leygardagur 26. februar 1955síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 9
NY rf ——
LANDSHANDILIN
Harri blaðstjóri!
Gevið mær innivist fyri hesum regl-
um:
Eg eri ein keypmaður úti á bygd;
havi fingist við hetta starv í mong ár.
Havi saman við øðrum arbeiði slitið
so frætt. at eg og mini hava livað av
tí við sparsemi; men nú fer at roynast
illa við tí, vegna tess at teir, ið ráða
fyri hesum landi, sýnast bert at vilja
lívga einstakar menn, nevniliga okkara
grossistar, Fólk og land sýnist ongan
tokka at fáa frá hesum monnum.
Tað hevur verið flutt fram, at um
Landshandilin ikki var, so vóru allar
vørur bæði betri og bíligari, enn tær
hava verið hjá Landshandlinum. Hetta
er fullkomiliga skeivt, tí eg veit, at tá
grossistar og Landshandilin hava havt
somu vøru hava tær altíð verið dýr-
ari hjá grossistunum, og allarbest sæst
tað nú, tí skjótt gongur upp eftir við
prísunum, og góðskan er ikki betri.
Tað er ein sjálvfylgja. at grossistar
her í Føroyum kunna ikki flyta inn so
híligar vørur, sum Landshandilin
kann, ti teir kunna ikki taka so stór
kvantum isenn, sum Landshandilin,
aftrat hesum kann Landshandilin fáa
vørurnar heim fyri minni frakt enn
hinir, vegna at hann tekur størri send:
ingar ísenn. Tá bæði prísir og frakt
eru biligari, mugu vørurnar eisini
blíva bíligari. og varður sostatt nog
spart fyri fólk og land, og tað skuldi
verið tað. ið umræður. Ikki haldi eg,
tað er so stór flóð av peningi í hesum
landi. at vit kunna siga eitt einasta oyra
frá okkum. bert fyri at nakrir grossist-
ar kunna liva í yvirflóð.
Hetta er ein álvarsamur spurningur
í hesi tíð; og tí vil eg heita á okkara
løgtingsmenn og hiðja teir aftur fáa
tingid at taka sær av hesum og seta
Landshandilin aftur á stovn, og helst
taka allar neyðsynjarvørur við hesa
ferð.
Alt stríð skuldi verið bannað í hes-
um máli. tí hetta er neyðturviligt fyri
land og fólk.
landi væl. tað er tað. tit eru settir til
Fyri at stýra okkara
á Løgtingssessarnar, og ikki til at stríð-
ast um tykkara prinsippir. Tað er eing-
in maður, ið erligur vil vera, ið ikki
heldur. at tað var skeivt gjørt, tá tit
tóku Landshandilin av.
Eg havi ikki verið javnaðarmaður;
men eg takki javnaðarmonnum fyri
teirra støðu í Landshandilsmålinum;
eg skilji ikki tjóðveldismenn, at teir
ikki fylgdu javnaðarmonnum, og var
tað eitt vónbrot fyri meg, tá sambands-
flokkurin ikki vildi hugsa seg um,
áðrenn teir stemmaðu Landshandilin
av, Fólkaflokkinum hevði eg ikki vænt-
að annað av, tann flokkurin varð jú
íbirtur av grossistum, og teir berjast jú
fyri seg.
Eg vóni tó, at okkara løgtingsmenn,
um teir annars hava samvitsku í sær,
vilja hugsa seg um einaferð enn og
leggja alla orku sína í at gera tað góða
teir kunna, fyri tann minna mannin, tí
tað er jú meginparturin av Føroya
fólki. sum eru smámenn, og tað er alt
Føroya fólk, sum hevur givið tykkum
FØROYA SOSIAL-DEMOKRATUR
sess á tingi, ikki bert nakrir fáir stór-
menn, Setið Landshandilin aftur á
stovn.
Við tøkk fyri upptøkuna,
Ein keypmaður.
FIGGJAR-
LOGIN
Fíggjarlógin til fyrstu viðgerð.
Poul Petersen var fyrsti røðari og
nevndi ymisk lið i sjálvari líggjarlóg“
ini m. a. veggerðina inni í Skálafjørð-
inum, vegin Gjógv—Eiði o. a. Eisini
neyndi hann tær ófullfíggjaðu havn
irnar á Eiði, Porkeri, Sumba og Lor-
vík. Hesar havnagerðirnar vórðu steðg:
aðar í 1951. Bað løgmannin greiða frá,
hvussu tað var við peningajáttanunum
til hesar havnimar, síðan havnagerð-
irnar vóru stedgadar. Annars vísti hann
á. at:skattalógin frá 12. mars 1923 ikki
meira var tíðarhóskandi. Somuleiðis
vísti hann á. at okkara tolllóg herði alt
ov fáar deildir í mun til tolllógirnar í
grannalondunum. Eisini vísti hann á,
at neyðugt var at útvega pening til før:
oyskt verjuskip.
Jens Chr. Olsen helt, at ov litid av
peningi var til skúlabygging. Í Nes
sókn stóðu 3 skúlar í gerð. Á figgjar:
lógini vóru einans 80.000 kr. til hetta
mdamål, Harav skuldi Havnin hava
40.000 kr. árliga í 10 ár. Eftiri vóru
10.000 kr. til allar hinar kommun“
urnar. Hetta var nógv ov lítið. Nevdi,
at á Toftum vóru skúlaviðurskiftini út
av lagi. Bert 2 skúlastovur. 114 børn.
harav ein partur mátti standa uppi í
tímanum.
