leygardagur 23. januar 1954síða 1

; ; 4 Í Føroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR Nr. 4 | Lýsingarprísur fyri mm: 20 eyru á | januar 1954. | Blaðið verður bílagt á posthúsinum, og | Í 7. 2 I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu DAGBLAÐIÐ - HÁKUNARPENNUR ger álop á Norðoyingar Leygardagin 23. sb áh Álar Dam, tí hann ikki sveik Norðoyingar niðri. — Roynir av øllum alvi at beita ríkisstýrið eftir Norðoyingum. Vit tóku upp greinstubba úr donsk- um blað um læknamálið. Hetta hevur tikið vitið frá Hákuni, tí greinin vardi Norðoyingar. Hann legst á okkum og ger okkum til ramar nazis- tar og andstødumenn av statsminist- aranum og javnadarmonnum i Dan- mark. Er hetta ikki låturligt, tå ið vit minnast, hvussu buldraði undir kríg- num, hvar ið Hákun og fólkaflokks- menn stóðu tá? Norðoyingar minn- ast hansara loysingartalur. Nú gevur hann seg verri enn hin mjúkasti sam- bandsmaður. Vit bardust móti naziandanum undir krígnum. Flokksformaður okkara var tætt við at fara í »spjellid« fyri djørvu talu sína. Eingin vitandi og rætthugsandi før- — oyingur skal ivast í javnaðarmonnum sum harðastu mótstøðumonnum av nazi, men heldur eingin skal ivast í javnaðarmannastøðuni í læknamåli- num. Men hvørt til sítt. Vit blanda ikki nasistríðið og læknastríðið saman. Tað er rætt, at í nevnda danska greinstubba vóru ymiskir nasidráttrar. Teir burt- urvísa vit og vilja einki hava við at gera, men tað, ið greinin nært við læknastríðið, vildu vit vísa fólki á. Javnaðarmanna støða er tann sama Heimabryggj Norska rikisstyrid vidger i hesum døgum um lækkan av brennivínstollinum við 20 pst. Orsøkin spurningin til, at uppskotið er framkomið er, at heimabryggingin í Noreg er so nógv økt í seinastuni. Fráhaldsfeløgini har hava funnist nógv av hesum uppskoti | og sent mótmælisskriv til stjórnina, Útróðurin Týsdagin, meðan bátarnir vóru út- rógvnir, kom hann knappliga av land: nyrðingi. Ila gekkst hjá nógvum at fáa línurnar aftur, og fleiri mistu upp til helvtina av línunum. Fiskiskapurin var vánaligur, um 3000 pund uppá bátin. Mánadagin var veðrið gott, tá hóvdu Klakksvíkar- og Lorvíkarbátar frá 3000 upp í 7000 pund. í dag sum áður. Javnaðarflokkurin er framvegis bundin av tí semingarstøðu, ið varð tikin av landsstýrinum, ríkis- umboðsmanninum ríkisstjórnarinnar vegna, flokksformonnunum og umboðs- monnum fyri Norðoyingar. Teir og sjálvstýrisflokkurin royndu á tingi at fremja hesa støðu, men hinir flokk- arnir sviku — sviku Norðoyingar. Høvdu allir flokkar verið so pliktskyl- dugir sum javnaðarflokkurin hevur kent seg í læknamálinum, var lækna- málið greitt í dag -— tað grettur ikki. Æingin ivast í, at Hákun sum lands- stýrismaður nú hann var niðri hevur slitið trappurnar fyri at fáa myndu- ílæknamálinum leikarnar og ríkisstjórnuna at leypa á Norðoyingar, men hann fekk svarið: Ríkisstýrið, segði danski Social- Demokraturin, vil einki hava við at gera at senda politivald og maktboð til Norðoyingar. Tað mátti landsstýrið biðja um, áðrenn spurningurin yvir- høvur kundi viðgerast. Landsstýrið eigur alla ábyrgdina fyri at læknamálið ikki er loyst. Teirra einræði og harðrendispolitikkur yvir fyri fólkinum í Norðoyggjum hevur skorið so djúpt, at tað seint læknast aftur — tað skal Håkun vita. Er tað so sum Dagblaðið sigur, at javnaðarmenn nú er einasti politiski flokkur, ið tekur undir við Norðoying- um, so er tað harmandi, men javnað- armenn kenna seg ikki illa við at bera svørð á loft fyri Norðoyingum og iðra seg ikki eftir støðuni, teir hava tikid. 