leygardagur 23. apríl 1955síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR GN DNA I NR. 17. LEYGARDAG 23, APRIL 1955 28. ÅRG. Landsstyrid beitir danskar politimenn å Klakksvikingar! Hósdagin royndu myndugleikarnir við eini fogedforretning' at seta Halvor- sen út av Klakksvikar sjúkrahúsi. - Henda roynd miseydnadist. Semingsroynd må nu fåast i lag beinan vegin! Hósdagin fóru — sum eldur í krúti — tey tíðindi um alt Før- oyaland, at læknar og politi var farið norð til Klakksvíkar. Vit royndu alt fyri eitt at fregn- ast eftir, hvat í hesum var, og ringdu fyrst á politistødina — men hon svaraði ikki. So ringdu vit til landsstýrið, men har kundu vit ongan annan hitta uttan Tr. Sa- muelsen, sakførara, og hann segði seg eingi tíðindi at vita úr Klakks- vík. Trongt var at sleppa igjøgnum við eini telefonsamreðu til Klakks- víkar; men um 4-tíðina fingu vit samband við Einar Waag og bóðu hann siga okkum, hvat hent var í Klakksvík. Illa hoyrdist; men hann greiddi nakað soleiðis frá: Í morgun var eg staddur í Havn og kom ikki norður higar fyrrenn við Pride, so eg kann ikki siga tykkum annað, enn tað eg havi hoyrt her norðuri: Um 7.30 tíðina kom Tjaldur. Fyri fyrstu ferð floytaði tað ikki. Tað legði at landi, og 3 menn fóru inn í ein bil. Teir vóru: Dahl, yvirlækni, Mitens, landsstýrismaður, og politimeistarin. Dahl fór niðan á sjúkrahúsið meðan hinir báðir fóru at húsum Halvorsens. Halvorsen var staddur úti í bý- num í læknagrindum. Dahl lat seg í hvítan kittul, og fór innar hag- ar, ið einir 18—20 fólk frá býnum sótu og bíðaðu eftir at hitta Hal- vorsen. Hann segði teimum, at hann fyribils heyði átíkið sær læknastarvið har á sjúkrahúsinum. Men tey flestu fóru, tí tey løgdu ikki í at hitta annan lækna enn Halvorsen. Ein drongur, ið hevði skorið seg nakað illa í hondina, varð tilbundin av Dahl, yvirlækna. Síðan komu einir 4 menn inn og bóðu hann fara av sjúkrahúsinum. Og hann fór. Hvat har annars hevur verið tosað veit eg íkki. Ein fråsøgnin, eg havi hoyrt, sigur, at teir lótu hann úr hinum hvíta kitlinum og í hansara egna jakka. Mikið fólk var samankomið, og politimeistarin og Mitens kundu, sum mær er frásagt, ikki koma at húsum Halvorsens. Fóru teir tí, saman við yvirlækna Dahl til gongu yvir á Kósina, har Tjaldur lá. Bil fingu teir ongan. Mikil mannamúgva gekk aftaná teimum. Teir fóru umborð í skipið, og fólkið á landi loysti endarnar, so skipið varð leyst — onkur sigur, at end- arnir vórðu kvettir; men tað mundi ikki vera. So kom Thorshavn. Hann legði at kaiuni. Umborð á honum var Poulsen, kommunulækni í Tórs- havn. Hann var spurdur, hverji erindi, hann hevði. Jú, hann var komin at hjálpa yvirlækna Dahl í starvi hansara. Tað varð sagt hon- um, at Dahl mundi onga hjálp- ina hava fyri neyðini, tí hann var farin umborð aftur á Tjaldur. Thorshavn legði so frá bryggjuni og yvir móti Tjaldrinum; men ikki fór dr. Poulsen har umborð. Thorshavn fór við honum til Havnar. So legði Tjaldur út av Klakks- vík og á Fuglafjørd við síni dýru last. Hetta var frágreiðing Einars. Vit søgdu honnm, at vit høvdu hoyrt, at politimeistarin var vorðin meidd- ur: men hann segði, at tað var hann als ikki. Hann skuldi hava roynt at farið upp um ein sement- garð, tí hann ikki kundi koma igjøgnum mannamúgvuna, og har var hann vist blivin skevaður eitt sindur í andlitið av eini grein. Danskir politistar koma sunnukvøldid? Eftir ti, danska útvarpið veit at siga frá, hevur Feroya landsstýri heitt á ríkisstýrið og bíðið tað um hjálp í læknamálinum. Ríkisstýrið