leygardagur 1. oktober 1955síða 4

“ pvc EN : Pól Øster verid sóknarstýrisskrivstovustjóri á Tvøroyri 20 ár. Í dag, 1. oktober, hevur harra Pól Øster verið skrivstovustjóri i Froðbiar sóknar kommuni í 20 ár, og henda hansara merkisdag vilja óivað mong bera bonum lukku- ynskir og tekk fyri farna tíð, ikki minnst teir skiftandi sóknarstýris- limir; tí"hóast sítt, serliga í teim- um ringu tíðum á Tveroyri vóru, undan veraldarstríðnum ótakksama starv, tá skatturin var 20% og alt gekk við berum transportum, og sjáldan oyra kom í kassan, hevur hann, skilamaður og lagaligur sum hann er, dugdi at skapa sær nógv- ar vinur, tí ongantíð hevur hann gjørt mannamum, men verið eins móti lágum og høgum, Hartil hev- ur hann havt sína hugsans dirvi, sagt vini sum fígginda, beint í eyguni, tá hann hevur hildið vera skeivt atborið; tað kunnu sóknar- stýrislimirnir prógva gjøgnum tey farnu árini. Hóast Pól viðhvert, kann tykj- ast honum, sum ikki kennir hann, at vera heldur harðlyntur, so er hann í roynd og veru beint tvert- urímóti: lagaligur og beinasamur við tí besta hjartalagi, og ongan- tíð man hann hava nokta manni bon, tá ið heitt hevur verið á hann, tå hann hevur verið førur til tess. Av lyndi og evnum, er hann sum skaptur til sítt virki, og hans- ara rokniskapur er, sum eg havi spurt kenan grannskoðara um, altíð mynsturverdur; sum skrivari hevur hann eitt sjáldsamt hegni, og hundraðtals fólkum hevur hann við sínum penni rætt eina hjálp- andi hond; hansara brøv og frá- greiðingar eru skrivaðar á einum so mergjaðum og livandi føroysk- um máli, at okkara juristar og al- mennu stovnar við teirra knasturra, sum gamlar hjallsleikindar ríkjandi »kancellistili« áttu at ogna sær sum fyrimynd. Hóast nógv upp- tikin av sínum starvi, er Pól Øster eingin »fakidiotur« men fylgir væl við ollum, og er ein maður við víðum sjænarringi. Faðir Pól Østers er hin kendi Johan á Gerðum, sonur Pól í Eystrum úr Porkeri og Elsu av Gerðum í Froðbæ. Jóhan doyði á miðjum aldri. Móðir hansara, Katrina á Gerð- um, livir enn, og hóast síni 83 ár, er hon, ið ber sín aldur merkiliga væl, ferm, blíð og skemtingarsom, sum eitt ungt fólk. Hon er ættað úr Hovi, dóttur Jaspur á Brekku og hina enn tiltiknu Trinu í Mei- lendi, ið var heintað kring alla oynna sum lækni, bæði til fólk og fæ. — Hon greddi sjúklingar, ið læknarnir ikki vóru førir at veita heilsubót, Kendasta dømi er Erikk- ur í Øravik, sum langar tíðir drógst við svullir á aðrari hondini. Jørgensen lækni, royndi alt sítt læknakynstur úrslitaleyst. Erikkur versnaði, og tá ið hann helt at hetta drógst ov leingi, sendi hann SOSIALURIN 1, OKT. 1955 bod eftir Trinu; hon var sum altid til fals at veita hjålp, og eftir stuttari tíð var Erikkur arbeiðs- førur aftur. Aftaná hetta bragd serliga, hevði Jørgensen ilt eyga á Trinu í Mei- lendi og eyknevndi hana háðandi fyri professarin í Hovi, men tað varð henni eitt heiðursnavn millum manna. A okkara døgum hava læknarnir noyst at tikið við ráðum og heilsubøtandi urtaløgi, sum teir vanvirdu áður og fingu mangar sjúkugreðandi kvinnur og menn sektaðar fyri at nýta. Eisini í hes- um føri prógvaðist at góð eru gomul ráð. Ungur av árum fór Pól Øster á Føroya háskúla og tað hevur sett sítt merki á hann, tjóðskaparliga og málsliga. Mær er sagt, at Sím- un av Skarði tók til hansara sum tann fyri føroyskum og fornnorrøn- um máli mest hugaða og næmasta unglingi, hann hevði havt undir hondum til tann dag. Síðani fór hann uttanlanda, lærdi til byggjumeistara, men fekk bert stundir til at byggja fá, men stak- vekur