leygardagur 6. februar 1954síða 2

Nr. 6 Framhald av 1. síðu. Erlend . .. lutvis av dagløntum arbeiði hildu teir. Í øllum tilfelli søgdu teir við meg, tá ið eg vegna umstøðurnar troðkaði á teir fyri ta ferðina at hjálpa fiskimonn- um beinleiðis. at tað ikki bar til av principiellum = grundum vegna tey mongu tilfelli hjá teimum sjálvum, hvar ið Samvirkende heyði noyðst at sýtt ymsum fríttstandandi feløgum ella bólkum av arbeiðarum beinleiðis hjálp uttanum samgøngu við tað ástaðisliga bindiliðið við Samvirkende. Fyrj at fáa hjálpina máttu hesir fyrst samskipa seg við tað ástaðisliga bindi- liðið. So mátti eisini verða hjá føroy- skum fiskimonnum. Eg varð vitandi um, at hetta svar Samvirkende ikki bara varð sagt munn liga. men varð hildið fram í riti til" fiskimannafeldgini. Ikki við einum einasta orði havi eg rátt Samvirkende í og enn og minni fingið tað til at taka nakra ávísa støðu til fyrispurningin frá norðmonnum til Samvirkende viðvíkj. verkfallshjálp til føroysku fiskimenn. Eg hevdi heldur ikki høvi at gera tað, tí tann av Erlendi Patursyni umrøddi fyrispurningur frá norðmonnum til Samvirkende kom fyrst aftaná. at:eg var farin úr Dan- mark til Føroyar. Eg visti, at samvirkende vildi hjálpa. men at teir sum sagt høvdu greitt frá, at hjálpin mátti koma igjognum Føroya arbeiðsmannafelag, og tå ið eg so fekk frænir um, at svarið frá Samvirkende til fiskimenninar varð hildið dult og harvið helt bæði arbeiðs- menn og fiskimenn frá at taka støðu til tað og rudda støði eins og skipa fyri, at hjálpin kundi koma sum allra- skjótast, gjørdi eg ilt av mær og skorð- að; á, at arbeiðsmenn og fiskimenn fingu kunnleika til støðu Samvirkende. Kundi makað metast fyri illa og skeiva gerð í stríðnum fyri at fáa fiskimonnum verkfallshjålp, so var tað at forða fiskimonnum og arbeiðs- monnum at viðgerð skrivið frá Sam- virkende, so tað kundi fáa endiliga at vita hvat ið arbeiðsmenn og fiskimenn sogdu, um teir hildu seg kunna ganga við til hesa samskipan og fáa hjálpina. Erlendur Paturssonur sigur, at Sam- virkende hevur logið fyri norðmonnum og tekur sum prógv fyri tað nakað upp aftur úr brævi frá teimum til Sam- —— 2 — Føroya Fólkaháskúli Summarskeið fyri gentur byrjar Í. mei. Bønarbrøv um studning til skeiðið verða at senda til Føroya Landsstýri innan 16. mars. Nú fara vit at kunna taka móti fleiri næmingum enn higar- til, tí til hetta skeiðið verður nýgfi bygningurin liðugur. Tá verða viður- skiftini betri fyri næmingarnar í so mangar mátar. Annars fåast allar frá- greiðingar um skeiðið vid at skriva til undirskrivaða. Komið fjølmentar! Marius Johannesen. ni A A ——— |———s—eee FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR virkende. Men tann sum lesur við skili, og sum veit. hvussu fram er farið, kann ikki skylda Samvirkende fyri naka ósann- indisskriving til norðmenn. Men har- afturímóti verður Erlendur Paturs- sonar missgerð móti fiskimonnum óhugnaliga undirstrikað. Hanus við Høgadalsá hevði fiski- mannafelaganna vegna samráðst við Samvirkende og fingið bæði munnligt og skriftligt at vita støðuna. Og Sam- virkende bíðaði jú eftir svarið frá bæði fiskimannafeløgunum og Føroya arbeiðsmannafelagi. Tá ið hin norski fyrispurningurin kom til Samvirkende, heyði tað einki svar fingið. Hvat kundi tað tá svara