leygardagur 29. januar 1955síða 1

Føroya Sosial-Demokratur FRÆLSI JAVNAÐUR BRÓÐURSKAPUR | Lýsingarprísur fyri mm: 20 oyru á í åsi ” Nr. 5 | I. síðu, 15 oyru á 3. og 4. síðu | Leygardagin 29. januar 1955 | sida hag ng á fg | 28. årg 1 FØROYINGUR OG 4 ÍSLENDINGAR FORUST TÅ ID XISLANDSTROLARIN «EGIL RAUÐI> FOR Á LAND 2 enskir trolarar burturgingnir Hósmorgunin hoyrdist í útvarpinum at Íslandstrolarin »Egil Raudi« var far- in á land í ódnarveðri og kavaroki. — Seinni eru so nærri og ålitandi tíðindi komin um henda sorgarleik. Tað var millum kl. 18 og 19 miku- kveldið, at trolarin bar við Grænulid norðantil á fsafjørdinum, = Farið var undir at bjarga manningini — 19 For- oyingum og 15 Íslendingum - so skjótt sum til bar. Roynt var bæði frá landi og frá sjónum. 29 menn vórðu bjargaðir, 13 um- borð á skip. Hinir 5 — 1 Føroyingur og 4 Íslendingar fórust. Føroyingurin var SOFUS M. DAL- BERG SKORALID úr Dali, Hann var umleið 30 ár. giftur og átti eina dótt- ur. Egil Raudi« var her um jóltíðir eftir fólki. Hann hoyrdi heima á Norð- fjørðinum. Í gjár fekk Fiskimannafelagid fjar- frá reiðarínum, har tað ber ram Bk 0 = hlóð Bretin W. B. Lockwood hevur givið út føroyska mállæru á enskum máli: >An introduction to modern Faroese.« Bókin er í 3 pørtum: mållæra, føroysk lesistykki og orðabók. Munksgaards forlagið í Keypmannahavn stendur fyri útgávuni. Prísur: 16 kr. heft og 20 kr. innbundin. rit 5, hefti av tingbókini 1615—54 er komið. Hetta er ógviliga áhugaverdur lestur, ið Einar Joensen her hevur á- tikið sær att gera almannakunnugan. Ortopædisk. Vanlukkutryggingarráð Feroya hev- ur sent rundskriv til allar læknar, har sagt verður frá, at Johannes Jacobsen, skómakari í Fuglafirði hevur verið á skeiði á ortopediska hospitalinum í Keypmannahavn, har hann hevur lært at taka mál eins og at gera ortopedisk skómakaraarbeiði. Heitt verður tí á allar sjúklingar, ið vilja hava ortopedisk skótoy at venda sær til hansara, tá hetta vil spara hitt almenna fyri tann ferðapening, ið tað kostar at senda sjúklingamar til Keyp- mannahavnar. Kostnaðin ber avlamistryggingin. Annars er Jacobsen til reiðar at ferðast til Havnar 2 reisur um mánað- in, og kunnu tá fólk venda sær til hans ara. Læraraembætini í Skopun, á Eiði og Mikinesi eru lýst leys av nýggjum. — Umsóknirnar til Eiðisembætið skulu vera skúladirektiónini í hendi innan 7. mars og til Skopunar og Mikines- em: bætið innan 10, mars: Hósdagin 3. februar kl. 15 verður at hoyra serskilt kyndilsmessuútvarp frå Keypmannahavn. Vagn Thordal syng- ur og Erik Starup spælir. samkensluheilsan til hina eftirsitandi einkjuna í Dali. Fiskimannafelagið hevur sent reiða- rinum fjarrit, har reiðaríið verður bid- id um at bera fram felagsins samkensl- uheilsan til teirra, ið eftir sita aftaná henda stóra sorgarleikin. Eisini hevur Fiskimannafelagið sent | íslendska Slysavarnafelagnum takkar“ | heilsu. få Um sama mundið eisini tveir enskir trolarar farnir Roderigo og Lorella. Hesir eru burturgingnir til havs og við teimum