mánadagur 16. februar 1953síða 4

Nr. 6 Feroya S0SIAL-DEMOKRATUR Blaðstjóri VILLI SØRENSEN telf. 672 Postbox 76 Prent: A. ØSTER MILLUM UNGFÓLK ÁSTARLEIKUR Eitt væl kent orð, ið ein næstan kundi hugsa var eins gamalt og mannaættin; men so er ikki. Í tí týdninginum og sambært ta uppfatanina av ástaralski, er tað bert eini 600 ára gamalt. Upphavið til »forelskilsi t. v. s., sum tað verður uppfatað nú finna vit í miðøldini, tá ið riddararnir stóðu í vælmaktini. Ungir riddarar vórðu sendir til aðalsmenn til venjingar. So hendi tað, sum ivaleyst eisini hendir á okkara døg- um, at teir fingu hug á konu aðalmannsins. Tey løgdu ást saman — vórðu »forelskadi«. »Forelskilsi« er sostatt ein leivd frá tí myrku míðøldini. At hetta ikki er eldri enn so, fåa vit møguliga prógvað um stutta tíð. Russisk bløð hava nýliga sagt frá, at teir í ísinum norðuri á oynni No- vaja Semlja hava funnið tvey aldargomul menniskju — konu og mann. Eftir aldr- inum og øðrum at døma, er líkt til, at hetta kunnu vera Adam og Eva. Tá ið tey lógu líka heil og frisk í isinum, eydn- aðist tað beinan vegin at fáa tey til lívs aftur, men enn skilur eingin tungumál teirra, hóast målfrodingarnir arbeiða dúg- liga. — Úrslitið av »forelskilsinum« er ti- verri ofta eins og ein ófýsin, myrkur vetr- ardagur við grovum heglingsælum. Hitt einaferð so leikandi lætta,, parfumeraða sprundið má nú stríðast og strevast við sveittabroti, kóka, baka, vaska upp, skúra gólv, stoppa, binda, seyma, skifta á teim- um smáu, passa mannin og deila, alt meðan maðurin bannar yvir, at tað er ikki inniverandi, sum ungarnir leika í. Ég sigi tí, sum Hans Andrias sáli yrkti á sinni: Konurnar deila og meyla og knarra, bjarga meg úr slíkum vanda, biði eg Vár- harra, Nei heldur einsamallur hoyra gjósturin tvarra. Gifting voldar svøvnleysar nætur. k Og so tað sjálv verðin, id er við at fara um koll av hesum ástarleikinum, tí sum eitt gamalt orðatak sigur: >Konur- nar forstýra menninar, og menninir for- stýra verdina.« Nú er løtan komin, tá ið allir gamlir drongir og allar gamlar gent- ur eiga at taka lógvatak., skipa eitt nýtt samfelag. Burtur við tí parfumerada ást- arleikinum! »Gamlar gentur og drongir á sjogv og landi, fylkist!< Piparsveinurin. Hvat er hesin maðurin ? TSIRIOALBD Visdómsorð ...... ........ Mannsins størstu gleðir eru: at sita í friði og lesa bløðini, at opna eina fløsku uttan tøppatakara, at hava lingrarnar í ókendum radiotólum, at vera órakaður við hús, og at hugsa sær eina kvinnu. sum fegin vildi havt hann. Hvat ger pápi tín? Hostar. Nei, eg meini, hvat er hann? Forkølaður. »Åftur nú 200 kr. Tað er vitleyst, sum tað kostar nógv at hava ein son í læru.« Ja, og tå eri eg ein av teimum, sum læri minst,« FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR GRUNDAR- STEINUR undir Klakksvikar sjómannsheim Næstseinasta leygardag varð grund- arsteinur lagdur undir Klakksvíkar sjómannsheim. Kunngjørt varð við gøtuuppsløgum at hetta skuldi fara fram kl. 314 sp. Hóast veðrið var illfýsið vóru horn- blåsararnir og ein hópur av øðrum fólkið komið saman úti í Buðatrøðni har sjómannsheimið skal standa. Al- fred Petersen, trúboðari, id er formad- ur fyri nevndini fyri sjómannsheimi- num steig fram og beyð hann øllum at vera væl komin. Hornblásarnir spældu nú nøkur løg, og síðani