mikudagur 31. desember 1952síða 2

Nr. 52 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Hitt ævinliga gonguverkið Hendingin í skaldsøguni er henda: | var eina fremstur millum teir pennar, Elsba í Miklagarði eigur eina dóttur, Katrin, Einaferð, nú Katrin er komin til giftingaaldur, sigur móðurin fyri at faðir hennara í síni tíð var trúlovaður aðrari Men Elsha hevði tikid drongin frá henni. henni, gentu, Onnu. tey giftust, fingu hesa dåtrina og so Elsba Anna giftist í erannabygd, fekk sonin Birgir, og so varð einkja. doyðu tey bæði. Drongurin gjørdisl undarligur og legðist inni. Fyri at:bøta hesa missgerð aftur. vil Flsba, at Bi gir skal koma til teirra at búgva. so hon kann fáa eitt mannfólk burtur úr honum o ggifta hann við Katrini og lata hann fáa garðin, Hetta tykist alt at eydnast. Men so tå ið best um evni stendur, nú fær Birgir afturstie. verð- ur undarligari enn nakrantíð og endar vitleysur. Elsha doyr og Katrin verð- ur sitandi ógift, ein skyldmaður fær garðin og Katrin verður búgvandi í einum kurpali saman við tí øra Birgiri. Tað berst lesaranum fyri. at høv- undin við hesi bók hevur sett sær fyri. at afturgeva fornt. gott málbrúk í bygd síni, trútt og trúliga. Bæði hevur hann her skrivað ein hóp av orðum. ið ikki eru prentað áður, og hartil hev- ur hann ørgrynni av máliskum, pá- trúgv, gomlum ráðum og mongum so- vorðnum, ið hevur so ómetaligan mentunarsøguligan týdning og er eitt so týdningarmikið uppískoyti til før- oyskt mál. Vit kunnu ikki fulltakka Ejdesgárd fyri tað bragd, hann her hevur gjort. Ivaleyst er hetta í evstu stund, at alt hetta ríka tilfar er savn- Víðari skal verða sagt. at tað er ein sonn gleði að og bjargað úr gloymsku. at lesa tann stíl, høvundin nýtir, so lættur og leikandi hann er. Viðvíkjandi hesum. at málbera seg á føroyskum., er Ejdesgård slóðbrót- ari. Tá ið vit minnast til, at >Hitt æv- unliga gonguverkið< fyri ein part er yvir tjúgu ára gamalt og hugsa um hvussu føroyskt málbrúk var tá, so er einki at taka seg aftur í. at Ejdesgárd EMBÆTIÐ sum vrakieftirlitsmaður fyri Suðuroy- ar sunnara vrakaradømi stendur opið at søkja. Lønin er: Grundløn kr. 3.000.— ár- liga hækkandi 3. hvørt ár við kr. 300.-— uppí kr. 3.600. | eina og hvørja tíð galdandi viðbøtur. plus tær til Byrjunarlønin í løtuni fyri ein gift- ar kr. 9.762. ikki ára gamal kr. 8.262.— ár árliga og eiftan og WIT 30 li: il. Umsoknir við moguligum hiðmil- landsstyri- 1953. vera tim og progvum ma num í hendi seinast 15. januar Føroya Landsstýri. ið førdu foroyskt skrivað mál eitt fet fram viðvíkjandi smidligheit og var við til at minka um kluftina millum skrivað og talað tá í tíðini. Tað er eftir brøgdunum og ikki eft- skal rós framford um bókina ir brekunum ein meta mannin. Her er bert ikki fyri tí, at okkurt kundi verið at sett fingurin á, eitt nú viðvíkjandi personmyndan og sovordnum, men lat tað nú vera, her hava vit fingið eina bók. oyskar bókmentir og tað er hetta. vit skulu bíta merki í. sum er ein vinningur fyri for Heðin Brú. Føroya Hskasøla Tað er hvørjum manni kunnugt, hvussu ónøgdir fiskimenn og ein hóp- ur av reiðarum eru við Førova Fiska- sølu. Tað verður sagt manna millum, at síðani Føroya Fiskasøla kom í kraft fingið nógv minn: burtur úr. ið fiskurin seldur ígjøgnum Jákup Dahl og aðrar hava fiskimenn enn tá varð Fiskimenn høvdu væntað annað. Víst menn, verður á av fiskimonnum. a! við norskur skipum. hava fingið néev meir bu sum hava verið ur úr somu fiskanøgd pr. mann, en! fingist hevur við sølu ígjøgnum fiska søluna. Stjóri Fiskasølunnar roynir at um- bera seg vid, at tað eru undantakstil- felli. Men fiskimenn ikki at skilja. at tað bara skal verða talan um undantakstilfelli, tá ið Føroyingar eru dura vid, og enn og minni fata teir, at tad skal vera heimabrúkið í Noregi. sum skal hava orsakað hetta, tá id stjórin samstundis sigur, at Noregi hevur steðgað útfluttningi nógvan fisk. Er hetta ikki uttanumtos?! vegna Stjóri Fiskasølunnar harmast yvir mótmælisbløðini. at tey hava loyvt sær at finnast at fiskasøluni. Hann skuld- setur tey fyri at hava gjørt ilt fyri søluarbeiðið. Men annars