fríggjadagur 11. september 1953síða 2

Nr. 38 FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR familjupolitikkur DANMARK, NOREG SVØRIKI og FINLANDI Framhald Svensk einkjutrygging Sum einasta av Nordanlondu- num hevur Svøríki eina einkju ein part av fólka- 1949 varð goldin trygging til 4,9 pst. av øllum einkj- trygging sum tryggingini. Í um í landinum. Hægsta trygging argjald 1610 kr. 250 kr. uppá hvørt barn og eitt minsta gjald uppá 630 kr. 250 kr. uppá hvørt barn. Trygging varð goldin til einkjur, ið giftar høvdu verið í 5 ár og sum voru 53 år, tå ið maðurin doyði. Í Danmark verður einans gold ið til einkjur við børnum hægst 504 kr. og lægst 372 kr. hvørt barnið hetta vóru gjøldini 1949. uppá Í Danmark er barnastudningnrin lægsíur Eitt yvirlit : »Almennur studn ingur til møður og bor lað í varð undir 16 ár vísir, al Finlandi og Svøríki í 1949 studningur goldin tløll børn og í Noreg til umleið helvtina av børnunum. Í Finlandi var miðalstud- ningurin uppá barnið 7200 220 kr.), No- og í Svøríki 260 mark (umleið reg 180 kr. kr. Í Danmark kom barna- studningurin fyrst í 1950 og varð goldið til 97 pst. av øll um børnum undir 16 ár. Wiðalgjaldið var 92 kr. barnið. Danmark varð goldið í miðal 23 kr. til 80 pst. av øllum barsils konum. Noreg 205 kr. til | av barsilskonunum og Svøríki 216 kr. til 92,9 psl. av num. Rætturin al peninganøgd frå, verður, finst Noreg, og barnastudninginum, uppá 3. 3 pst . barsilskonu ga eina ávísa tá ið skattað í Danmark verður dra bert um hetta lagt aftur at vísir tað seg, at ein familja við 3 børn- um og einari inntøku uppá 2000 kr. (í Keypmannahavn). tær í alt 129 kr. í mun til hjún við ongum børnum og i Oslo 488 kr. milja við 3 børnum og einari inn tøku uppá 10.000 kr. fær í keyp og í Oslo 1179 Fin fa mannahavn 808 kr. um vóru tað í 1949 í Danmark kr. Flestir barnastovnar í Danmark. Í alment studladum vøggustor 2674 børn, Einlandi 2100, Noreg 170 og Svøríki 1500, Í barnagørð um í Danmark vóru 18.900 børn, Finlandi 11.000, Noreg 5100, og Svøríki 25.000, Í frítiðarheimum Danmark vóru 5600 børn. Fin landi 610, Noreg 12.000 og SVO ríki 2334 børn í aldrinum 7—14 ár. Danmark fingu 23 pst. av børnum ók keypis kost í skúlunum, Finlandi 77 pst., Noreg 11 pst. og Svøríki 53 pst. Men hetta talið er munandi minkað í Danmark nú av tí, al ókeypiskostskipunin er nog) skerd. Í Danmark vóru í 1949 6,3 hús- møðraavloysarar uppá hvørjar 10 Noreg 2,9 og Svøríki tås; íbúsvar, a od. Í Noreg vóru gjørdar fritidar útferðir lyri 1300 håsmodur, í Svøríki 35.000. Endaliga kann nevnast, at i Fin- landi og Svøríki vórðu latin bú- setingarlån, ávíkavist 6000 og 9900 lån í 1919, Miðalstøddin á hesum lánum var åvikavist 780 kr. og 1596 kr. ÍSLANDSTROLARAR Í GRØNLANDI 8 Íslandstrolarar hava veitt í Grønlandi í summar. Fiskurin hevur verið saltaður og landaður í Íslandi. Hvor veiðuferð hevur tikið 40 til 50 dagar. Í hálvum au- gust isliskamarknadurin í Týskalandi opnaður. Flestu trol- ararnir eru nú á istiskaveidu og nú í september verða fyrstu farm arnir landaðir á týska marknaði- saltfiskatrolarin um var num. Seinasti kemur heim úr Grønlandi mánaðaskiftið sept -oktbr. Brennivínssolan mátti læsast Síðst í august mánaði lá eitt ótal sildaskipum á Seyðisfirði í Ís 1400-—- 1600 sjómenn vóru dagliga í landi. Óskilið var rædu- ligt. Drykkjuskapurin av tí mesta og bardagarnir av ti versta. At brotið inn í kirkjuna; silvurkannur, a. var koll- slíkt ó ráð vóru at læsa landi. enda var eina kristusmynd, bikør, ljósastakar o. m. velt og sorlad, At enda var skil, brennivinshandilin. einastu LÆKNAMÁLIÐ RÆTTLEIÐING FRÁ P. M. DAM skuldi verið komin í so seint í hendi lenda rættleiðingin seinasta blað. men var okkum it hon mátti steðga til í dag Um maður ella menn hava gjørt gjørt so illa gerð, sum gjørd varð móti Nordoyar læknadømi á Før- oya løgtingi, verður gerðin so sanniliga ikki betri, um teir legg)- ast at kasta við runubløkum sum ið royndi at nú gera móti >Dagblaðið< og >14. september« mær, halda ta støðu mina og tey lyfti, eg hevði givið viðgerðini av læknamálinum. Mlir Norðoyingar landsstýrið, sjúkrahússtýrið og flokksformenninir lovad undir vita, al høvdu Nordoyingum, at broyta læknaskipanina fyri Nordoyar læknadømi