hús, áðrenn hann, raktur av sjúku, mátti leggja alt frá sær í fleiri ár. Tað var tí at hann sum tá var heilsuveikur, søkti og fekk starvið, sum hann situr við enn. Við hesum orðum beri eg tær Pól Øster, tøkk fyri alt í farnari tíð og ynski tær framhaldandi hegni í tínum starvi og langa framtíð og góða. Og hetta ynski veit eg, at tey flestu her í sóknini taka undir við — um ikki oll, tí Gud náði hann, ið ongan øvundsmann eigur: Viti og verk goyma mannsins navn og verða hans minnisvarði, skjótt verður gloymt hans minni, sum bert er á steini í kirkjugarði. Gamal vinmaður. Skattafláanin. Í Dimmalætting nr. 73 eru ym- isk brøv, har í millum annað eitt nevnt „Postur og skattur«, undir- skrivað »skattaborgari«. Tað sum hesin skattaborgari byrjar við, er tað, at hann heldur seg fáa postin alt ov seint avgreiddan í boxina, og at hetta mangan kemur av tí, at starvsfólkið á posthúsinum ikki leggur í at arbeiða yvirtíð, orsakað av at yvirtidarløn teirra oll fer út aftur í skattum. Hesin sami skatta- borgari andar grein sína við hesum orðum: »At eru vit komin so langt út í skattafláan eisini her á landi, at tað fer at bera av«. — Hann spyr id einki veit. Men man tó hesin sami »skattaborgari« ikki fylgja betur við landsins viður- skiftum enn hann letur sær í brævi sínum til Dimmal. Er ikki hesin skattaborgari sjálvur atvoldin til allan tann skatta- og tollfláa, sum mergsýgur hvert kykn í hesum landi. Oll tey sum eru við at seta landsstýrisflokkarnar inn á ting ferð eftir ferð, eru atvoldin til alt tað skilaleysa, sum fer fram á hesum landi og megu finna seg í tí, so leingi tey ikki vilja seta menn til róðrið sum kunnu leggja øll viður- skiftir landsins á annan bógv. Hesin »skattaborgari« skal bara gera sær tað klárt, at enn eru vit ikki komin í hæddina við tí vit- leysa skatta- og tollfláanum, sum tey seinastu árini hevur floymt yvir landsins íbúgvar. Tað er neyvan at taka seg aftur í tí, at fjøldin av veljarunum sum velja landsstýr:sflokkarnar gera tað mest av stuttskygni og ikki tí tey vilja tað soleiðis. Ikki batar at gremja seg, hvorki yvir eitt ella annað sum fer fram í hesum kavrotna og skilaleysa samfelagi, tí ell hava vit hovi til at fáa tað oðrvísi — bert vit vilja. Tað eru bert fáir mánaðir síðan vit høvdu val, og tå var høvi hjá hverjum einstakum veljara at seta teir menn inn á ting sum kunna leggja alt soleiðis til rættis, at hver einasti íbúgvari, uttan gremj- an og stúran, kann liva eitt sorg- frítt lív. — Tað er ikki bert hesin »skattaborgarin« í Dimmu, sum er ótilfriðs, nei, tað pinist fjøldin av landsins íbúgvum av. D. J. Sørensen. Fødingardagar. Í dag fyllur Else- beth Olsen, i Grønlandi, Térshavn 65 dag. — Í morgin fyllur Jacobine Joensen í Vági, Klakksvík 71 ár, Thomine Aagard, Vestmanna, og Nicolina Højgaard, Rituvik, fylla 70 ár, og Dania Kunoy, Kunoy, 50 ár. Mánadagin fylla Poul Joensen, Mikla- dali, 81 og Kaj Dam, Klakksvík, 45 ár. Týsdagin fylla Jana Højgaard Rytuvík 78, og Olaf Olsen, Klakks- vík, 75 ár. Mikudagin Johan Sa- muelsen, Klakksvík, 65 ár. Fríggja- dagin fyllur Amelius Hansen, Svínoy, 55 ár. Bókakassarnir hjá Foroya Lands- bókasavni verða nú sendir út á bygdirnar. Tey, ið vilja hava bóka- kassa til láns í vetur, eiga tí longu nú at siga frá til Landsbókasavnið í Havn. Bókakassarnir eru so fáir, at vanliga verður bert latin ein kassi við o. u. 40 bókum til hverja bygdina. Hann, ið hevur bókakass- an undir hondum, skal hava fyllt 21 ár. Við uppslegum ella á annan hátt eigur hann at siga frá, at hann hevur bókakassa, so øll