eigur hann, tykist okkum. eingi haldgóð mótprógv uttan tað, at Kvivikar Tummas hevur sjálvur verið við til at seta saltfiska- prísin. Sjálvandi hevur Tummas á- byrgd fyri sína ringu verð. Men javn- aðarmenn vóru ímóli. at:henda nevnd fekk annan myndugleika ein fyribilspris. Vit vildu skipað skuldi verða soleiðis. al skulu fáa lan enn al sela hava. al fiski- menn eina — eftirbetaling samsvarandi veruliga prísin á marknaðinum. annaðhvørt talan var um saltfiskasølu ella klippfiskasølu. Stjóri fiskasølunnar gjørdi klókt í at tikið atfinningar hvørja sær til um- røðu. Funnist verður at ti, at summir tykjast at hava fyrimunir í at sleppa av við fisk, at fáa fisk til turkingar. Hví tiga her? Í hesum blaði er drigin fram søla, ið gav tap uppá milliónina, og spurn- ingar vórðu settir fram hesari sølu við- víkjandi sum t. d. hvørjir ið áttu fiskin, hvor ið bar tapið, hví henda søla fór fram, um hon var panikksøla vegna — kreppuna í Sjóvinnubanka- num o. s. fr. Eingin frágreiðing. ikki eitt orð til frágreiðing. Tað liggur á máli fiskimanna mill- um, at fiskur varð seldur til Noregs so lorkaliga, ut vit komu at tapa 5 ; | túsund kr. ella 3 oyru uppá kg. Eru farnar fram ikki løgið, al illvilji og illeitan gongur sum sjúka allar ella mangar sølur á henda hátt, So er millum fiskimenn. Javnaðarmenn ráða tí til, at jarn- tjaldið ið nú liggur yvir fiskasøluni. verður heyjað Fiskasolan skipað fiskimannastættinum til verdur avtikin og um- fullar somdir, Hetta hevur verið og verður kra javnadarmanna, og tað verður ikki helmað í fyrr enn vunnið verður á mál, hvussu so ofta tað verður felt. Menn heita á okkum og biðja okk- um um at greiða teim frá, hvat ið kann verða gjørt fyri at fáa hampu- ligan pris fyri båtafisk. Vit siga, at okkara hugsan nasta hiargngin tann, at útróðr- kku du erne Kl ( 10 1 | Y t fx na, um veðrið laga puligan fiskiskap í frá ( y eur væl vid 0Orurfelacnum t fáa peningin í hondina. tå id av- eilt verður; frammanundan hava vit gjøgnum fleiri år fingið ein pappirs- lepa uppá veiðuna. ongan pening. tå ið av tornar er inatøkan vorðin til skuld. Aftrat hesum tíðindum er at skoyta. uppí. at fiskakeyparar í Keypmanna- havn í løtuni geva 2 krónur fyri kg av útróðrarfiski. Um menn stovna út- TRYGGINGARSAMBANDID FØROYAR telf. 372 telf, 372 Føroya Kríggstrygging.. Føroya Brunatrygging .. Vit tryggja: Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - ferðagóðs | bilar o.a. Føroyingar eiga at tryggja í landsins egnu trygging - 31. desember 1952 róðrarfelag og salta fiskin sjálvir, so kunnu teir fyrst rokna sær t. d. 55 oyru fyri fiskin við høvdinum ella 70 oyru kg fyri avhøvdaðan fisk. Salt, fleking og tað, i fiskurin lættnar, kann metast um í peningi soleiðis, at fiskurin stendur tá í virði av Í kr. 20 oyru pr. kg. Tað vil siga, at reinur vinningur aftaná at alt omanfyri neynda er frároknað, verður 80 oyru fyri hvørt kg ella við øðrum orðum menn fáa dupultan pris við at salta sjålvir og selja beinleiðis til Keyp- ið fiskurin ligid 8 dagar í salti, kann hann verða ; ” mannahavnar. Tá hevur seldur sum saltfiskur og er tá nærum einki lættnaður. fr rogva út vid Grønlands sker ei leikur er, ut royna bát. hvør sterkast er. og gongur best, ið skjótast fer, um sund og sker. við róp og larm, tað er ein harm”. vist hoyrdist fys um nógvan ís, ,, sum gjørdi mein íil fiskabein, Tovkusakk. men einki snakk ú Tit hava onkran að teim hitt, sum drukku fitt : av søtum spritt uppá kreditt, sum gjørdu stoy og mundu doyð har yviri í Ravns Stóroy. Teir fóru har at rógva út, men keyptu sirup. saft og sprut og krút at blanda saman í ein dunk, og fóru allir í ein trunk, at royna leik. or sterkast var. og hvør ið sveik, dl Ir sveik, ki ti. at tað var gott, it onkur helt, teir ótu rátt, teir fingu ilt og høvdu spilt alt frensamjarr, men nevabaks og loppuflaks, tað enda fekk, tú heim aftur gekk, ti høvdið hekk á bátabekk, men líkamikið gott var sílað, ulla tunnu, men ovlítið fílað. Umboðsrættur fiskimanna í Fiske søluni } Føroya Sjóvátrygging... telf. 372 Foroya Vanlukkutrygging telf. 221 — minnist til barnahjálparmerkið ! A | AFAR | }