Sosialurinarkiv
Sosialurin 1955-11-12, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 12. november 1955síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

her or Klakksvik i dag. Framh. frå 2. s. tiltalende læge, der ikke var bange for noget som helst hverken paa sø eller land og han var alminde- lig afheldt af befolkningen der- oppe. Da han tillige havde usædvan- lige evner som kirurg, og følte sig knyttet til Færingerne, var det na- turligt, at han — efter en god kirurgisk uddannelse — i dec. 39 blev overlæge ved Klakksvik syge- hus og kredslæge på Norderøerne, på grund af krigen ganske vist kun konstitueret — en konstitua- tion, der varede til hans død. Stærmose oplevede Danmarks be- sættelse deroppe og var meget virksom for frihedsbevægelsen, sam- tidig med at han udførte et kæmpe- arbejde som læge og kirurg, som regel med for lidt eller ingen læge- assistance. Jeg besøgte ham i 1946, og så, at han havde forstået at forny sig og sit sygehus trods isolationen på de fjærne øer. Han var dengang mærket af den strænge job, men ingen tænkte, at han skulde blive knapt 40 år. Han passede sit ar- bejde omtremt til det sidste, som mandfolk han var, dødsårsagen var Forfyri. Vor deltagelse samler sig om fru Helene, som Stærmose fandt í Klakksvík og deres lille datter Karen. Vi vil mindes det smukke hjem de skabte, hvor mange Færinger, Danske og Udlændinge blev gæst- frit modtaget. Særlig vil vi mindes Stærmose ved klaveret Søndag for- middag eller ombord i Medicus på tur til de fjærne bygder. Rønne, 31. aug. 1949. Sv. E. Kofoed, amtslæge. K. F. U. M. og K. Sunnudag kl. 3 sunnudagsskúli, kl. 6 meti og kl. 9 ungdómsmeti. Týsdag kl. 5 gentumøti. Mikudag kl. 5 dreingjamøti. Hósdag kl. 8 bíbliukreðsurin samlast í heiminum. Almennu stovnarnir halda opið: Kommunuskrivstovan, tlf. 2. 9—1,30 og 3—5. Sýsluskrivstovan tlf. 49. Q—12 og 2—5, leygardagin 9-2, Politistødin tlf. 255. 10—12, 2—10 sp. Posthúsið tlf. 8. 9—1 og 3—5, leygardag 9—2. Arbeidsmannafelagid tlf. 90. Opid frå 5—8 mikudag. Handverkarafelagið tlf. 6—8 hósdag. Arbeiðskvinnufelagið tlf. 218, op frá 6—8 hvort kveld. Norðoya sparikassi tlf. 43. 11—12, 2—4, leygardag 11—2. Læknarnir tlf. 5 # 77. Vitalutíð 9—11 ella eftir avtalu. Læknakassin opin 6—8 týskveld. 129, opið frá Persónkoyring. Hjørleif Waag Høgnesen tlf. 75. Aksel Jacobsen tlf. 75. Jens Jacobsen tlf. 141. Ejlev Joensen tlf. 288. Haldið Sosialin! Skrå fyri útvarpið til Føroya Sunnudagin 13. nov.: Veðurtíð- indi vikuyvirlitið frá Pressens Ra- dioavis. Waldemar Dalsgarð og N. Djurhuus tosa um føroysk staða- nøvn. Ulf. Zachariasen: Upplestur. Sunnudagin 20. nov.: Veðurtíð- indi og vikuyvirlitið frá Pressens Radioavis. P. Reinert: Kenslumálið er føroyskt. Eyðun Sørensen: Edv. Grieg. Sunnudagin 27. nov.: Vedurtid- indi og vikuyvirlitid frá Pressens Radioavis. Føroysk gudstænasta frå Vartov kirkju. Johan Nielsen præd- ikar. Sunnudagin 4. desbr. Vedurtid- | indi og vikuyvirlitid frå Pressens Radioavis. Waldemar Dalsgarð: Hvussu fagurt er vårt móðurmál? D. Niclasen: Skúlauppskot. Neyðugt at lands- stýrið leggur frá sær. Sum kunnugt varð samtykt á tingi at upptaka lán, stórt 20 milj. kr., til útbyggjan av okkara fiski- flota. Í samband við hetta mál upplýsti legmaður, at