leygardagur 22. oktober 1955síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNAÐUR Javnaðarflokkurin einasti flokkur, ið av fullum huga hevur stríðst fyri at framt læknamálið eftir fólksins vilja. Einasti flokkur, ið á tingi og allastaðni, har ið á hevur staðið, sum hevur lagt allan doyðin á fyri at fáa loyst læknatrætuna í Norð- oyum, fólkinum til vildar, er før- oyski javnaðarflokkurin. Hetta má hver maður, ið er sannleikanum trúgvur ásanna. Orðloysingar Allir menn vita, hvussu svíka- fullir og stórir orðloysingar lands- stýrið og landsstýrisflokkarnir hava verið móti Norðoyingum. Um hetta mytist ikki at sigast nógv orð. Tjóðveldismenn, eru teir betri enn landsstýrisflokk- arnir, táið á hevur staðið? Men tá ið tað hevur staðið á í royndum hevur tjóðveldisflokkurin ikki roynst betur enn landsstýris- flokkarnir. Menn minnast, tá ið Erl. Paturs- sonur trein fram á talarapallin á tingi og ráddi sínum monnum til at vera ímóti tí týdningarmesta táttinum av tí, ið Norðoyingar vildu hava tingið at samtykkja, Menn minnast uppskotini hjá 14. September, millum annað tað, at hverki Halvorsen ella Eivind R. Nielsen skuldu verða settir sum læknar á sjúkrahúsið í Nordoyum, men triðji maður. Menn hava ikki gloymt, at tað nú seinast á tingi var Erlendur Paturssonur, sum reisti seg og lovaði landsstýrinum, at um ikki meirlutans uppskot (Dams o. fl.) varð samtykt — tað uppskotið, ið gav Norðoyingum fullar semdir — vildi = tjóðveldisflokkurin hjálpa landsstýrisflokkunum at fáa sam- tykt tað uppskotið, ið landsstýrið umvegis hevði fingið sett fram. 14. Sept. og tjóðveldisflokkurin hava svikið Norðoyingar í lækna- málinum, tá ið tað veruliga stóð á, svikið teir so eiggiliga. Hetta vikast ikki. Hetta skal heldur einki rumbul, ongar óspekt- argerðir, annaðhvert tær koma frá einari ella aðrari síðu fáa loyvi at skøva út yvir. 14. Sept. er fyrst sprungin sum villur maður til, tá ið hann kevur verið vissur Í, at tað, ið hann gjørdi, vildi skúgva loysingina av læknamálinum longri út og tæna hansara politiska máli, loys- | | ingini, og hatrinum móti øllum, ið er danskt, serliga móti allari ar- beiðararerslu, ið vildi skapa vinar- lag við donsku arbeidarafjøldini. Hjá ið seta loysingarrumblið fram um ein teimum Norðovingum, loysn av læknamálinum fellur orð- 14. Septembers Men erligum gonga og atburður og ftjóðveldisflokksins væl. allir Norðoyingar, ið huga hava strembað ímóti góðari loysn av læknatrætuni, eftir fólksins vilja, teir tvístoðu og skaða- av einari ein- ari loysn duga at síggja stødu 14. Septembers og tjóðveldis- flokksins. Javnaðarflokkurin hevur altíð verið ímóti danskari politiårås í læknastríðnum, meðan landsstýrið og landsstýrisflokkarnir hava verið sum knívur á herðum horni á donsku stjórnini at fáa danska politiið upp í leikin. Hesa stødu landsstýrisins og landsstýrisflokkana hevur javna0ar- flokkurin merkt sum mestu skaða- stødu fyri læknamálið og fyri vidurskiftini Føroyar og Danmarkar imillum. Tað var ti eyðsæð, at javnaðar- flokkurin mótmælti atgerð donsku politistanna og mælti til, at Rolf Krake tók seg burtur aftur úr Føroyum. Men tað vildi aldri fallið javn- aðarflokkinum inn at berið í bøtu- flaka fyri t. d. ógerðini móti ríkis- umboðsmanninum. Henda var ógrundað. Sjálvur Fisher Heine- ið talað Halvorsens sak, hevði verið samdur við hinar sjúkrahússtýrislimurnar um fyribils, til læknatrætan var loyst, ógerðin sen, av sonnum hevur at seta tveir væl kvalifiseraðar læknar, annan sum sjúkrahúslækna og hin sum kommunulækna. Eingin, — serliga ikki 14. septembers menn — kundi hava grund til at ivast i, at Fisher Heinesen ikki undir nøkr- um føri vildi sleppa stríðnum fyri at fáa Klakksvíkar sjúkrahús. Halvorsen lækna aftur á framkomið, er Eftir ti, álopið á ríkisumboðsmannin sum er gjørt av rongum upplysingum. Men á hin bógvin var tað lagnu- tung villa hjá teimum, ið fingu elvt stjórnini at upp herskipið Rolf Krake. senda Her er gjørdur skaði, ið verður illur at beta. 14. sept. fagnar hesum skaða, og fegnast eru hann og tjóðveldis- flokkurin, um læknamálið