kunnu fáa høvi til at lesa bøkurnar. reglur, um hvussu útlánið skal fara fram, fylgja við hverjum kassa. — Eisini eiga teir lærarar, ið vilja hava skúlabókakassa, at siga Landsbóka- savninum frá nú. Setið lýsing tygara SOSIALIN Nærri | HUGSKOT ST one Kvinnur eru »hysteriskar«. Ikki so? Tá ið vit taka hetta orðið upp Á tunguna, hugsa vit um kvinnur. Slíkt eru menn ongatíð! Tað er hetta við kvinnunnar fjølbroytta verumåta, ið vit hugsa um. Tær ýla og smíla, loypa til skýggja og detta niður aftur, elska og hata heilt annarleiðis lívliga enn hitt spaklynta, sterka kallkynið. Tað kenna vit! Nervalív kvinnunnar er ikki so stødufast sum mansins .. nei! Men tað tápuliga er, at undir seinasta heimsbardaga vísti tað seg, at nógv færri kvinnur enn menn fullu saman av nervatrýsti. Allastaðni í heiminum, har kanningar eru gjørdar, vísa hagtølini, at tríggjar ferðir fleiri menn enn kvinnur taka seg sjálvar av dogum. 4—5 ferðir fleiri menn enn kvinn- ur eru sjúkir av magasári, ið læknarnir halda — fyri ein part — kemur av ring- um nervum. Umleið 33 pst. fleiri menn enn kvinnur doyggja av nervasjukum. Tað eru fleiri menn enn kvinnur á sinnis- sjúkrahúsum — so halda vit uppat — annars knasa vit sjålvt stoðið undir teirri elligomlu hugsanini um, hvert av kyn- unum, ið er mest »hysteriskt« og so gerast mannfólkini heilt >hysterisk“. a=| KVINNAN |--- Altjóða húsmeðraynski. Ensk kvinna hevur í einum húsmeðra- blað sett fram hetta altjóða hismødra- ynski: „Viðhvort leingist mær eftir at fara út um morgunin uttan at reiða seng- urnar upp — uttan at turka dust — meðan maturin „kókar yvir> í pott- unum — køkan spakuliga kolast í ovninum. Mær leingist ikki eftir Meðalhavinum ella Sveits — bert eftir einsemi — einum ókendum stað, har eg kundi havt varhugan av jarnbreyt og ferða- dusti. Slíkar eru einsemishugsanir mínar — og bert hugsanin um hesa útferðina er eins og balsam fyri nerv- ar mínar. Einki av børnunum kemur at spyrja meg, um tað skal í gummistyvlar — og so einki brýggja seg um ráð mini, Eingin kemur at gremja seg um, at eitt av systkjunum hevur sligið tað minsta og sakleysasta av systkina- flokkinum. Eg sleppi frá at hoyra hitt ævinliga „men, oll hini fáa tað.“ Ínu E rr Entienne Rey segdi: Tå id madur kedir seg, eigur hann at fåa ein upp- strammara. Kedir kvinna seg, eigur at verða hildið í teymarnar á henni. BARNATEIGURIN Tit minnast all í vár, tá ið allur heim- urin talaði um Klakksvik. Um hetta mundið skrivaði ein skúlanæmingur í Norðoyum henda stíl, ið nevndist „Radio“: — Vi har et radio hjemme hos os, om morgenen lytter jeg efter barnetimen og den plejer altid at være god, og så klokken 13 kommer vejrmeldingerne og så pressen, og den fortæller om læge- striden i Klakksvig, og en søndag mor- gen hørte jeg radioavisen snakke om lægestriden i Klaksvig, indsejlingen var spærret med en gammel trawler, som hedder Barmur og en anden, som hedder Svinebjarne, og så fortalte den om andre ulykker, som var hændt i forskellige lande, og radioen har en stor betydning for hele verden, So gera vit eitt spæl. Upp á eitt tjúkt papp teknar tú 16 rútar — 4 tvørturum og 4 niðurettir — og setur nr. á hvonn rútin. So gert tú 15 papplepar av somu stødd sum hver rúturin, og merkir eisini teir vid tølum. Legg pappfrsleparnar sum best ber til útyvir rútarnar (ikki eftir nummari). Nú skalt tú fáa teir leysu leparnar at liggja soleiðis, nr. á teimum svarar til nr. á pappskivuni. Sum ti sært, kannst tú flyta ein hverja ferð — ein av teimum, ið liggur næstur tí tóma rúminum. Roynið tykkum nú.