leygardagur 10. september 1955síða 2

UGLA NR. 35 SOSTALURIN „Dagblaðið“ — og veruleikin um tollórættvísið. Tað var í seinastu viku, at Dag- blaðið klæddi seg í herklæðini fyri at verja tollpolitikk stjórnarflokk- anna. Allar atfinningar javnadar- manna vóru ósannar og grundleys- ar. Tá ið teir einki høvdu eftir til verju av teirra egna tollpolitikki, funnu teir ráðini miklu og segdu, at javnaðarmenn vóru ímóti og vildu avtaka alt, sum nevndist tollur. Heldur hesi innantómu og veruleikaleysu orð enn at venda aftur ollum teimum miklu atfinn- ingum. ið vit hava gjørt í samband við tollokur samgonguflokkanna. Eisini vísa teir á, at javnaðarmenn í Noregi og Danmark ikki smæast at leggja toll á fólkið. Í einum kapitalistiskum samfelag, har ein fylking av ollum landsins afturhaldskreftum sita við stjórnar- ræðinum, er ivaleyst ógjorligt at sleppa undan einum oyðandi og órættvísum tollokri. Og lat tað verða sagt beinan vegin, at tollur í flestu forum rakar smámannin harðast — ein náttúrlig fylgja av, at tey peningaligu væl stillaði altíð hava ráð at keypa, eisini tær dýru verurnar, meðan tey peningaliga veiku ikki eru før fyri at bera slíkar eykaútreiðslur, ið altíð fylgja í kjalarvatni tollórættvísisins. Húshaldskostnaðurin í Feroyum er settur til 6000 kr. — Hetta er nógv ov lágt sett í mun til dýrtíð- ina. Við eðrum orðum vil hetta siga, at arbeiðarar, fiskimenn og fastlonað starvsfólk arbeiða fyri undirløn. Tað var tí ikki ov mikid kravt, at teir, sum fyri borgum ráða, lótu vera við at skerja og taka nakað burtur av tí løn, ið hesi fáa. Men so er ikki. Í 1951 løgdu afturhaldsflokkarnir 1 milj. kr. í nýggjum tolli á fólkið. Hetta var gjørt á tann hátt, at fólkið skuldi bera hesa eykaútreiðslu, men íkki fáa lønhækking, ið svaraði til, hvat tað var vorðið dýrari at liva. Harvið skerdu teir keypikraftina í 6000 kr. við 900 kr. ella umleið 15 pst. Um t. d. maður, sum í dag fær 3 kr. um tíman skuldi fingið løn í mun til livikostnaðin, skuldi timaløn hansara verið 3.45 0. s. fr. Somuleidis vid fiskimonnum. Stjórn fiskimannafelagsins setti uppskot um at seta minstulønina niður frá 800 til 650 kr. um mán- aðin. Harvið mistu fiskimenn 150 kr. um mánaðin. (Tað skal við- merkjast, at tað í allari verðini ikki finst eitt einasta dømi av hes- einum landsins um slagi, har leiðararnir í fakfelag heita á ting um at seta niður lønina hjá limum ikki, tå ið teir eru undirløntir frammanundan). sjálvir sínum, serliga Men veruleikin er tann, at fiski- | menn yvirhovur ikki fáa 650 kr. um mánaðin, Við tað at keypi- kraftin í hesum 650 kr. er skerd fiskimenn í við 15 pst. fáa veru- I leikanum ikki meira enn umleid 490 kr. i minnstuløn um mánaðin. Tær 650 kr. geva ikki fyri meira enn 490 kr. í afturímótivirði, tá ið keypast skal fyri tær. Tað er hesa eyðræning av fólk- sins hartvunna peningi, ið Dag- blaðið lovprisar. Og so mugu vit ikki gloyma, at vit á eðrum sinni hava fingið meira toll, navnliga tað 1,2 milj. kr., ið sambandið, tjóðveldið og fólkaflokkurin hålsfevndust um fyri jól í fjør. — greitt: Skulu fiskimenn hava eitt oyra i minstuløn og prísviðbót, ja, so mugu teir gjalda tað sjálvir. Og soleiðis gjørdu teir. Øllum hesum ræðuliga órættvís- inum hava javnaðarmenn einsa- mallir barst ímóti. »DagbladiO« vísir á, at í Dan- mark hava javnaðarmenn nýliga lagt ovurhegan toll á fólkið fyri at minka um keypikraftina. Hetta er rætt, flest allar neyðsynjarverur komu undir ein 15-pst. tollhækkan. Men Dagblaðið gloymir at neyna, at tá ið danskir arbeiðarar koma niður á eitt vist mark í ársinn- toku, fáa teir aftur fyri tollskerj- ingina ókeypis obligatiónir, ið teir seinri, tá ið peningavánirnar gerast betri, kunnu innloysa. Tað vil siga, at tey fáa tann pening afturgoldnan, ið staturin jú tekur frá teimum í tolli — men