eru farnir 12 manns — 21 við hverjum, ÍSFISKURIN eru 24. Grunningur 944 ks. 3715stp. 25. Dragasund 899 ks. 3565 stp. 26. City 1094 ks. 14291 stp. 27. Jóannes Pat. 3083 kit 15181 stp. 2. Von 731 kit 2845 stp. 28. Havfrúgvin 837 kit 1112stp. Sjurdarberg 3006 kit 12139 stp. Á veg til marknaðin er Sjófarið av Strondum við 400 ks. Fiskað sjálvir. Husmoder paa Færøerne. Friggjadagin 4. februar kl, 5 min. yvir eitt er å skrånni i »Kvindernes eftermiddagsprogram« i Danmarks ra- dio: Húsmóður i Føroyum« v. frú Bir- the Nielsen og Nan Henningsen. 17 milj. til Gronlands. Á donsku fíggjarlógini eru 17 milj. kr., ið nýtast skulu til útbyggingar í Gronlandi. M. a. skulu 2 milj. nýtast til bróstsjúkrahús í Godthaab. 12.760.000 kr fara til nýbygging og framhaldsarb- beiði, 1150.000 kr. til at fullfíggja ikki liðug arbeiði, 1.090.000 kr. til at forða príshæking o. a. Av teim 12.760.000 skúlabygging, 1,4 til ravmagnan, 1,6 til bilar, maskinur og onnur teknisk amboð, 1,4 til húsabygging, 900.000 til havnagerð og 550.000 til vatnleið- ingar. Somu len. 250.000 arbeidarar og arbeiðskvinn- ur í Vesturtýsklandi hava nyliga fing: ið nýggjar lønarsåttmålar, Hetta eru toyveruarbeiðsfólk. Menn fingu eina viðbót uppá 5 pfennig um tíman. Tað mest áhugaverda er, at kvinnurnar eft- ir hesum sáttmála fáa somu len sum menn, Hetta er ein lenarviðbót uppá 50 pst. Sum kunnugt er tað eitt av aðalmál- um javnaðarmanna, at kvinnur og menn í sama arbeiði skulu fáa somu lån. Mesta lån hjá arbeiðskvinnu Føroyum er bert 70 pst. av ti ein mað: ur fær. } Frystar 49 dagar - tó livandi. Ein fiskivinnuhjålparmadur i Es bjerg hevur í longri tíð tykist við fryst ing av livandi fiski, sum. áðrenn teir koma í kuldan, fáa eina innsproyting og síðan snarfrysttir. Tað hevur eydn ast honum at goyma reydsprøkur í 49 Tær vóru tå líka kvikar døgn, og bragdligar at svimja sum framman undan snarfrystingini. — Við at nýta henda frystingarháttin kunnu Dani: lættliga selja livandi fisk yviri í A- meriku. Vildi hetta ikki havt stóran ing fyri okkum? Her goyma seg møguleikar — einki at ivast í. tydn- Russisku sildaskipini mannað við hermonnum? Norska »Arbejderbladet« veit at sig: a frå, at russisku sildaveiduskipini nå eru komin eystur moti Noreg; ur eitt móðurskip undir Foroyum — 3 rannsóknarskip sigast at fylgja sild- ini, Sildaveiða Russa lønar seg illa. men heldur er hon eitt lið í storri kann- ingum. og hildið verður. at Russar vit- a meira um sildagongdina millum Før- ovyar og Noreg enn nøkur onnur tjóð. Ætlandi er veiðan eitt lið í venjingini av herflotamannskapi. Veiðimenninir innkallaðir til hertænastu; hetta Steyramálið. Sum kunnugt vann Havnar kommun: a Í ravmagnssteyramálinum ið endaði hjá hægstarætti. Steyrar vórðu settir í 55 tradir, 40 traðarmenn gingu við til 50 kr. i endurgjaldi fyri hvønn steyran (tað sama sum í Danmark). 