soleiðis, í sjúkrahúslæknin ikki skuldi nýtast at hava sjúkrakassapraksis, at henda broyting einans heyrði ta grund undir sær, at:tá skuldi bera til at seta Halvorsen lækna sum sjúkrahúslækna í Klakksvík. skuldi noydast at læknafelaginum, ið tað undir uttan hann vera limur í heyði tikið ongum umstøðum vildi lova hon um at vera limur felagsin af sjúkrahússtýrið skuldi verða vall atítískuldu koma at sita 3 av løgtinginum valdir Nord ta støðu, at soleiðis, oyingar, at henda einasta broyting kuldi tað kom at:verða Halvorsen lækni. ið kom á Klakksvikar sjúkrahús. Hetta uppskotið var ikki bara verða tryggjanin fyri, al men kanska mest ispunn- góðkent. ríkisumboðsmanninum El- málið 10 av kjær Hansen fyri at fáa loyst í friði og semju. Landsstýrið, sjúkkrahússtýrið og teir flokksformenninir, ið vóru á fundi úti í Tinganesi kunnu vátt- a, um teir vilja siga sannleikan, at ríkisumboðsmaðurin Elkjær Han- sen upplýsti á fundi. at ríkisstjór- nin hevði, tá landsstýrið, sjúkra- vóru gingnir við til less, eftir um- flokksformennin støðunum góðkent uppskotið. Tað uppskotið, sum eg javnað- arflokksins og sjålvstyrisflokksins vegna setti hjálp á rikisumbodsmannsins kan- tað er til millum annað at hússtýrið og saman við tekniskari tóri veita tekniskan beina og egg akkurát tað sama, sum lov- er í odd landsstýrinum, flokksformonn og ríkis- að var framt a. sjúkrahússtjórnini. unum sína fokka vegna, umboðsmanninum vegna ríkisstýr- ið. Tá ið so liggur, hvussu kann tá ríkisumboðsmaðurin Elkjær Han- sagt mær. at: uppskotið. ikki k sen hava ettu fram. undi vinna ið vil frama? Tað vildi verið þúra ørt. hann hevði haft gjørt tað. Oevuliga athugaligt at fingid at >Dagblaðið< hevur 6- ríkisumboðs- tm um Vila, um sannind sína uppá mannin úr egnum brósti ella, hon er »innspirerad« av løgmann inum ella Hákun Djurhuusi Long var burturi ella onkrum øðrum. 11. september 1953 OLIVUR GAARD Fríggjadagin i viku andaðist Olivur Gaard i Sunnbæ seinasti Við honum hevur Sunnbæ og Føroyar mist ein av raskastu monnum. Olivur var borin til eitt lítið Men hann fiski- maður alla ævi sína. Festið hevði hann latið til systursonin. Tað er ikki nógv sagt, at tað skuldi vera avreksmaður, ið kundi meta seg javnan við Olivur annað- hvørt tað var til bakka, á sjónum ella til vanligt arbeiði á landi. Hann hoyrdi til teir góðu før- oyinganar, ið ikki vilja, at nakar skal kunna siga um teir, at teir ikki gjørdu skyldu sína og nakað Tað verk og tey arbeiði, festi, var atturat. ið vóru latin honum uppí hendi, altíð røktað til Tey vóru í bestu hondum. Olivur Gaard hevði samkenslu veiku Í Javnaðarmaður var sál, jarðarflokksins vórðu lítar. fyri teim samfelaginum. við lív og kandidátur fyri Sunnbingar á løgtingslist- anum. Hann var ikki mangorå- aður. Men kom tað til umrøðu, hvørja politisku leið, ið føringar áttu at var aldri tøgn á honum skil. fiskimanni sum mær og skuldi ikki verið ivi um, vit politiskt hoyra heima. Socialis- ganga, og hann hevði politiskt arbeiðsmanni og líkum hvar ið »Kinum man er småmannsins einasta politiska verja« plagdi hann at taka upp aftur aftur og iftur. Og honum stóð ongantíð iði tá 18 talan var um at greiða frá ymsu socialistisku stríðsmálum javnaðarflokksins. Olivur góður javnaðar- maður, góður føringur, men fyrst og fremst góður Sunnbingur. Tað er beinavegin hugnaligt at hvussu ágrítin hann var fyri øllum málum, sum viðvíkti heimbygd Vegamálið og lendingarmálið vóru honum hjar- sanna og teimum Var minnast, síni. tamál fram um øll mál, tí fátt pláss í Føroyum trongdi meiri til vegsamband og til at fáa lend- ingarvidurskiftini bøtt enn brim- plássið Sumbæ, ið tá ið viðrar er eitt av bestu fiskiplássum í Før- oyum. Og tað er eingin loyna, at Olivur eigur ikki minstu fyri tað. ið vunnið er vegi og lend- ing viðvíkjandi í Sunnbæ. verri upplivdi hann ikki. at lend ingin varð fullfíggjað sum ætlað æruna Tess tað harmaði hann, at kløtur kom í hetta arbeiði. Sunnbæ takkar sínum gæva syni. Vinir og partamenn hansara vilja altíð við tøkk goyma hansara minni og æra tað. Hann varð ikki oktobir vildi hann verið 62 ár. Eftiri situr konan Elsba Maria sjúk. Vit veita henni okkara sam- kenslu. Tøkk fyri títt. Okkara góði vinur og partamadur, P., M. Dam gamal, 10 stars