hósdagur 10. apríl 1952síða 4

Nr. 15 ÆA——— A A ——[———[— | - | Føroya SOSIAL-DEMOKRATUR Blaðstjóri VILHELM SØRENSEN Prent: A. ØSTER »SVIK« Løgtingsformadurin flygur i flintur og átalar. »Dagbladid« M. Dam eitt tyssi av orðum av lí slagnum, ið liggur niðan fyri hampafólk at taka upp aftur. Tað. ið blaðið hevur sett í hálsin av P. M. Dam og ikki torir at taka upp- aftur. tí tað veit, at:tað ikki finst fiski- maður í Føroyum í dag. sum ikki gev- ur Dam rætt.taka vit uppaftur her. Dam hevdi verið-í Suðuroy fyri at skipa fyri ums skipanini av A. T. og hevði soleiðis ikki haft høvi til at verið við til fyrsta partin av orðadráttinum. Hann legði hvassliga al landsstýrinum. og stjórnarflokkunum í síni heild: Beint nú komin úr Suðuroy havi eg ikki fingið stundir at frætta. viðgerðin av hesum máli fall í morgun her á tingi við aðru viðgerð. Men orðaljóðið. sum mær í eyguni her id tað ligg kann ikki annað enn fáa blóði: skammarkenshu. meirilutin á tingi gevur soleiðis løgtingsformanninum hvussu mær, at renna heitt av Hugsað sær al skal hava fingið seg til at Iryst og rænt fiskimannin. Harmiligt! Bara henda eina greinin er ið til. at allir fiskimenn. givid hesum monnum atkvøðu og álit sítt. ikki kunna størstu vanvirðing venda stinn he r el sum hava annað enn við leirri er frå teim- um sum sínum álitismonnum. hesi grein stendur. at »um reið- arin tekur og fær lán frá Føroya fiska- sølu uppum 50 % av fjskavirðinum. so kann nakað av tí. sum hann fær meiri enn 50 %. verða hildið afturi til for- skotsrindan. Men hvussu nógvir reiðarar vilja læna meiri enn 50 %. lá ið tað. sum ein fær meiri. ikki skal verða brúkt av nýtast tl honum sjálvum. men skal fiskimenninar ? Á hetta >um-ið< teir góðu harrar altso honet fiskimann- reiðaranna hava in. hansara møguleika at fáa burtur av fiskacovmslulånunum. Er hetta ikki skammiligt Fiskimenninir tóku við heldur enn verkfall. Fatiligt. so illa teir eru stadd- ir. Men tað er ein skomm, ci sum aldri kann vaskast av aftur ting meirlutanum og landsstyrinum at havo trýst teir til hetta. Tað er eyðvitað. tingmeirlutin hava hugsað: »Fiskimenn orka ikki nú! 1!!! n ógerð at landsstýrið og Teir eru svangir! Teir megu geva eftir! Hava hesa hugsan og handla har- eftir. menn hava gingið pall av FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR tað sama sum at svíkja teir, — sjálvandi at svíkja teir sum at halda orð. Herligt! Fiskimenn hava ásannað hetta. Teir hava fingið »svik« allastaðni har, ið teir høvdu væntad, at orð lyfti fóru at verða hildin. Hendi hetta í øðrum londum. varð kollvelting. Men Forovingar eru meiri enn góðsligir og tolnir. Tingmenn eiga kortini at minnast til, at nú er ódn í sjónum manna millum -— og tað kann henda. at hann grundbrýtur. Og tå verður ikki stuttligt at vera fyri. Tað er av mótstøðumonnum mínum tveitt út, at eg skal hava bundið meg niðri saman við hinum flokkunum til at lata forskotsrindanina falla fyri at Hetta er rámasta havi so sanniliga ikki undid meg til nakað tílíkt. Tvørtur- Fo mátti bróta meg fram at at og er so. tad sama åa finansiering. ósannind. Eg ímóti. áa hildið taluna, id er Har haldi eg hvussu vorðin almanna so kraftiga sum for- cunnug. ev kann fram, neyðug skotsrindanin og lønjavning var fríður kundi væntast. Eg undirstrikaði yvir fyri ministarunum og øllum teim- fiskimenn um um. sum vóru á lundi. at ikki vildu sleppa hesum sosialu góð- um. teir høvdu vunnið í hesum lógum. Men eg talaði einsamallur fyri Ikki eitt løgmanni ella folkatingsmanni Poulsen ella Martin Holm ella nøkrum undir við harafturímóti minis- fiski- menninar. einasla orð Írá Jóhann øðrum fyri at taka mær. Løgmaður vissaði tarunum um. at einein »konflikt« vildi ið fiskimenninar. Eingir pengar til I rskolsrindanina! neirlutafløkkarnir. Ósatt! Vit hava víst á at bæði kriggsirygg- hin danska (øroyska, sambandið. ingin, og hin Føroya fiska- 1 '1 hin nýggi marshallpeningurin til forskotsrind stjornar Tryggingar søla og