leygardagur 12. mars 1955síða 2

| Í ; i 3 NE PER = VA og Fu NR. II Hendur i lumma. At Føroyingar taptu undir sam- rådingunum vid Bretar er ein beisk- ur veruleiki. At vit høvdu øll tey góðu kortini og sostatt áttu at | vunnið er líka satt. Men hví taptu vit tá? Hví verða vit nú riknir av egnum gruuni? Hví taka fremm- andir fiskimenn línir okkara á náttar- tíð á tí oki, sum skuldi verið okkara, so okkara menn koma fongleysir aftur til lands, og útgerðarmaðurin nógvar túsund krónur fátækari? Vóru teir sum sendir vórðu til samráðingar í London, ikki forir fyri at umboða okkum? Spældu teir kort síni ov illa, eila høvdu teir eingi kort við sær? Í Gerðabók Landstýrisins standa hesi orð — og einans hesi: „Zands- stýrið samtykti, at Jóhan Djurhuus, skrivstovustjóri, og Óla Jákup Jen- sen, skipari, umboða landsstýrið undir samráðingunum í London í desbr. millum danskar og bretskar | myndugleikar um foroyska sjó- marksmálið<. Hendur í lumma fóru | menn, hesir útsendingar, sum av torv- heiðum komu teir aftur. Skipamálið á tingið. Fáa vit nøkur skip? At vit í Feroyum hava ov få góð skip, eru allir menn samdir um, Her má tí nakað verða gjørt. Málið var nú um dagirnar til vid- gerd å tingi. Summir hildu, at vit megu læna 20 milj. kr., meðan aðrir vildu hækka lánið tíl 50 milj. kr. — eingin dugdi at vísa á, hvar tílíkt lán er at fáa, og eingin veit hvat vit skulu seta í veð fyri tílíkt lán, flest allir skilja, at pen- ingur verður neyvan læntur okkum uttan so at lángevarin er greiður yvir, at hann fær lánið aftur við rentu. Kjartan Mohr helt, at tað fer at bera til at fáa 50 milj. krónur og enntá rentufríar tey fyrstu 10 árini. Málið fór í figgjarnevndina. — Latum okkum vóna, at eitt gott úrslit fæst á tann hátt at menn til aðru viðgerð kunnu vísa á, hvað- ani lán kann fáast, og hvat vit hava at seta í veð. Erlendur Patursson varð spurdur, um hann ætlaði, at danski staturin skal garantera fyri lánið ella um hann heldur, at vit hava nakað at seta í veð; men Erlendur valdi at tiga — soleiðis standa vit enn í eini blindgotu. Hver dugur at vísa á leiðina? Longu í 1943 settu javnaðar- menn uppskot um lán til skipa- bygging soleiðis sum ávíst í bók- linginum »Arbeid til ell á landi og sjógv<. Tá hildu tingmenn, at tað var Ogjørligt at reisa so stórt | lán. Málið hevur aftur av og á verið á tingi; men eingin hevur viljað tikið undir við javnaðar- FOROYA SOSIAL-DEMOKRATUR Skipaútgerð. Lanternur Bátatangar Bensintangar Grýtur Ketlar Vit hava annars alt sum skipinum krevst til matgerð og borðreiðing — eisini SHELL-gass. P-F. MARIA POULSEN & CO. TELF. 2000 — 2001 Tórshavn. Tórsgeta 10 SALT Telegr.-adr. NORTHSALT, Tvøroyri. -— | NORTH ATLANTIC SALT CO. Allir hesir lutir og fleiri | eru gjørdir å verkstad | okkara. | Styðjið foroyskt virki! | Telgr.-adr.: Blikk (IBIZA) å goymslu. Ti, 24 á 111. Bretska fakfelagsrørslan heimsins elsta. Fakfelagsrørslan hevur eina longri søgu í Onglandi enn nakra aðrastaðni, sigur aðalskrivarin hjá teimum ensku fakfeløgunum Vincent Tervson i fororðunum í einari lítl- ari bók um bretsku fakfelagsrørsl- una, sum Hin fríi internationali hevur sent út. Tað er ætlan inter- nationalans at senda út bóklingar um friu fakfelagsrørsluna í ymisk- um londum. Bókin um bretsku fakfelagsrørsluna hevur blaðmaðurin Herbert Tracey skrivað. Hann hev- ur í fleiri ár havt virki sítt í La- bour Party (bretska javnaðarfl.) og í teirri fakligu høvudsleidsluni. Tað eru meira enn 250 ár, síðan fakfelagsrørslan í Bretlandi so spakuliga fór at virka. Felog eru síðan sprottin fram og í dag eru í alt umleið 700 meginfelog við 9 milj. limum. Fakliga meginfelagið Trade Union Congress hevur einans 183 felog sum limir; men fleiri av hesum felogum eru eins og meginfelog fyri fleiri felog. monnum. Vit kunnu tí gleða okk- sum at vakna, um yvir, at nú sær út