mánadagur 27. apríl 1953síða 1

FØRGYA LANDSBÓKASAVN Foroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR - Lysingarprisur fyri min: 20 øyru å | tu ; Fi | Bladid verður bílagt á posthúsinum, o Nr. 17 I. síðu, 15 oyru Á 3. og 4. síðu | Mánadagin 27. apríl 1953 | kostar kr. 3,20 + A Erie én fjórðingsárið | 26. arg ÚRSLITIÐ AV VERKFALLINUM: EITT ÓVÆNTAÐ STÓRT NIÐURLAG URSLITID Snørisskip 42 ur seg við kost. Linuskip 331/3 %. Agn av óbýtt- um, Manningin heldur seg vii kost. såttmålar sum %. Manningin held- Trolararnir somu áður. Frábýtisrætturin skrásettur; einasta verunliga positiva úrslit av verkfall- inum. ; HVAT FISKIMENN SIGA Í stívar 315 mánað hevur fiskiflotin ligið. Fiskimenn hava gingið vinn- uleysir. Teir, eins og landið sum heild hava mist stórpening. Allir fiskimenn vóru samdir um at halda áfram, til teir høvdu vunnið sigur: bruttosátt- málar á øllum veiðiførum. Erlendur Patursson segði vegin, hann varð valdur, at hansara minstakrav var bruttosáttmáli til all- ar veiðuhættir. Hetta hevði hann hildið fram í blaði sínum. Fiskimenn vistu tað, uppá hetta høvdu teir valt hann, og hesum rímuligu krøvum vildi hann ikki víkja frá. So komu tíðindini sunnumorgunin 19. april. Erlendur hevði slakað, og var langt niðanfyri tey minstukrøv- ini, ið fiskimenn streikaðu uppá. Í vikuni hevur ein rúgva av skipum mong eru farin beinan- úrslitið verið á havnini og Annað var einki at gera. At halda áfram við verkfallinum við Erlendi á odda var nyttuleyst. nærum so samsintir læknastríðnum. Samsintir, ja sum norðoyingar í hava fiskimenn fordømt støðu Erl- ends og tá fyrst og fremst tað, at hann gav eftir og leiddi fiskimenn til Ósigurs. Nú hevur Erlendur einki annað val. uttan at siga seg frá sum formann í Fiskimannafelagnum, tí so leingi sum Erlendur sjálvur tekur til í 14. reiðararnir: yeinki hava at bjóða fisk- tey gomlu sept. imonnum enn syndarligu kor«, er tað avgerandi neyðugt, at fiskimenn fyrst og fremst hava ein formann, ið vil og orkar at berjast til sigurin er vunnin og hvor einasti fiskimadur er bjargadur undan teimum »gomlu syndarligu korunum«, sum Erlendur sjálvur nú bjóðar stórum parti av okk- ara fiskimonnum. SNORISSÁTTMÁLIN Viðvíkjandi sjálvum sáttmálanum er snørissáttmálin hin einasti, ið verða kann fiskimonnum til nakran bata. Her fær manningin 42 %, men skal gjalda kostin afturfyri. Undir verkfallinum søgdu ein- stakir reiðarar, at um úrslitið kom at verða brutto, vildu teir ganga við til 35 % sum hægsta mark. Tað er sjálvandi ójavnt, hvat kostnaðurin av kostarhaldinum umborð á teimum ymisku skipunum hevur verið, men kanna vit fjør vísir tað seg, at avrokningarnar frá í á teimum skipunum, id hava fiskað nógv, kemur hann niður i 7 % av sølupening- inum, men vanligt er 10, 12,14 % og long- ur upp. flestu fiskimenn við, at Vanliga rokna miðalprosentið verður ella vóru verunliga neyvan ? hægri enn 33, reiduliga minni enn krov fiskimanna vid verkfallsbyrjan. LÍNUSÁTTMÁLIN Viðvíkjandi fiskimenn línusáttmálanum eru allir um, at hann er ringari Her fer skal kannað avrokningar frá samdir enn frammanundan. agnið av óbýttum, og manningin sjálv gjalda kostin. Vit í fjør og gjørt sammetingar millum gomlu hava netto- og nýggju bruttosáttmálarnar. Her er tað eyðsæð, at nýggju sáttmálarnir eru reiðuliga ringari, soleiðis at inntøka fisk- imanna verður væl minni, um roknað verð- 1 er i og ur við somu fiskanog« somu landingar- prísum sum í fjør. FRÁBÝTISRÆTTURIN o. a. Tað einasta positiva úrslitið tykist at vera frábýtisrætturin. Hann er nú tryggjadur fiskimonnum sáttmálun- um, og sjálvandi er tað eitt framstig. Lønjavningin og forskotsrindanin frammanundan, nevnt eitt verður men í sáttmálunum verður ikki orð um, at rætta tey mongu brekini, ið hava verið. sum NIDURSTØDA Allir fiskimenn eru samdir um, at óneyðugt hevur verið við einum so longum verkfalli fyri at vinna so lítið, sum her er vunnið. Til fólkatingsveljararnar Loyvi mær fyrst at takka fyri álitið, mær varð givið við at verða valdur at vera annar føroyski umboðarin í fólkatinginum. Eg havi eftir evnum gjørt mítt besta og kann siga, at um veljararnir hava treystið aftur at velja ein á javnað- arflokksins lista, nú tå ii fólkatingsval fer fram tann 7. mai, vilja vit leggja doyðin á fyri, at álitið ikki skal verða í Hugsi, eg av sonnum kann siga utt- an at ganga nøkrum góðum manni ov nær, at tað neyvan er fallið nøkr- um føroyskum fólkatingsmanni í lut at tala fyri og við til at fáa framt so nógvar stórbroytingar og stórhendingar Føroyum viðvíkjandi á vera danatingi sum í mínari fólkatingstíð. Samstundis hevur harra