Her høvdu vit pening anina. Men landsstýrið og flokkarnir hava ikki gjørt nakað fyri fáa henda pening út 1 áheit- aná kríggestryggingina um at fáa ein part av Men tå id eg skjeyt uppá al fáa meiri av grunninum nýta yvir eit peninginum tí tað umbidna var ovlitid, og al Tryggingarsambandspeningi- Løglingsformaður- eismi av num var lað avvisl. in. ið er valdur av fiskimonnunum. og sum skuldi haft skyldu at reist kravið um 'at fáa pening har, ið hann er at fáa. til fiskimannsins skeyt seg forskotsrindan. undir. at eingin »formell« umsókn fyrilá. Málið skuldi tí landsstýrið og hann og hansara ikki høvdu gjort sína skyldu at hava tað formella í lagi! >Nýtiligt!- ar at:siga. Men tað hevur so ikki altíð verið ansað eftir I formella. Tað gekk lættari tå landsstýr- ið kommanderaði 600.000 úr, Trygg- ingarsambandinum og 1.000.000 úr nationalbankanum til Kjølbro. Tá tvørraði ikki! Og tá ið teir vildu taka | mill. av mars hallpeninginum til Sjó- stranda. sum mað- urin plag sanniliga RAK, Tá funnu ten bar alt til! Men stokkut skulu streingii ráða tað skulu tit hætta tykkum at ikki at:eiga eitt promillu av vætti til al góðu harrar vegin. Tå harrai sanna. Vit sum sita á tingi aftanå sila. palli fyri at:fáa fiskimenn at:velja seg. Kann størri svik vera! Tit. sum soleiðis hava svikið fiski- mannin. eiga korlini at vera varnir {formaðurin talar at at nýla orðið víkja). Hvat ordafar skal eg so nýta. lá id eg meini, al meirlutin so skammiliga hevur svikið? (Thorsten Petersen rópar til uttan úr gongini: Halda orð!) Har hava vit fólkaflokk sku og sambandsku definationina: At halda orð yvir fyri fiskimanninum er Tekniski skúlin Næstseinasta = leygarkvøld endaði skúlaárið við borðhaldi og framløgu av ti. næmingarnir høvdu avrikad í tí farna árinum. Formaðurin fyri nevndini í hand- verksmeistarafelagnum, Vilhelm Niel- sen. meistari, legði fyri og rósti lær- lingunum fyri dugnaskap, teir høvdu heild væl upp og verið í síni molt raskir. Karl Guttesen fekk diplom. Sveinaprogv fingu hesir: Jógvan Clementsen, Trondur Fystur- Hansen. Karl Guttesen tún, Hans G. (sera væl gjørt arbeiði), Petur Ras- mussen. Pauli H. Poulsen, Kristian Djurhuus, Heini Heinesen, Hjørleif Djurhuus, Karl Johan Hansen (væl gjort). Oddur Arge. Vilmund Olsen (væl gjørt). Jónsvein Jacobsen. Nakað fáir vóru tað á hvørjum ári ið tóku sveinaprågv, og vildi hann ynskja. at allir vildu gera sveinaroynd í komandi árum, so vit kunnu fáa gó ms ar handverkarar til gagns fyri landid alt. J.P. Henriksen: so nógvir ungir dreingir seg ål landinum til frama. og segði. at Býráðið var vælhuga fyri at t fáa Se iskan skúla. men ráðini vóru ikki Var elaður yvir al vilja búgva teimum bestu J. Ziska takkadi meistarafelagnum altíð vóru fúsir til al stydja síðani takkadi hann læraru- hevdi fyri at teir skúlan. og num fyri hetta óvanliga gott. næmingarnir hava verið raskir og ir i hava vil latið ídn: | ár er tað I heilt ógjørligt. ráðini eru ikki ið hava samarbeiði. og úrslitið var so oll fort við sær. al óføra s hugagóðir. á há darpri hev, men I til tess, tað verða so nógvir tað uppihorið. Tínæst takkaði hann prestinum Mag- nussen fyri. at hann ikki bert Í lærdi í radioteknik. men eisini fekk ti flokk inum høli at:læra í uppi hjá sær sjálv- um. Statinum má eg eisini veita tøkk. helt J. Ziska áfram, tí uttan stuð- alin haðani frá hevði tað verið ógjør- ligt at hildið skúlan. tí staturin heldur eina helvt av úttreiðslunum. Kostnað- urin liggur um 2100 kr. uttan hús. ljós, hita og reingerð. ið kommunan stóra heldur. Fútin segði seg hava somu hugsan sum V. Nielsen um sveinaroyndina, og bad tí allar lærlingar fáa sær lærlinga- sáttmála. var meistarin hesum. skuldu teir koma til hasara, ti hann er ovasti myndugleiki li viðvíkjandi. Tórgarð vildi byrja við tí. hann altíð . at nú fyrst fóru teir ímóti var vanur at sit ið fingu sveinaprógs í ár út í lívið. Annars heli hann tey teknisku úrslitini vera heilt góð. men við rokningini