fer heilt í spønir. So fáa teir loysingina og illstoðuna millum føroyingar og danir, vóna teir. Og loysingina meta vit fyri størsta skaðan. Tað vilja føroyingar ásanna, um hon hendir. Hevur landsstýrið ábyrgdina av at Rolf Krake kom? Donsk blað hava skrivað nógv um tað, ið fram er farið í Klakks- vík í seinastum, og um tær stødur, teir ymsu flokkarnir hava tikið til framferð donsku politistanna í Klakksvík og til herskipið, ið har liggur. Allir hava sæð tær rembingar, ið gingnar eru gjøgnum Dagblaðið og Dimmalætting, ta mótmæli, Føroya javnaðarflokkur sendi lands- yvir stýrinum og ríkisstjórnini í hesum máli, og kravið um at fáa her- skipið burtur av Klakksvík. Tey donsku blødini eru ikki farin fram við mýkindum móti føroyska javnaðarflokkinum fyri hesa stóðu hansara. Hann hevur bæði fingið lisið og páskrivað. Eitt hitt ýtarsta í ålopum sínum er Politiken. Tað endar eina grein sína við at sipa til H. C. Hansen, statsministara við teim orðum, at tað yvinum og partamonn- um sínum ein skal hava tað<. er av Keypmannahavnarblaðið Social- Demokraten hevur 12. í hesum eina oddagrein um hesi viðurskifti, sum tað nevnir: >Omkring Klaks- vig«. Henda grein er so vordin, at vit tað at prenta her, hon er. halda vera beint hana alla sum Um- framt at viðgera atfinning føroyska javnaðarflokksins og stødu hans- ara, sigur henda grein eitt og annað, sum kann vera forvitnisligt hjá Føroyingum at vita, m. a. at »landsstyret ude af stand ti selv at genoprette normale retstil- NR. 41. LEYGARDAGIN 22. OKTOBER 1955 28. ÁRG. stande — har ønsket assistance. So vita vit tað! Og tað kann í sama viðfáningi vera vert at minna á, at tá herskipið sent til Føroya, Chr. Djurhuus, maður, staddur í Keypmannahavn. Men her er so sjálv greinin: Forskellige blade har í de sidste varð var leg- dage udtalt megen medfølelse med at det hoved- regeringen i anledning af, Socialdemokrati's bestyrelse har protesteret mod »Rolf Krake«s nærværelse i Klaks- vig. af følelser beror åbenbart på den mis- det parti færøske Udfoldelsen disse ædle forståelse, at færøske lever under en slags formynder- skab af det danske Socialdemo- krati og den danske regering. Det er naturligvis ganske urigtigt. Det færøske parti har fornuftigvis sin fulde handlefrihed og må derfor også alene tage ansvaret for sine handlinger. Til gengæld må vi til at udtale vor forbavselse over den hernede også forbeholde os ret udtalelse, som hovedbestyrelsen for- offentliggjorde, og be- de urimelige anklager mod det danske leden vor klagelse af deri indeholdte politi. Når det i udtalelsen henstilles, at »Rolf Krake« hurtigst muligt forlader Klaksvig, så er det i for sig en ganske overflødig henstilling, når den forstås derhen, at skibet og politiet skal trækkes tilbage, så hurtigt som det er muligt, at mærke efter at orden og normal retsforfølening er sikret i Klaksvig. Det var alene det, der var hensigten med at sende politi- forstærkningen. Men det bart efter sammenhængen ikke me- ningen med den færøske udtalelse. Og man må da nok spørge, hvad hensigten egentlig er: mener man, at de ulovlige tilstande skal kunne fortsættes i Klaksvig uden ind- skriden fra myndighedernes side? Í den færøske udtalelse rettes kritik mod landsstyret for dets behandling af læge-affæren, og det socialdemokratiske Færøblad anfø- rer dette som baggrund for ud- talelsen. Det må imidlertid blive et indre færøsk anliggende, et mellem- værende, som må afregnes i Lag- tinget. Hvad der vedkommer den danske regering er, at lov og or- den er blevet alvorlig krænket i Klaksvig, og at landsstyret — ude af stand til selv at genoprette nor- male retstilstande har ønsket assistance, Den er blevet ydet sim- pelthen som en pligt, ikke som udtryk for noget dansk ønske om at blande sig i indre færøske an- liggender. vel lov og er åben- Vi har tværtimod grund til at beklage, at det færøske hjemme- styre ikke har formået selv at ordne en sag som Klaksvig-affæren uden at den danske regering med utak som lør er nødsaget til at gribe ind for at genoprette ordnede retstilstande.