flutti sóknarstýrisformaðurin Michal Jacob- sen røðu. Hann vísti á ta stóra arbeið sjómannsmissjónin hevdi gjørt í øllum londum og vónaði at tað eisini her fór Eru 14. sept. og loysingar- menn bangnir . . . Framhald av 2, síðu sín rættvísa lut av tí úrtøkuni, ið stendst av arbeiði hennara. Skal málið náast, munnu vit standa solidariskir og brynjadir og fyltir av vónríkum fragdareldi. Vit kunnu fáa eitt livandi og vaks- andi felag. Dagliga lívið krevur hesa menning, tí arbeiði og ábyrgd F. As økist hvønn dag. Eg vil tí siga: Takið ódnartakið, vinir. Bjargið fjøldini. Karl Jespersen. „..Tvøroyri. — Hví segði tú við hann, at tað tekur bert 5 min. at ganga niðan til Hoyvkar, tå ið tað tekur minst ein hálvan tíma? Eg royndi at ugga hann, hann så so postur út. LASØAKAS at gangast væl, eins væl og tad hevdi gingid higartil. og at her skjótt fór at standa eitt prýðiligt sjómannsheim. S. P. Zachariasen, løgtingsmaður, ið nú tosadi, helt at hetta heim kom al fáa stóran tydning og verða sjó- monnum til stóra hjálp. Standa vit øll saman um hetta mål so ivist eg ikki í at sjómannsheimið verður verun- leiki. endaði Zachariassen. 0. F. Joensen. løgtingsmaður. segði eisini nøkur orð og greiddi hann frá at fleiri av teimum hundratals sjó- monnum ið vitjaðu Klakksvík als einki heim høvdu og ivaðist hann ikki í at hesir menn vóru hugaðir fyri ein- Set stavir fyri prikkarnaar. Niðureftir fært tú vanlig orð og tvørturum navnið á einum skipastarvi. Tað var pápin, id ringdi til læknan og spurdi, hvat hann skuldi gera, tí 15 ára gamli sonur hansara hevdi fingið land- farsótt. Ja, hvat skal eg gera, og so sigur hann, at hann hevur mussað arbeidskonuna.« Ja, ja, tað gerst nú ikki við. tað må hann hava loyvi til. Tú fatar einki. Sakin er tann, at eg ] um sjómannsheimi. Hann helt eisini at fór sildin at standa so nær Føroyum sum i fjør. fóru fleiri og fleiri sjómenn at vitja Klakksvík, Føroya bestu havn, í kom- andi árum. og hann endaði: 600.000 kr. fyri sjómannsheimið eru nógvir pengar, men ta almenna má hjálpa og tað í stórum. Nú varð grundarsteinurin lagdur av Jákupi Samson, smiðumeistara. Alfred Petersen steig nú fram aftur. takkaði teimum frammøttu og endaði hann eisini havi mussað hana.< Tað var verri, so verða try sjúk.< >Trý, nei, fýra, eg havi eisini mussað konuna.“ á Ája, ája, hvat sigur tú. So verði eg eisini sjúkur,“ gramdi læknin seg. Veitst tú? 1) Nær er Kyndilsmessuknútur? 2) Hvussu eitur toskur á enskum? 3) Hvussu eitur blindtarmur á fiski? 4) Hvar er Karlamagnus keisari jarðaður? soleiðis: Eg rokni við skjótt at kunna bjóða tykkum inn á Klakksvíkar sjómanns- heim. 5) Hvat er størsta dýpi á Skálafjørðinum ? [ (Svar til spurningar í seinasta blað: Svar: 1) 1927. 2) 1883. 3) haddock. 4) 12,5 km. 5) 14.358 (1950). Nú er bert at vóna, at sjómanns- heimid, ið hevur verið úti í nógvum mótvindi, má verða fullført, tí stórt og nútímans verður húsið. Tað verður reist í 3 hæddum. Høv- uðslongdin er 32X10 og út úr henni 9X12 m móti vestri. Í húsunum verða 60 gestarúm. Síð- ani eru 2 mathøllir. onnur við 50 og hin við 35 sessum. Umframt eru onnur smærri rúm. Í kjallaranum verður stórur køkur. kølirúm og eisini lík- kapel. Roknað verður við at húsið, tá tað er liðugt, fer at kosta 1 miljón kr. Erik Wilstrup. Klakksvík, hevur gjørt