Poul Nicla- sen sitið sum føroyskur umboðsmaður í landstinginum. Tað er mær ein gleði at vátta, at vit hava drigið eina línu í øllum spurningum. Ein fólkatingsmaður eins og ein og hvør av fólkinum valdur umboðsmað- ur skyldar veljarum sínum eina frá- greiðing og má standa teimum til svars fyri støður og gerðir sínar. Soleiðis við mær eisini. Eg skal í hesum sambandi loyva talur mínar í ríkis- mær at vísa til dagstíðindunum. FÓLKATINGSSTARVIÐ Av teimum málum av týdningi, ið framd eru á danatingi í mínari tíð, og sum eg havi haft høvi til at luttikið í viðgerðini av, kunnu verða neynd: avgerandi FYRST OG FREMST STÝRIS- SKIPANIN, ið eisini Louis Zachariasen viðgongur er tað sama sum javnaðarmanna >Vin- a- og frælsisbrævs«-uppskotid, Hann skal hava virðing og tøkk fyri, at hann í sínari tíð tók undir við hesum upp- skoti og var við til at fremja tað. At hann nú tykist at hava mistreysti til okkara javnaðarmanna, sum hann við sínum í sær sjálvum veit eiga konstruktiva og greiða nationala pol- itikki høvuðsæruna fyri at hava loyst tann natiónála og stjórnarliga spurningin í Føroyum, man bara vera yfør tilfållets skyld«, tí hann skal hava okkurt »nationalt« at siga sum odd- amaður sjálvstýrisflokksins. Men tá ið vit hava kenslu av hesum, taka vit hann ikki so heitt. So er millum aðrar spurningar at neyna : LOGIN UM UPPLATINGINA AV GRØNLANDI vid friari ræsum og størri rættindum Framhald å 4. sidu. Trolararnir Sjúrðarberg og Jóannes Patursson farn- ir til Grønlands. Dragaberg, Hogifossur, Venus, Beinisvørð, Gullfinnur farnir eyst- ureftir. Rádni farin til Íslands, fer helst Aðrir farnir eru: Stella Argus, Kallsevni og Hav- víðari til Grønlands, trolarar, id borgin. Trolskipini: Hjørdis fór til Grønlands Polarfarið væntuliga fer Viðoy til Grønlands. mikud. farin eystureftir, og gl Utróðurin Klakksvík: Seinastu viku viðraði væl og fiskiskapurin var hampuliga góður. 40 bát- ar avreiða í Klakksvík. Grunningur fór fullfermdur á marknaðin hósdagin. Poppy at. Teir smærru bátarnir komu niður 12.000 í 2000 pund uppá dagin. pund og teir stóru uppí Vági: Í seinastu viku komu teir smærru bátarnir uppí 3000 pund eystanfyri. Tryggvi fiskar til ísfisk. Fekk í seinastu viku 100 kassar í 2 setur. Fuglafirði: Småbåtarnir fiskadu væl í seinastu viku. Eirikkur og Kambur fingu hvør síni 3500 pund mikudagin og nakað tað sama hósdagin. Norðheim avreiddi ein dag 3000 pund i Havn. Samrøda við Carl P. Jensen frå Samvirkende" Tá ið teir báðir danskararnir Carl P. Jensen og Kaj Nielsen frá De sam- virkende Fagforbund vóru her uppi til samráðingar í samband við innlim- ingina, bóðu vit Carl P. Jensen siga okkum eitt sindur frá støðu Samvir- kendes til innlimingina, verkfallsstuð- ulin til fiskimenn og annað. Vit lata Carl P. Jensen hava orðið: Viðívíkjandi innlimingini. Vi har ikke kunnet undgaa at bemærke, at vort besøg har vakt en vis opmærksomhed og der er heller ingen grund til at skjule at det ogsaa har haft en ganske bestemt aarsag. Sidst í marts maaned modtog vi en meddelese fra fra FA, at man havde besluttet at indmelde sig i DSF til trods for den modagitation der havde været ført, bl. a. i et blad, der hedder 14 september. Vi havde fulgt dette blads kampagne og har ofte været overrasket over, at der i det hele taget fandtes blade, der i saa fuldkommen orad manglede sans for saglighed og og objektivitet. Resuttatet af afstem- ningen gav os det indtryk, at man fra de færøske arbeidere trods alt, ikke havde ladet sig vildlede. Imidler- vi sammen med FA.s med- indmeldelsen et telegram, tid modtog delelse om hvori man hævdede, at FA.s bestyrelse havde foretaget mandatsvig og at ind- meldelsen derfor ville blive anfægtet. Dette telegram var afsendt ikke af en navngiven person men derimod fra Sørvaag arbejderforening. Orsøkina til vitjanina. Sammenholdt med udfaldene mod D.S.F. fra Dagbl., Tingakr. og det førnævnte 14. september kunne vi ikke undgaa at faa en fornemmelse af, at der var optræk til stærke bryd- ninger og vi indtog derfor det stand- punkt, at imodekomme en invitation til at sende et par mand herop, for at danne sig et indtryk af forholdene paa stedet samtidig med at vi havde overdraget den for- Framhald å 3. Gull við Gjógv ikki ivaleyst opgave at síðu. faaet Jarðfrøðingarnir eru enn komnir fram á gull í Føroyum, og man lítið vera til av tí slagnum. Men nú hava Gjáarmenn funnið gull í tí stóru ánni, ið rennur gjøgnum bygdina, og hartil smíðað gull tO-kr. stykki. Fyrsta gullstykkið fann ein smádrongur, ið vóð í ánni, síðani eru fleiri funnin. Eyð- sæð er, at onkustaðni hevur nógv verið til.