1,1 miljón kr. útgoldin Vági. Útróðurin í Vági gav ikki so nógv av sær 1953 sum 1952 vegna vánaligt veður. Løngjaldstovan í Vági hevur goldið út í 1953 kr. 1,1 milj. kr. fyri arbeiði og útróður. Í 1952 vórðu goldnar kr. Fossá seldur Báturin keyptur av Peter Lervig úr Leirvík fyri 75.000 kr. Tað var Fiskaríbankin, sum seldi. Fossá er 45 tons, og er Fossá var um dagarnar | annars í góðum stand; við undantak av maskinuni, sum tørvar ábot fyri um 8.000 kr. Fuglfirðingar ætla at keypa trolara Í Fuglafirði er peningur teknaður til nytt partafelag vid ti endamåli at keypa trolara. Teir høvdu Nólsoyar Páll og annan góðan bát í boði — Nólsoyar Páll fyri 1.700.000 kr. Nú um dagarnar vóru teir í Havn fyri at ikki kundi hjálpa teimum við nakað av peningi 300.000 kr. høvdu royna, um landsstýrið til fyrstu útgjaldingina Søluna av saltfiskinum teir fingið vissad sær fyri fastan pris. So- statt skuldi málið ligið væl fyri, men vónsviknir komu teir aftur úr Tinga- nesi, uttan at hava fingið tilsagn um eitt einasta oyra. 1.250.000. Limatalið er um 500 mans. Kvinnuliga arbeidarafelagid telur um 200 limir. Teirra útgjøld eru hjá ar- beidsgevarunum hvønn friggjadag. arbeiðsfólk i Vági yvir at hava fingið limaskap sin Ógvuliga glað eru í Samvirkende greddan. Í hesum døgum fyrireika fólk í Vági innsavnan til basar við tí enda- máli at fáa kappróðrarbát bygdan 10- mannafar. Samuel Johannesen lærari er á odda. Sands- søga. Sands-søga eftir Henrik Edward Hjalt er útkomin. Tað er Varðin, ið stendur fyr; útgávuni. Studningur er veittur av Dansk-færøsk kulturfond. Kostnaður 11.50. Bókin er væl prentað å prentsmidju Marius Ziska. Fleiri bygdir hava nå fingid sina bygdasøgu í bók. Hetta er av stórum mentunnarligum og siðmenningarlig- um týdningi. Á 200 blaðsíðum hevur Edward Hjalt greitt okkum frá søgu Sands bygd. Áhugavert og væl frá- greitt frá byrjan til enda, ein bók, ið hevur alstórt virði hjá hvørjum før oyingi at lesa og eiga. At áhugi er fyri tílíkum bygdasøg- um vísir best, at tey fyrstu 500 ein- tøkini brátt fara at vera uppseld. kostar kr. 3,20 4 porto um fjórðingsárið Hedtoft og Dam Tað fýkur nú millum manna, — vit geita frå Håkun Djurhuus — at Hedtoft skal hava lopið á Dam fyri hansara støðu í læknamálinum. Ein fúl ósannheit Men sjálvandi hevur Dam, har hann hevur komið fram greitt frá lækna- málinum, so Norðoyingar ikki, har ið hann var til steðis, komu at liggja undir teimum rongu øsingartíðindunum sum loyniliga og opinberliga hiðani av land; eru send. Vestmannatrolararnir SR Gullsøki og Kópanes, ið royna undir Føroyum til ísfisk, lata illa at fiski- skapi. Seinast, ið frættist, vóru teir farnir vestur um at royna. Nýtt embæti Landsstýrið hevur lagt fram uppskot um, at seta á stovn nytt ladsskúla- konsulentstarv við eini byrjunarløn uppá 5.800 kr., hækkandi til 8.100 kr. umframt dyrtidarvidbét, aðrar vid- bøtur ferðaútreiðslur og ivaleyst har afturat stóra skrivstovu. Sig so teir einki gera í Tinganesi. Hetta starvið er neyðugt og verður ivaleyst at verða okkara skulaskapi til almikið gagn, men logi er tað, at hetta mál kemur fram nú, áðrenn fíggjarlógin er viðgjørd og áðrenn nakað er gjørt fyri at styðja fiskivinn- una og framleiðsluna sum heild. Marshallhjålpin Á tingfundi hósdagin skuldsetti Th. Petersen P. M. Dam og Jóhan Poulsen fyri at hava ávirkað, at í teirri nevnd, ið býtti Marshallhjálpina, bert komu at sita 2 føroyingar móti 3 dønum. P. M. Dam var ikki á fundi og kundi tessvegna ikki svara, men Johan Poulsen segði, at P. M. Dam og hann onga ávirkan høvdu havt á samanset- ingina av nevndini, men at føroyingar komu i minniluta, mundi heldur vera orsakað av ti støðu, ið føroyingar vóru komnir í, og sum Th. Petersen reiðu- liga ikki var ósekur í. Hákun Djurhuus váttaði hesum. Tær fyrru 10 marshallmiljónirnar hevði løgtingið einsamalt ræðið yvir og avgerð var tíkin um tær, áðrenn Sjó- vinnubankagølan var almannakunnug. SILDIN Á Skálafjørðinum hava teir fingið væl av sild. Skipanesmenn vóru so heppnir nå ein dagin at fåa 4000 pund við at seta fyri sildastiman. Prisurin er 50 oyru kg. Sum íssild kostar hon útróðrarbálunum 1.30 kr. ke.