menn eru í ferð við at nagga svøvnin úr eygunum og lyfta eygnalokini upp. Betur er seint enn | ongantíð. Sjálvandi eru javnaðarmenn fús- ir nú eins og áður at gera alt, ið gerast kann fyri at fáa nýggj og góð fiskifør og helst eisini onnur for — til farmasigling. Málið er jú eitt gamalt javnaðarmál. Latum okkum nú vóna, at allir tingmenn standa saman og gera sum best. Millum límir TUC's eru 17 fel- og, ið samanlagt hava meira enn 6 milj. limir — ella umleið 75 pst. av teimum stívliga 8 miljón- unum, sum eru uppi í. 100 felog hava fleiri enn 10.000 limir — og tað eru ikki færri enn 400 felsg við undir 1000 limum, mestiparturin av hesum 400 hava minni enn 400 limir. Ein partur av hesum smáu felogunum eins og 2 stór meginfelog eru ikki limir í meginfelagnum. Minsta felag, sum er uppi í meginfelagnum er ysegl- makaranna fak- og jarðaferðskassi< við 110 limum — men har finst eisini eitt felag við hesum legna navni: »Tann nationala samgongan av metrikk- og skrúusmiðjum.< Hetta felagið hevur 30 limir. Lima- talið hevur staðið við í mong ár — men samstundis finnast slíkar smiðjur í hópatali í ødrum feløg- um. Til sammetingar kann vera nevnt, at minsta felag, id er limur i De samv. Fagforbund í Danmark er »Forgylderforbundet«, ið hevur 97 limir í 5 deildum kring um landið, Minsti felagsskapur innanfyri D.s.F. er »Sukkertørrernes Fagforening«, id hevur 49 limir. Í Føroya Arbeiðarafelag eru t.d. 7000 limir. Í De samv. Fagforbund eru meira enn 700.000 limir. Tórshavnar lí «kistugoymsla | hevur telefon nr. 2206. Ymiskir prísir. | JACOB C. JOENSEN 12. MARS 1955 Læknarnir. Hvussu ofta Dimmalætting enn endurprentar nøvnini á teimum 8 læknunum, síðan Stærmose doyði, reingir hetta ikki tann veruleika, ið R. Jacobsen gjørdi tinginum kunn- ugan, at i Stærmosar tíð og eftir deyða hansara hava 17 læknar verið í Klakksvík. Vit kunnu leggja aftrat, at einstakir hava verið meira enn eitt skifti. Ein 18. kundu vit eisini nevnt, navnliga ein enskan lækna, ið staddur var á Vidareidi um tað mundið, tá ið Stærmose lá á deyðastrá. Eisini kunnu vit nevna, at av hesum læknunum hava teir 17 verið í Klakksvík, síðan heims- bardagin endaði. silvursteyp og steyrar. Einaferð hevdi urgan eitt annað ljóð — eg hugsi um 14. sept. og tjóðveldispolitikkararnar. — Hver minnist íkki skriving D. P. Daniel- sen og steyramálið. Dagliga varð Kristian Djurhuus, legmaður, skírd- ur við brotsmannaheitinum; mer nú, síðan tjóðveldismenn fylktust við afturhaldinum undir leiðslu Kr. Djurhuusar, er vent í holuni. Nú mannar hesin sami D. P. statsins far fyri at handa Kr. Djurhuus mikið og dýrmett silvursteyp og heldur mikla fagnaðarræðu fyri manninum, ið hann undir brots- mannaheitinum kravdi dømdan av landsins rætti — fyri steyrarnar. Silvursteypið — og um sama mundið hin mikla sorgarsogan: fylking tjóð- veldismanna við sambands- og fólkaflokksafturhaldið — minsta- lønin skerd við 150 kr., ótróðra- menn heilt burturgloymdir, landsins fólk tollokrað við 1,2 milj. kr. og so framvegis. — Har høvdu vit hinar reyst- mæltu tjóðveldismenninar! Úr Hvalba. So mikið er útliðið, at nú verður rikið til at vaska seyðinum. Seyðu- rin er í heilt ringum standi (ella rættari sagt veikur), so at nógvur seyður verður tikin heim, men ikki er møguligt at taka allan tann seyð heim, sum kanska annars kundi verið neyðugt, tí hoyggið er einki. At seyðurin er í ringum standi er tó ikki so legið, tí kavin sum lá meginpartin av januar og síðan aftur í februar, kundi seyð- urin alt annað enn tolað, hóast eitt slog av hoyggj varð borið honum út í hagan. »Karla« var her mánadagin við hoyggj frá Richard B. Thomsen. Tað er nú ikki vanligt hjá Hvalb- ingum at keypa so nógv hoyggj sum í ár; men mangt er í neyðini nýtt. Hin álíknaði skatturin er 166.500 kr. og ikki sum av misgáum sagt í seinasta blað 155.500. Tíðindamaður.