hevur havt fund saman við for- monnunum fyri allar flokkar á ríkisdegi. Har var ein- mælt samtykt at um Feroya lands- stýri bað um »øget politihjælp«, so skuldi henda verða veitt teimum. Landsstýrið hevur biðið um hesa hjálp, og ríkisstýrið hevur játtað hana eftir samráðingum við løg- mann Djurhuus, ið staddur var í Keypmannahavn — sum tað sigst á veg til París og Rom. — Síðan er frætt, at í gjáramorg- unin kl. 6 løgdu politistarnir — gott 100 manns í tali út av Esbjergar havn á veg til Føroyar við »Parkeston«, ið DFDS eigur. Løgmadur er við í ferðini. Eisini eru danskir blaðmenn við. Her er so skjótt atborið, at | pílagrímsferð legmannsins eftir øll- politiskar i um at døma helst man hava verið lótir. Okkurt man hava verið fyri- reikað í hesum máli, áðrenn ferðina til Klakksvíkar í gjár, Landsstýrið skjýtur seg undir, at tað hevur fingið álagt Feroya logtingi at fáa læknatrætuna i Klakksvík loysta, og at tað tí hev- ur biðið ríkisstýrið um politihjálp. Tað heldur seg tí standa á sama stoði, sum hin maðurin, ið á sinni segði: »Eg vaski mínar hendur<. Men so er ikki! I - alla tíðina, læknatrætan hevur vart — hevur landsstýrið havt henda mynd- ugleika. At tað hevur fingið sínar egnu partamenn í tinginum til at gjørt eina slíka samtykt, tað tekur Framhald á 4 síðu av I 2 ár Hvar fer bilskatturin? Havnin kann ikki fáa eitt oyra av øllnm hesum peningi Øllum er kunnugt, hvussu út av | fingið eitt einasta oyra av øllum lagi vánaligir teir føroysku hesum peningi So kann tað næstan hvar í landinum vegirnir eru. gera tað sama, ein enn ferðast. Hvussu ber hetta til? Bilskatturin skal verða nýttur til veg-åbøtur. Men hvussu verður hann nú tað? Í Havn eru vegirnir í slíkum standi, at tað beinanvegin er ein stór skomm. Bilarnir kunnu ikki hava langa livitid undir slíkum viðurskiftum, tað er sjálvsagt; men kortini verða teir dýktir undir í innfluttningsgjaldi, bilskatti — og nú til síðst hitt ræðuliga høga bensingjaldið 20 oyr. pr. litur til landskassan. Í Havn verður goldið um 50.000 kr. í bílskatti. Hetta skuldi tå gjørt ein góðan mun til viðlíkahald av akvegum her, um peningurin hevði verið nýttur til tað endamál, ið fólk yvirhevur halda, hann eig- ur at fara til. Eftir reglunum eigur hann at verða býttur út millum kommunurnar eftir teirra kilometra- tali av akvegi. Tann parturin, ið Havnar vildi fingið av hesum peningi, vildi, í mun til tað tal, id Havnin hevur av bilum, íkki verið stórt; men ein góðan mun heyði hann kortini gjørt, um hann kom til | sættis. Men Havnar kommuna hevur nú í mong år ikki byur | | gjøldum — Hvar fer hesin peningur? Jú, tað er so vísiliga lagt til rættis, at peningurin einans skal fara til vegirnar millum bygda — trafikkvegirnar, sum teir nevnast. Tað vil siga, at Havnar kommuna einans kann fáa tilskot til viðlíka- hald av vegastubbunum, ið liggja út á Sandá og niðan á Hoydalsá — og so Oyggjarvegin. Men — Havnar býur hevur ikki rætt til nakað tilskot til åbøtan av akvegi; ti ikki fyrr enn ábótin er so stór, at hon fer upp um 21 kr. pr. høvd um árið, kann nøkur kom- muna fåa tilskot. Vegirnir eru nógvir í Havn; men so gott sum allir liggja teir innanfyri begarðarnar og verða tí ikki taldir við millum teirra, ið rætt hava til tilskøt. Tað vil siga: 50.000 kr. í bilskatti árliga, stórt innfluttningsgjald, og 20 oyru í toll á hvønn litur av bensin, teir brenna, fyri at halda samferðsluvegirnar í standi úti um landið; men íkki rætt til eitt oyra av hesum grove ið tað eru tey kor, boðin verða vognmonnunum í Havn í dag.