15 kravdu meir. Gerðarrættur dømdi teimum 52.746 kr. ella umleið 1600 kr. fyri hvønn steyran í endurgjaldi. Landsrætturin staðfesti dóm gerðar- rættsins; men nú hevur so hægstirætt ur endað leikin kommunan vann. tó ligg- eru og Norska sildaveiðan. Minstiprísurin fyri tosk var í fjør settur til 61 oyru kg í Lofoten, Ein- stakir keyparar góvu heilt upp í 80 oyru fyri kg. Meðalprísurin varð 74 oyru. Til umrødu er nú ein møgulig hækkan av minstaprisinum. Í 1945 varð stovnaður ein prísregu- leringsgrunnur. Hesin peningur skuldi vera tøkur, um prísfall rakti fiskivinn- una, Hetta er ikki hent; eigur tí grunn- urin í dag 100 milj. kr. Av ti at tað er torført hjá Nord- monnum att fáa selt vetrarsild til Russ- lands er avgjørt einans at salta 700.000 tunnur ella ein triðing minni enn í fjør. f norsku sildaveidini luttaka i år 500 snerparar og 1700 garnabåtar og 25.000 manns. Stytt.i arbeiðstíð. Sosialistisku flokkarnir og fakfeløg: ini i Danmark, Noreg og Svøriki eru samd um, at arbeidstidin skal vera stytt áðrenn 10 år eru umliðin, soleid is at arbeiðsvikan, ið nú er 48 tímar verður gjørd stytri við minst einum tíma um dagin. Sjálvandi skulu arbeiðararnir aftan á hesa stytting í minsta lagi hava somu løn, sum tå ið arbeiðsvikan var 48 tím: ar. Tað er prógvað av sakkønum monn- um at henda arbeidstidsstyttingin ikki vil minka um framleidsluna — heldur tvørturim6ti, segði ein av veidimonnunum, ið leyp fyri bord av einum snurpara, frå. — Hann varð bjargaður av einum Hauge runleiki A TAÐ ER VERULEIKI IT var innliming Foroya arbeiðarafe- lags í De samvirkende Fagforbund framd í rottum tíma, vildi EINGIN VERKFALLSÓTTI verið í dag. EINKI VERKFALL verið í 1954. 4T verkfallið í 1953 ikki vildi havt verið urslitaleyst, men heldur ein stórsigur fyri fiskimenn, AT hvor EINASTI FISKIMAÐUR vildi havt fingið útgoldnar 100 kr. um vikuna undir verkfallinum 1953. Har trongd var til meira, vildi meira verið utgoldid, AT tey fakligu viðurskitini í arbeiðara- rørsluni í dag vildi verið sterkari. tryggari = og arbeiðararorslan vildi verið í ferð við at fingið hitt rætta nýmótans sniðið til gagns og frama fyri arbeiðarar á sjógv og landi, 4T hvor neisti av mótstoðu móti sam- vinnuni við norðurlendsku kammi- rátarnar er grovt svik móti arbeiða- afjøldini og eitt stig á leiðini at minka um lønar- og livilikindi teirra arbeiðandi. sundbåti, Sannleikin keðiligt blaðtilfar. — Stersta og álvarsamasta syndin hjá bloðunum er, at tey tiga burtur sannleikan, tí sannleikin er keðiligur og torførur at ogna sær, og ti blad menn halda hann ongan áhuga hava millum lesararnar, segði Borge Outze, blaðstjóri á Keypmannahavnar-blað- num Information í eini rødu í Studen- tersamfundet í Oslo. Tað er sjáldan galið, tað sum stendur í bløðunum — og næstan ongatíð galið við vitandi og vilja, men tað gevur sjáldan allan sann: leikan, í mongum forum eru blødini eintáttaði — og tað er ikki altíð av ó- vitsku. Bóltfelag 50 ár. Miðvágs bóltfelag verður 50 ár 2. februar. Síðst í februar verða 40 ár síðani felagið vann til ognar steypið, ið givið varð av enska konsulinum. * S.s Lisbeth, o.u, 4000 tons, fermir salt í Ibisa til saltbingið á Tvøroyri