leygardagur 6. september 1952síða 2

Nr. 36 Undir fyrstu viðgerð segði P. M. Dam m. a.: Skilji at tað er torført at leggja figgjarlog í hesum tíðum. Hann má renna fastur, ið ikki tekur allar tættir við. men einans er innstilladur at spæla hin gamla konservativa leikin, ið var at halda alt burtur frå ti al- menna uttan lógarsmíðið. ið var al festa rættin ella órættin hjá tí múgv- andi. Og landsstýrið og stjórnarflokkar- nir hava hesa gomlu hugsanina. Heildin er Hin maðurin er gloymdur, tí liggja okk- ara bestu skip í dag. Skip. ið kundu gloymd. vinnandi vunnið milliónur. Tí gongur ein part- ur av okkara arbeiðandi fólki ar- beidsleyst. Teir menn, ið skjóta frå at fáa teir einstaku faktorarnar at virka saman. so einki hjólið verður al standa stilt. skuldu aldri sitið á stjórnarpøll- teir um í hesum vandatíðum. Okkara heiðraða landsstýri ber seg soleiðis at. Tað og stjórnarflokkarnir eiga ongan rætt at sila. Skal ikki taka í hvønn einstakan inntøku- og útreiðslutátt, men bara nerta. við nakrar, ið landsstýrisins uppskot hava svikið skammiliga. Fyrst er at nevna kolagrevsturin. Vanligt 80.000 stóðu til hetta útreiðslusparandi arbeiði. Men var, at so setti landsstýrið, ið situr, tað niður í 50.000. Og nú hesum stórvirki einans 25.000. tað unnað hevur Hetta er Oforsvarligt, táið vit vita. hvussu nógv kolagrevsturinum tørvar júst nú. Tað má vera meiri enn sárt hjá teimum monnum, ið hava ligið og liggja inni í fjallinum og høgga kol. at síggja og uppliva, hvussu lítið teirra arbeiði verður virt og varð- veitt av landsins kosnu monnum. Fyrst loyva teir útlendskum koli og koksi at troðka tað føroyska burtur av marknaðinum her á landi. Síðani kolagrevstrinum uppá sleppa teir fjall við at minka studningin niður í einki. Tað er at tekur sær um reiggj. Formaðurin fyri vóna. al figgjarnevdin hesi nevnd er sjálvur úr einum kola- plássi. Er hann, sum vanligt er við fíggjarnevndarformanni. spurdur til råds, táið fíggjarlógin er gjørd? Tað næsta, ið er at taka í, et studningurin til neyðsynjarmal. Vit minnast. at stjørnarflokkarnit lovaðu so dýran og dyggiliga. at 15 prosents tollurin einans skuldi verða lækka neyðsynjarvørurnar. Men hvat gera prísirnar uppa nýttur GÍ al teir góðu harrar nú. Tær 808.500 av hesum tolli. ið vóru nýttar til pris lækkan í fjør. eru settar niður í 405 túsund. Hetta rakar við lít tann minna mannin við teimum mongu børnunum. FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR FÍGGJARLÓGARVIÐGERÐIN Á TINGI Hin tridi spurningurin, ið stingur í eygunum, er skerjanin at samferðslu- málunum : Í móti lyfti og jåttan tingsins hev- ur stjórnin uppskot um, al pláss sum Eiði (ein knýttur nevi aftrat knas- ingini av Eiðiskolli), Leirvík, Porkeri og fl, einki skulu gjørt. Um 300.000 taka teir frá hes- havnaarbeiði fáa um plássum. >Smiril« hava teir strokið á fíggj- arløgini, Hann skal so væntiliga verða seldur og Suðuroyggin sleppt uppá fjall, beinskerd í sambandi sínum við hinar oyggjarnar. Hetta er so grov og órættvís gerð ímóti Suduroyingum, at teir eru meiri enn lolnir, at leir ikki í øði reisa seg ímóti í hvussu er teimum umboðsmonnum teirra, ið eru fyri hesi skemdargerð. M. Holm, Kr. Djurhuus og A. Djurhuus máttu sitið við kvaldari samvitsku. Lønjavningin til fiskimenn. Í fjør kvetti meirilutin seg frá all ari hjálp til fiskimannsins lønjavn- ing og forskotsgrunn. Har stendur so statt ikki eitt oyra til fiskimenninar. Hetta var og verður ein óbøtiligur skammarblettur á afturhaldsflokkar- nar. Byggigrunnurin, ið einaferð stóð á fíggjarlógini vid 800.000, fór i fjør niður í 200.000, og er nú strokin. Har brustu allir dreymir um kost og studentaskúla, landssjúkrahús. Men ein útreiðsla stingur í eyguni: 600.000 kr. á fíggjarlógina til eina luksustelefon i Havn. 2 milliónur tóku teir millum annað frå Eiðismonnum, Lorvíkskingum, Porkeningum 0. 0. (havnapeningurin av marshallhjálp- 6. september 1952 ini) til hetta luksusið. Samstundis sum landsstýrið og stjórnarflokkarnir sýna hetta ófatiliga oyðslusemi, teir havna- og kyppa vegaarbeiði niðúr í einki, sleppa vinnulívinum uppá fjall, sýta hjálp til skipaflotan at verða gjørdur ístand, so hann kann koma út at leggja inn til fiskimenn og arbeiðsmenn og landið í síni heild. Onnur útreiðslan, ið stingur í eyg- uni. er hin øðiligi vøkstur á umsit- ingarútreiðslunum. Eitt fantastiskt hegni okkara lands- stýrið hevur til at fáa umsitingar- kavabóltin at rulla. Forvitnisligt at samanmett umsit- ingarútreiðslurnar, táið landsneyndin gamla råddi fyri borgum, við út- reiðslurnar í dag. Tá vóru allar tær sakir. ið landsstýrið nú hevur í hond- um, og fleiri aftrat, undir landsnevnd- arinnar umsiling. Arbeidsloysi og arbeiðsloysisstudningur Mikudagin hin 27. august hevur ;Dimmalætting« eina langa odda grein við yvirskriftini >Hvem er min næste /< Soleiðis sum yvirskriftin eisini vis- it er hetta ein prædika og lítið annað. heldur fyri teimum arbeiðarum. sum hava >Dimmal.