var tað heilt galið. tað vísti vera heilt fáir ið dugdu tað lítlu tabellina og var tað heilt skeivt. tí hvussu kunnu handverkarar gera sína skyldu úti í lívinum. tá teir ikki duga al rokna. J. Ziska svaraði til hetta. at tímatal ið hjá tekniskua skúla var lagt soleiðis. at næmingarnir skuldu halda við líka tað teir dugdu frammanundan. tað vóru ikki stundir at:læra teir lítlu ta- hell um kvøldarnar. Á teir hert høvdu ein tíma um vikuna til rokning. Rokn- að varð vid at næmingarnir dugdu la- hellina tá teir fóru í fólkaskúlanum. nú høvdu teir seg al IWástein segði. al takka so nógvum. men onkur var eftir. ——"— vini TANNKLINIK Dr. Jakobsensgøla, 11 Torshavn. ViOtalutid kl. 10—13 og 14 16 Leygardag 1013 Máltráður. 717. Magnus Jensen, tannlækni. 10. aprfl 1952 næmingarnir ið so tråliga høvdu møtt upp í vetur og håvdu verið ídnir og teir ið nú høvdu lokið sveinaroyndina, høvdu sanniliga tøkk uppiborna, og so tann ídni fyristøðumaðurin ið sum fá- ur hevði røkt starv sítt nú gjøgnum so hann átti ikki minsti tøkkina uppiborna. Ríkisumboðsmaðurin tikin av tí góða úrsliti, ið næmingarnir kundu leggja fram. og bað allar við sær rópa eitt trifalt hurrá fyri skúla- num, nogv år, var heilt hug Nú må landið takast! Í en oya land, tað harmandi, at vit skulu flyta inn fyri nógvar miljónir kr. í landsbúnaðarvørum, 1. d. molly- mjólk. eplum, grønmeti o. I. alt saman ið vit kunnu framleiða í so stórum nøgd- um tað skal vera. Nógvir førosykir ikki haka í jørð. Víst hava teir fingið jørðina fyri einki. sambært eina , órætt- vísa arvalóg; men tað vil kortini ikki siga til vanrøkt. samstundis sum hópur av ognarleysum fólki illa nokk eina breydtuggu. Nú má endi gerast á hesi vanrøktini. Vit mugn taka landið ov skjótt. Ognarleysir! stýrið, ræðuligu tíðum fyri Før- stórbøndur seta eigur ongantíð Lat okkum taka lands- allar ið hava oylt landsins pening. av. og síðan sela okkara eonu leir, ið vilja landi oe sjogvi. løgting og teir, ting bæði á menn á virki skapa liv or Ognarley 8suUT. millum ungfolk i Havn. Vit hittu Onnu nú ein dagin, fingu at kvinnufelag við hana: Meðan Anna var og tá ið vit vorðin limur í síutta hon var høvdu vit vita, at nun, samrøðu Hvat er ætlan tykkara? Fyrst og fremst at fáa menninar til ar heiðis<. Hvat meinast við tí? Ja, hann skal av songini um morgnarnar at geva okkum konunum drekka, koka ti lítla mjólk, skifta á og vaska blæurnar. Sengurnar skulu reiðast upp, teppini brest- ast, øskan berast út o. s. fr. Við øðrum orðum, er ætlanin at hann skal halda hús? Nei, tað dugir hann ikki til, men hann skal jú arbeiða fyri sítt livibreyð, hann sleppur ikki at rekast inni á okkum og einki gera. Hann skal sanniliga ikki sita fjaldur í einari ávís, at rekast eftir beinkinum, meðan vit arbeiða. Men hann dugir arbeiðið ? Jú, trúgv tí, hann skal lærast, hann skal tvingast, ja, og pinast við einari brævpipu í munninum at vaska upp og turka av. Nú et eingin pardón, tit hava stýri og forstýrað verðina nóg leingi, nú vilja vit sleppa fram- at. Men mannsins sita inni altíð? Ná, hann skal nokk sleppa út. skulu hava fríska luft, og so skal húsinum við ástarleiksúrslitarilegg num. Orsakað, — ástarleiksúrslitaríleg hvat er tað fyri nakað? So, tað vita tygum ikki, tað er barna jú ikki alt tað húsliga natúra forðar honum at Tey småu gamli av ingarfari- ringarfar, men lat meg so siga tygum tað, vognur á før oyskum. Hvussu ? annars við mótunum í ár“ Ja, tað er fyrst og fremst hin smidliga formin, ið vit vilja hava fram, so neyðugt verður at spenna lívreimina enn longur inn? Hvussu gera tit tad? Tað verður lættliga gjørt við at tovggja meira á bæði júgrafetlar og búkhegn Orsakað! Hasi orðini kenni eg ikki. So, »brysthaldarar« og »korsett« meni, for i Men hvat er so hovudsendamål tykkara? Ja. vit ætla at taka landið. Í Føroyum skulu kvinnurnar ráða. Hetta er við øðrum tykkara ? Ja, stutt sagt er okkara: Frælsi, javnaður, systurskapur og svangerskap. orðum aðalsteyna stevna