Løgmaður svaraði Poul Petersen, at
síðani løgtingið steðgaði havnagerðini,
vóru eingir pengar játtaðir til um-
røddu havnagerðir. Viðv. skattalóg-
gávuni hevur landsstýrið serkønar
menn at gera kanningararbeiði. Eisini
tolllógin var ómótans, men dýrt var at
hava manning at røkja tolllóggávuna í
ti sniði. sum hon er skipað í granna:
løndunum. Í løtuni hava vit einans
tveir manns við tollprógvi.
J. Fr. Øregaard helt, at minkast
kundi munandi um ymiskar útreiðslur,
ikki minst umsitingarútreiðslurnar-
Nevndar vóru tvær lågir, skattalógin og
tolllógin. Serstakliga hvat tolllógini
viðvíkti, vóru javnaðarmenn ikki
samdir við meiralutanum; men hvat
var at gera: tolllógirnar vórðu tveittar
fram á tingborð seint fríggjakvøld til
at kunngerast i Dimmalætting leygar-
morgun, Tingmenn høvdu als ikki høvi
til at gera seg kunnugar við hesar lógir.
Tolllógin rakar sum best ber til. Teir
mest neyðugu nýtslulutirnir vórðu líka
hart tolladir sum luksu:vørurnar. 5 ár
síðan eitt uppskot um nýggja skattalóg
kom á ting, men enn var einki hent,
hóast besta prógv um, hvussu úrlagið
ring henda lóg var, var at skatturin als
ikki kom inn. Eingin er glaður at
gjalda skatt og toll, men tingið skal
hava peningin, tí má verða soleiðis
skipað fyri, at byrðirnar verða javn-
aðar, soleiðis at tær stóru inntøkurnar
koma at bera mesta skattin. Men hin
brennndi spurningurin í løtuni er at
| vinna pening til landið. Inntøkurnar
røkka ikki til. Føroyingar mugu veiða
meira fyri at kunnu gjalda meira, men
ti] muns verður ikki vunnið stórvegis
meira, fyrr enn okkara mest brennandi
spurningur er loystur, navnliga sjó:
markið, Hetta mál er farið í nevnd,
men einki hoyrist aftur frá tí. Vit
kunnu tala um toll- og skattalógir, men
alt verður einans stubbaverk, so leingi
sjómark-málið ikki er leyst. — Takk-
aði løgmanni fyri upplýsningarnar vid-
víkjandi havnunum. Nakrar av teimum
unum sum skuldu fáa pening eftir 10-
ára ætlanini vórðu nevndar, Men hví
neyndu teir ikki Sand ella ta 1 milj.
til Sandoynna. Veruleikin er tann, at
hesin peningur als ikki verður játtaður
á hvørjum ári. Heitti á tingið um at
fáa havnirnar aftur á fíggjarætlanina.
Kjartan Mohr meinti, at spart átti at
—————iii 7"
Máltráð 4
FØROYA PILSNAR
EKTA MALTØL
| Foroya Bjór
ØL- og MINERALVATNSVIRKI
EIN AR WAAG, Klakksvík
26. februar 1955
É[[———— [[[|——>—————”—|—— £——o>—e
verda, har sparast kundi; ikki minst i
umsitingini, Allar tær skrivstovur, ið
nú liggja ymsastaðni í býnum, mugu
samskipast, og vit mugu skipa so fyri,
„at hvør skrivstova kemur at flóta í sær
sjálvum. Vit mugu royna at koma nið-
ur aftur á jørðina, og har má lands-
stýrið leggja fyri. Áttu at latið einar
2—3 skrivstovur aftur og latið pening
in farið í skipagrunn'n. Umsitingin
verður lættari, um vit lata málini ferð-
ast frá kamari til kamar heldur enn at
bera tey runt í býnum.
Djóni í Geil mæki til longu nú at
fara undir at broyta skattalóggávuna
og tolllógávuna. Mælti til, at bygd
vórðu hús til umsitingina og løgtingið.
Húsaleigu = útreiðslurnar vóru nú
100.000 árliga. Hetta vildi verið nóg
mikið til rentur og avdrag av einum
láni uppá 1 milj. kr.
Citrón sodavatn
Appelsin limonada
Hindber limonada
Jerðber limonada
Vanillie limonada
Áppolinaris
GRÓT OG SKERVUR
ØL, ið vilja keypa skerv ella gråt, eiga at venda sær til kom-
munukantórið.
Grót og skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða heimtað.
Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella
skerv uttan við einum limi av vegnevndini ella einum umboðsmanni
fyri kommununa.
FROÐBIAR SÓKNAR KOMMUNA.
FÆRØSK MARGARINE
Skipafelagið Feroyar
Telefon 1225
Tórshavn
VITA Nol
VITAMINISERET
FÆRØSKT PRODUKT
FRYGGI
Forova Kriggstrygging. telf. 1086
Farova Brunatrygging . telf. 1089
NGARSAMBANDIÐ
FØROYAR
Vit tryggja:
Bátar - skip - veru - hús - innbúgv - fe: ðagóðs
bilar o. a.
Føroyingar eiga at tryggja
í landsins egnu trygging —
FINT PRODUKT
Førova Sjóvátrygging.. telf. 1086
Føroya Vanlukk: tævguing tel!. 1721
'
Á a——w————————I—————— —————&”&$—%-»>»—o|>»&w—8=…—8cI55…-—»»——————u—————