hvussu nógv fáa fer- oyskir fiskimenn, arbeiðarar 0. a. afturgoldið av tí, ið tey nú verða eyðrænd fyri. IKKI EITT OYRA ! Javnaðarmenn vilja hava eina rættvísa tollskipan, ein serligan stórmannaskatt, eina skattaskipan, ið ikki loyvir stórmonnunum at snýta samfelagið 30 pst. av teirri samlaðu tjédarinntøkuni, meðan smámaðurin skal verða skattaður til seinasta oyra. Øllum hesum órættvísinum vilja javnaðarmenn til livs, men fyrst mugu vit basa sambandinum, tjóð- veldinum og fólkaflokkinum ella við eðrum orðum: Øllum tí, ið Dagblaðið er eitt so eyðkent um- boð fyri. Nýtt yrkingarsavn. Um stutta tíð verður nýtt yrking- arsavn at koma í handlarnar. — Hetta verður av eðrum slagi, enn vit eru von við. Songirnar hevur Berhard Brim (Jákup Bernhard Joensen), Klakksvík, yrkt ella um- sett. Kona hansara, Paulina, hevur gjørt fleiri av løgunum, meðan hin kendi »tusundkunstnarin« Eliesar Joensen hevur gjørt prentmyndirnar til legini. Alføroyskari kann tað ikki vera. Prentingararbeiðið verður gjørt hjá B. Z. Jensen í Havn. Tréndur i Gøtu roynur eystan- fyri, Hvat inni, kunnu vit ikki siga fyri vist; frætt er, at ein dag fekk hann 28 hann nú hevur men tons. Teir søgdu stutt og | i | | | É—<——————"""————8—&—8 10. SEPT. 1955 WANDY TWOREK hin heimsgitni violinspælarin hevur KONCERT í Tórshavn leygarkvøldid 17. september - Klakksvík sunnukvøldid 18. « - Fuglafirði månakvøldid 19. « å Tvøroyri tyskvøldid 20. « í Vági mikukveldið 21. « - Tórshavn hóskveldið 22. « Atgongupeningur 3 kr. Tid og konserthøll verdur kunngjørt å hvørjum plåssi sær, í Tórshavn verða tær i Sjónleikarhúsinum kl. 6 á kvøldi og atgongumerkir fåast i ferðamannastovuni. Dansk-Færøsk Kulturfond. CTC Grønlendskir sjómenn illa løntir. Grønlendskir sjómenn hava klagað yvir lønina, teir fáa í strandfarasigling.Arbeiðstíð teirra er frá kl. 8—17. Teir hava kortini einki at siga til lønina, teir fáa fyri vanliga arbeiðstíð; men yvir- tíðslønini halda teir einki skil vera á, sum rímiligt er. Fyri tann fyrsta yvirtíðstíman — frá kl. 17—18 — fáa teir einki oyra, og fyri tíð- ina frå 18 til 8 fáa teir einans 40 oyru um tíman. Ein fiskimadur, sum landsráðnum, dró fram sum dømi, at ein motorbátur, sum skuldi fara situr í gjøgnum »storisin« frá Narssak til Julianehaab við einum sjúklingi, brúkti 24 tímar til hesa ferð; men hvør maður á bátinum fekk einans 6 kr. og 40 oyru í yvirtíðargjald. Landshøvdingin segði, at hesar lønarreglur vóru so órímiliga lág- ar, at tær máttu verða broyttar beinan vegin. . og tað sum vegar nakað: | CTE er ketilin ið dugur — hin besti av teim bestu. Hann er vælumtóktur í Sveríki og serstakliga vælhóskandi til tað bleyta vatnið í Feroyum... Lagaligur í brúki. Sera væl isoleradur. Lágan skorsteinshita. Kann nýtast til alt brenni samstundis : Olju, kol ella annað fast brennievni. CTC ketilin er nú eisini royndur her í Føroyum við besta úrsliti. Einahandlari fyri Føroyar: P-F. MARIA POULSEN & Co. TORSHAVN — TELF. 2000 = ff [ [AO [AA [Oy SJOMARKID — eina ferð enn Aftaná gjølla umhugsan eru vit komnir til tað úrslit, at tað veru- liga var einki ella ið hvussu er lítið í nøkrum av teim uppskotum, ið vóru frammi í sjómarksmálinum, uttan javnaðarflokksins, har sag! varð, at vit skuldu ganga somu leið sum Íslendingar. Sambandið og fólkaflokkurin valdu hitt versta, ið henda kundi. Tjóðveldisflokkurin helt uppá eina bera uppsøgn av galdandi sáttmála, nakað, í dals onga trygd veitti okkum fyri nøkr- um vinningi. Styrkin og hitt vinn- ingarsama í uppskoti javnaðar- manna var at krevja somu rættindi og sømdir sum Íslendingar. Krav- vegis er óhugsandi at koma long- ur, tí Íslendingar eru longu farnir at:tala um 60 fjórðinga mark. Vit mæla tí til, at uppskot javnaðar- manna á ein ella annan hátt verður sett fram av nýggjum. Nakrir fiskimenn.