< eina prædiku arbeid og fortelir teimum, at teir hava skyldu at hjálpa teirra arbeiðsleysu starvsfeløgum. Hetta skal eg koma aftur til seinri. Fyrst verði eg noydd- ur at lata »Dimmalætting« vita, at hon minnist skeivt, at eg havi lopið á hana. Sannleikin er tann, at >Diml.< skrivaði um arbeiðsloysi bæði eina. tvær og kanska triggjar ferðir, áði enn undirritaði svaraði. Orsøkin ikki legði í at svara, fyrr enn »Dimmal.« beinleiðis til, at eg leyp á javnaðarmenn var tann, at »Dimmal.« skrivaði til arbeiðarar, og eg helt, at tað Arheiðarafelag. ið eigur at taka støðu tessvegna er Føroya her áðrenn vit sum politikkarar kunna taka nakra avgjørda støðu; ti tað. ið Dimmal.« førdi fram var ein áheitan á teir arbeidarar, sum hava arbeiði. um at lata ein part av leirra løn til Eitt fleiri síður. av teim teirra arbeiðsleysu kammeratar. tílíkt 1 eru tvær sum eg her vil nerta vid fyrst mål hevur og fremst. eg komi til hinar seinri. Onnur síðan er. at tey arbeidsleysu treingja lil stuðul. og hesa síðuna kunnu vit sjálvandi øll verða beinan- vegin samd um; men hin síðan er tann. at arbeidarar skulu lata nøkur prosent a lønini hvørja ferð, teir fáa teirra løn. áðrenn kann taka gjørda støðu til hesa síðuna av sak- undirritaði av- ini, má eg vita, hvussu mong pro- sent ið arbeiðarar skulu lata. Ella við øðrum orðum, eg vil vita hvussu mangar krónur hann tá hevur eftir til at føða og klæða sína konu og børn fyri og um tað, id eftir er, er nóg mikið til húsarhaldið, klæðir og so framvegis. Tessvegna helt eg meg kvirran og eisini vegna tess, at øll, sum fylgja við í politikki, eru greið yvir at javnaðar- menn altíð eru fúsir at styðja eitt ti- líkt mál, um vit halda, at vit kunnu gagna teimum arbeiðsleysu og ikki samstundis skerja hinar arbeiðs- mannainntøkurnar so mikið, at teir eisini koma at líða neyð, tí so er einki vunnið. Tað er javnaðarmenn ferð aftaná ferð á Før- eisini almannakunnugt, at oya Løgtingi hava framsett uppskot til at avhjålpa arbeiðsloysinum. Ar beið til sjógvi hevur altíð verið og er fram- allar hendur á landi og á vegis eitt tað fremsta á okkara virk isskrá. talað og skrivað bæði á Logtingi og uttan fyri Um hetta hava vit tingid. og harfyri helt eg meg kvirt A FRYGGINGARSAMBANDIÐ FØROVYAR Føroya Kriggstrygging.. telf. 372 Førova Brunatrygging .. telf. 372 Føroya Sjovåtrygging -.. telf. 372 Føroya Vanlukkutrygging telf. 221 Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs bilar o.a. Føroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging — mm skrivadi ålopsgrein å javnadarflokkin og helt an. inntil »Dimmal.« eina at tað var løgið, at >Føroya Sosial ikki skrivaði hetta týdningarmikla mál. Tá tók undirrit Demokratur< um aði til pennin og skrivaði grein við vvirskriftini: >Haló, haló, Dimmalætt- Sosialurin svarar.« mg»! a tagdi hin gamla »Dimma.« Fg skrivadi so aðru grein, og nú kemur hin gamla við hesum orðum: >Paa Socialdemo- kratiets vegne væltede J. H. Danbjørg sig over »Dimmalætting« og sam- bandspartiet af fornærmelse over, a! man der øjensynligt var ude efter at friste den færøske arbejdermasse til at falde paa knæ for den sorteste re- aktion.« At undirritaði gav eitt hampuligt aftursvar á eitt álop á javnaðarflokk- in, sigur »Dimmal.« er at >vælte sig over >Dimmalætting<< av tí, at eg var bangin fyri, at »den færøske ar- bejdermasse ville falde paa knæ for den sorteste reaktion.« At eg óttist fyri at arbeiðarar falla á knæ av gleði yvir ein peningastuðul, sum teir sjálvir skulu rinda aftrat øll- um tí ræðuliga skatti og tolli, sum »den sorteste reaktion« dýkir á herð- ar arbeiðaranna, nei, tað geri eg ikki. Arbeiðarar munnu óivað hava fingið eyguni upp fyri, at »den sorleste re aktion« num og burtur av tingi so skjótt sum må rekast út úr Landsstyri val verður aftur. Trýr >Dimmalætt- ing« at hennara propaganda við hjålp til arbeidsleys kann hjálpa >den so teste reaktion.« so må hin gamla Dimma« trúgva um aftur. Tað var altso »Dimmal.«. sum gjørdi álop á javnaðarflokkin og ikki umvent: men hon er jú so gom- ul. at tad er einki løgið, um hon plág- ast av ti. sum Danir nevna »hukom melsestab.« ið helst man vera nakað vid tað verður í ætt harndømi. og fyrigivið. J. H. Danbjørg.