meguleikar fyri einum tílíkum láni véru til staðar í Onglandi. Og sum eisini kunnugt, hevur løgmaður verið í Onglandi líka undan politibeiting- ini til Føroyar — og meguliga í ådurnevndu erindum. Nú við eitt flúgva tey tíðindi út millum manna at Onglendingar sýta fyri at veita Feroyingum nakað lán. Og skjót eru landsstyrisblødini at gera sær til góðar av hesum tíðindum, og skjóta ábyrgdina av landsstýrinum og yvir á Norðoyingar, tí hetta av ódugnaskapi og misáliti til lands- stýrið miseydnaðist. Við eðrum orðum: Nú skulu Norðoyingar ella Klakksvíkingar eiga skuldina fyri alt tað, sum hetta sitandi landsstýri ikki hevur verið og ikki er ført fyri at útinna. Trúgva teir, at nakar trýr slík- ari barnsligari umbering? Nei og aftur nei. Sjálvandi eru hesi boð komin sum ein skjålvtur yvir legmann og landsstýrið og fylgi tess, sum vitu- ligt er; tí skal skuldin kastast yvir á tey óskyldigu. Men vit kunnu bara gera teimum tað greitt, at ikki komu hesi tíðindir okkum og ødrum Føroyingum so óvæntað — tí hvat skulu vit vænta okkum av einum stýri sum ikki er ført fyri einum so ússaligum máli sum set- an av einum lækna? Hetta skilja jú Onglendingar eins og aðrar tjóðir, at tá ið okkara stýri er so lágt í virði, at tað ikki er ført fyri at greiða eitt av teim- um neyðarsligastu málum, sum ft. d. setan av einum lækna, so má tað vera vandafult at kunna flýggja tí í milliónvís av peningi til láns — hetta skilir jú hvert smábarn. Tað kann tí vera vert at spyrja: er tað forsvarligt at hava eitt A [OT [—[[ ff ——————— 0 — I [AA [AS Off [PO [PT Is [É[Å É[ [É[É É É[[ [ÅD [ff [—— == heimurin kennir misålit til? Og er tað tí ikki neydugt at slíkt stýri leggur frá sær beinan vegin? Jú, tí nú hevur hetta stýrið elvt landi og fólki nóg stóran skaða, tað tíð tað hevur sitið, og í hesum ári hevur tað so ritað sær sorgarsog- una míklu á herðar sínar. Vit kunnu spyrja okkum sjálvi, kunnu vit vænta nakað annað av teimum trimum úti í Tinganesi, enn alt tað versta? Fyrst legmaður og síðan hansara fylgissveinar úti í Tinga- nesi eiga at leggja frá sær beinan vegin, áðrenn aðrir skaðar í verri líki enn teir, ið higartil hava ramt okkara land og fólk, verða at floyma yvir okkum av nýggjum. Tí nú hava teir so sanniliga prógva ikki bert fyri okkum, men fyri ollum heiminum, at teir ikki eru síni størv vaksnir. Hetta prógvaðu teir longu í vár, tá ið Norðmenn søgdu, at enn væntadi Føroyingum nógv áðrenn teir vórðu búnir til at taka sjálvstýri, og síðan aftur nú, Ongland sýttu teimum lånupptøku. Hvussu leingi fara Feroyingar at tola at liva undir slíkari vanvirð- ing og misåliti landanna millum? Hetta misálit hava Feroyingar Kristiani løgmanni og hinum báð- um í Tinganesi fyri at takka. — Hetta misálit man vera so grefliga prógvað, at ikki megu veljarar legmannsins næsta val fara so glaðbeintir at seta kross fyri hann. Nú er tað eisini prógvað til fulln- ar, at týdningarmiklari eru pall- arnir í Tinganesi enn so, at ein og hver sum hevur hug at troðka seg fram at teimum fyri at sleppa at bera eitt stórt navn, kann koma til — nei, annað krevst enn so — tað skulu sanniliga menn við lær- dómi og skili til at kunna sita á landsins hægstu embætispallum. Vit áttu at fingið val nú beinan vegin, so aðrir menn sluppu framat til