tekningina til húsið. Byggingin verður útboðin so hvørt. Stoypingini, ið nú er byrjað er Zach. Poulsen formaður fyri Klakkur. Til ein einsarallan avbygdaungling, ið søkir sær kunnleika í høvuðsstaðnum. Leikandi, skálandi, lætt og ástarríkt var kvøldið, men nú ...... dagin eftir. Yrkjar- in sigur: Ég siti eina nátt fyrst í desember, av suðri blæsur vindur, tað regnar lítið sindur og sjóðar fjart frá aldu kring um strendur. Trongligt er títt kamar fremmant húsið, á songini tú liggur víðopin, rýtur tryggur sovnaður tú ert frá tínum sæla rúsi. Blaðungur ert tú av árum einsamallur í býnum, fjart frá heimi tínum fjart frá tínar móður troyttu tárum. »Brimnes« fekk loyvi at selja i Bretlandi Manningin á »Brimnes«. Tvøroyri, Óruddi er nógv, tå einki saknar pappír, koppar, øska, tubbak, hálvtóm fløska góð at javna við í morgin, tá tú vaknar. Í morgin fara fólk í kirkju skartað fólk, ið byggja landið rótføst við forstandi ei, sum tú og eg, við kátum hjarta. Tøkk at lívið er so fjølbroytt her í borgum, at tú kanst fylla, fyllast, stillast r kann yrkja hetta sunnumorgun. a! g hevur tingast vid formannin fyri Sud- sovna, javna uroyar Fiskimannafelag um loyvi til at fara til Bretlands við veiðuni. og t Tummas (skald). Sum grund fyri teirra umsókn 16. februar 1953 førdu teir fram, at túrurin var byrj- aður, áðrenn lýsingin frá 8. EF. var komin í bløðini. Teir høvdu tíkið is alla aðra útgerð til ein heilan túr — ferð til Bretlands íroknað. Um nú fiskurin rotnar í skipinum, verður tapið øgiliga stórt, og um veiðan verður løgd á land í Føroyum verð- ur eisini tap — serliga fyri manning- ina. Vegna hesa frágreiðing helt for- maðurin i S. F., at hann kundi vid- mæla, at undantaksloyvi varð givið fyri henda eina túrin, og við tí svari lovaði skipari og manning, at hetta verður seinasta ferð teirra til Bret- lands. meðan verkfallið stendur við makt. Uppí má verða skoytt, at so væl er land okkara stýrt, at noyddist í ódnarveðri at sigla suður drimnes til Vågs og menninir vid bili år Vågi til Porkeris fyri at tala vid formann- in; soleidis er Suduroyggin hagreidd kolsvørtum av orkani og einum landsstýri. Forskotsrindan til fiskimenn Royndirnar hava oftari víst, at ein hin størsti vandin hjá fiskimonnum hevur verið. at teir ofta ikki í eitt heilt ár og meira hava fingið eitt oyra fyri fisk sín sum løn hjá illa á holdum komnum reiðarum. Viðgerandi hesa ringu støðu hjá fiskimonnum kom formaðurin í Suð- uroyar Fiskimannafelag J. H. Dan- bjørg fram við tankanum um einu forskotsrindanarskipan. Javnaðarflokkurin setti uppskot um eina tílíka skipan og fekk ein meira- luta á tingi fyri uppskotinum. Eitt av bragdum sambands- og fólkaflokksmanna hevur verið fyrst at avtaka og síðani at skerja forskots- rindanina, og nú seinast hava teir - I gingid beint ímóti hesi skipan vid at taka skatt og annað av hesum neyðars krónum, ið teir hjartaleyst hildu vera nóg mikið hjá konu og børnum at liva av. meðan maðurin var burtur. Í eyðræningarpolitikki sínum kenn- ir afturhaldið einki mark, sjálvt ikki tá ið teir vita, at tað eru tey ringast stillaðu — fiskimannaheimini, ið tað rakar harðast. Fríggjadagin doyði grind í Havn. Ikki var hon stór: nakrir og áttati hvalir. | TORSHAVNAR LÍKKISTUGOYMSLA | hevur telefon nr. 706 ymiskir prísir JACOB C. JOENSEN |