út- soldið 650 kr. Í 1950 kom inn 13.000 kr og varð goldid kr. 9.500. Vilsamans er innkomið hesi ár í limagjaldi 98.000 kr. og hevur staturin latið 34.000 kr., løglingið einki hevur li meðan ttið. Kassa peningurih var 26.000 millum 3700 6 kr. og limatalið 800, Men fáir av hesum limum motti til adalfundirnar, frå 2 til 13, 10 var hægsta tal, ið møtt var. Síðani segði hann frå, at i fleiri år hevdi verið tosad um at fáa FH A ] 1 Í 1 savnao atlat uUUInIngsKassar Í kørovum undir eitt. ti so komu øll folk í Føroyum. hvaðani tey enn vóru frå atgjalda tað sama líma ojald. (8) kundi hesin Ólavni. 10 nú er. verið rættaður. Hetta mål er komið so mikið áleiði | seinastu Mikkjalsmessu. varð vald nevnd. ið kanna skal møguleik Irnár fvt it fáa hetta mál framt. Í neyndini eru: Hans Ð. Joensen