norðmonnum annað. enn fa: vidurskiftini millum donsku og før- | oysku feløgini ikki vóru orðnað ella endiliga avklárað. Og hvat kundi norð- menn svara Erlendi Paturssyni annað. enn at teir máttu bíða vid at taka støðu. til viðurskiftini ella samráðingar nar við Samvirkende vóru komin til fullan klárleika. Tað er so eydsæd, so fullkomuliga greitt fyri hvørjum skilamanni, at Erlendur Paturssonur við at halda svarið frá Samvirkende, ið var greitt í síni støðu og treytum fyri verkfalls- hjálp dult fyri fiskimonnum og urbeiðs- monnum. hevur alla skuldina fyri, at Samvirkende svaraði norðmonnum soleiðis sum gjørt var, og sum Var samsvarandi sannleikan. Erlend Paturssonar skuld i at fiski- menn ikki fingu hjálpina, teir hóðu um frá dønum, norðmonnum og svium, mátti verið so tung at borið, at tað er ófatiligt, at hann hættir sær al hjóða monnum, ið vita skil á allari verkfalls- mannagongdini, a! greina málið og harundir avdúka hansara veruligu støðu. Við at:tarna Gi endiligari avklåran av spurninginum um samgongu millum Samvirkende og Føroya arbeiðsmanna- felag, og vid hond og fóti at vera ímóti eini samgøngu millum Føroya fiski- mannafelag og Føroya arbeiðsmanna- felag, forkom Erlendur Paturssonur allari danskari. norskari og svenskari verkfallshjålp til fiskimenninar. Soleiðis er sannleikin vorðin — tað sleppur Erlendur Paturssonur ikki undan hvat fyri ósannind hann dýkir á meg í blaði sínum. Tað var harður leikur at fáa svar Samvirkendes fram til arbeiðsmenn og fiskimenn. Men hann leyk við, at ein meirluti av arbeidsmonnum sam- tykti at gerast limir í Samvirkende og harvið varð støðið fyri hjálp frá Danmark til fiskimenninar ruddað. Men tá kvetti Erlendur Paturssonur av, gekk undir galdandi sáttmála heldur enn at vera við til eina fakliga samskipan við kammiratarnar í Dan mark og fáa hjálpina frá norðlendsku arbeiðsmannafeløgunum. Mín lutur í stríðnum fyri al veita fiskimonnum verkfallshjálp tolir dag- sins ljós. Vil einki fegnari enn at hann skal koma undir fiskimanna- og ar- beiðsmanna dóm. Tað kann av sonnum sigast, al eg hjålpti Erlendi Paturssyni til óavmarkaða hjálp til fiskimenninar. Men hann tók ikki við. Niðungsgerð! Heyndargerð fyri at hann varð valdur til formann fiski- mannafelags, kastar Erlendur Paturs- sonur eftir mær. Um hann og hansara menn veitti mær slíka >niðungsgerð<, slíka hevnd- argerð í førum, har fiskimenn og arbeiðsmenn hava givið mær álitis- starv fyri teir at røkja, vildi eg verið honum meiri enn takksamur. Í Havn. tann 5. februar 1954. P, M. Dam Endurnýggjan av skipaflotanum Málið um endurnyggjan av skipa- flotanum er tað ið størskan tydning hevur í løtuni. Øll sum lesa »Dagbladid« vilja minnast hvussu illa tað varð upptikið at Dam og J. Poulsen talaðu um hetta mál á ríkisdegi. »Dagbladid« rósar av at Landsstýrið skal greiða hetta mál og at okkara fólkatingsmenn tessvegna skulu halda teirra nasar burtur haðani frá. Vit høvdu tí vóna at Landsstýrið fór at koma fram við einum plåni um skipa- bygging við peningastuðuli og laga- ligum láni; men ein vikan fer og onnur kemur og einki er at hóma sum yoðar frá at:tað lýsir í fyri nøkrum eningi — alt er i ti Óvissa. Hesar síðstu 2 vikurnar hava einans 4 fundir verið. Síðan tingid kom saman evur tingarbeidid verið fjas og