at greitt tey floktu viðurskifti, okkara samfelag nú verður darvað av, og somuleiðis fingið tað misálitið, sum nú hvílir yvir okkara stýri, aftur í rættlag. Til slíkt skulu sanniliga menn ið eru sínar uppgávur vaksnir. D. J. Sørensen. Vånaligur postfluttningur Tað verður nú mangan funnist at postfluttninginum og postav- greiðsluni, men ikki verður slíkt gjørt uttan orsøk er til tess. Sum t. d. í seinastu viku kom Smiril ikki suður hósdagin í bestu lík- indum, og tá ið hann so kom suður fríggjadagin, fer hann fram- við Hvalba, tó hann væl kundi sett inn, tí tað vóru henda sama dag miðal góð líkindir á vetrardegi. Smiril hevur mangar ferðir verið inni í nógv verri veðri. Leygardagin kom so Smiril fyri norðurgangandi inn á Hvalba, og fekk ein tá tveitt elligamlan blað- og brævpost. Ja, blød sum vórðu prentaði mánakveld og tyskvøld komu rekandi til Suðuroyar fríggja- slíkt stýri sitandi, ið nærsagt allir ' dag, og endiliga leygardag til tað Dómsviðgerðin ... Framh. av 1. síðu. krvdu eisini, at teir ákærdu, teir um- boða skuldu verða frifunnin, Í farnu vikuni helt Bjarni Liitzen verjurøðu sína fyri teir, hann umboð- ar í hesi rættartrætu. Hann kravdi teir eisini frifunnan — og í teim tilfellum, har hetta møguligt ikki kann verða gjørt, mælti hann til, at dømt átti at verða milt, tí tað var so nógv, ið talaði til umbering og til frama fyri hesar ákærdu. Tað kann vera ilt at gita. hvussu dómirnir koma at fella. Flestir gita tó. ákærdu at meginparturin av leim neyvan munnu fara at fáa harðan dóm. fjarskotna Hvalba, sum skal tiga og lata sær alt bjóða. Somuleiðis varð við postinum, sum skuldi frá Hvalba og suður í oyggj hósdagin við Smiril, hann bleiv liggjandi á Hvalba líka til leygardagin, og bleiv tá endiliga fluttur til Tvøroyri við postbåtinum og síðani mánadagin suður til Vágs við Smiril — slíkt kann ikki sigast at vera nekur snarpostferð. Orsakað av, at Smiril fór norð- ureftir leygardag, kundi ein trúð at hann ístaðin fyri so kom suður aftur sunnudagin og inn á Hvalba — men so var ikki, tí onnur ráð- ini vóru at liggja við bryggju í Havn — væl tjóraður. Tað hevur tíverri ongantíð havt Smirils áhuga at sigla inn á Hvalba, tó tað er líka so neyðugt, at siglt verður inn á Hvalba, sum onnur pláss í Suðuroy. Besta prógvi fyri hesum er tað, at Smiril bert siglur eina ferð um vikuna inn á Hvalba fyri suðurgangandi, og liggur tá mang- an í tímavís og lossar. Hvalbingar hava fult so góðan rætt til Smiril, sum Vág og Tverdyri, og vit krevja ti, at hann siglur 2 ferðir um vikuna inn á Hvalba fyri suð- urgangandi, hósdag og leygardag. Sum nú er kundi Smiril næstan tað sama ligið uppá síðuna á bróðurskipi sínum — fyri Hval- bingar skuld. — Hevdi onkur av teimum búð í Hvalba, sum mang- an eru óðir og deila í blødunum um tað, at postur teirra ikki kem- ur express í boksina frá hverjum postskipi, tá kanska teir høvdu havt grundir til at verið ótilfriðs. Men meguliga eru tey mennis- kjansligu samfelagsrættindini eisini ójavn í hesum føri — og eiga at vera so. Dj. Hjálpargrunnurin. Umsóknir til Hjálpargrunnin fyri óarbeiðsfurar fiskimenn, eiga at vera landsstýrisskrivstovuni í hendi í seinasta lagi 15. november. Umsóknarblað fáast hjá sóknar- stýrunum, sýslumonnunum og á landsstyrisskrivstovuni.