smá- put] ein hálvan tíma um dagin hevur fundur verið við einum ella hægst tveimum smámálum. Einstakir tingmenn hava spurt, hvar Marshall miljónirnar eru; men svar fæst einki. Ein dagin reistist tingsins formaður og gréddi frå at Danir hava so lítið álit á okkum, at vit fáa ikki rætt til at býta Marshallpeningin. Hetta ljóðar øtiligt. Tað er ófatuligt, at tingsins formaður, sum samstundis er formaður fyri sambandsflokkinum, skal siga tílíkt við einum tóna, sum boðar frá, at hetta er alt í lagi. Eru vit Føroyingar komnir í- ta støðu at eingin uttan fyri Føroyar hevur álit á okkara Landsstýri. so má nakað vera galið í okkara samfelag, og so má fólkið fáa loyvi at velja sær aðrar menn at stýra — menn sum fólk uttanfyri Føroyar kann hava álit á. Fuglfirðingar søktu um lán og stuðul til keyp av stórum tíðarhóskandi trolar Øl Fuglafjarðabygd stendur saman sum ein maður og nærum øll hava set! 6. februar 1954 ——————————IN———I8V—E——€—Bi}KVWHII A —i z pening í fyritøkuna, Tað sigst, at aðrar bygdir eru farnar at stovna líknandi samtøkur; men hvussu mikið fáa hesar samtøkur í láni og stuðuli frá tí almenna? Enn veit eingin nakað og teir menn, sum standa á odda fyri samtøkunum vita heldur einki. Man Landsstýrið sjálvt vita nakað? Teir vita helst púra einki sjálvir. Teir veva tómar vevar — til keisarans nýggju klæði. At flenna orkar ein ikki — og at gráta myttar heldur einki. Vónleyst — tað heila. J.H. Danbjørg. Tokulúður á Akrabergi Sum øllum kunnugt, er havið við Suðuroy av bestu útróðraleiðum — kanska besta útróðraleið — við Før- oyar. Serliga sunnanfyri Suðuroy, á Munkagrynnuni, og á miðunum vestan fyri Suðuroy er nógvur fiskur at fáa. Hesar leiðir søkja ikki einans bátar úr Suðuroy, men eisini fiskifør úr øðrum oyggjum royna fiskiskap her. Men havið um hesar leiðir er vanda- fult — Sunnbiarendin og Røstin eru tiltíkin. Tað ræður tí ikki einans um at vera væl útgjørdur við fiskiførum — væl útgjørdur á sjónum — men tað ræður eisini um, at tað verður gjørt á landi, sum gerast kann, fyri at gera vandan fyri missi av mannalívi so lítlan sum møguligt og líkindi fyri, at útróðramenn og aðrir, sum ferðast um hesar havleiðir, kunnu røkja sítt starv á so tryggan hátt sum gjørligt. So statt loyvir Vágs Útróðrafelag sær virðiliga at koma til heiðraða Føroya Løgtings við umsókn um at fáa tokulúður settan á Akraberg. Tað er óneyðugt her at siga, hvat nyttu ein slíkur tokulúður vil gera, tað er sjálvsagt allir Føroya løgtings- menn greiðir yvir, men tað skal nevn- ast sum dømi, at í februar mánaði 1940 fórst Porkerisbáturin >Búgvin< í ódnarveðri og náttarmyrkri á Sunn- biarhólmi. Hevð; tokulúður tá verið á Akrabergi, er tað óvist, at hesin sorgar- leikur hevði farið fram. Tað er okkara vón, at Føroya Løg- ting ger, hvat gerast kann fyri at útvega, at tokulúður verður settur á Akraberg. Við hávirðing fyri Vágs Útróðrafelag, Hans Jac. Hjelm. Framlagt á Føroya løgting við við- mæli av P. M. Dam og J. H. Danbjørg Grót og skervur. ØU, id vilja keypa skerv ella gråt eiga at venda sær til kom- munukantórið. Grót og skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað. Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella skerv uttan við einum limi av vegnevndini ella einum umboðsmann fyri kommununa. Froðbiar sóknar kommuna