leygardagur 31. mars 1956síða 4

Se ge Sóli . . Smiril Fyri stutt sidan byrjadi Smiril eina nýggja ferdaætlan, og hon var í førum heldur ólagalig — hvat ið postfluttningi viðvíkti. — Men nú er tíbetur tann ferðaætlan- in avlýst og tann gamla aftur komin í gildi. Men eftir seinasta Føroyatíðindi at døma, so er tað ikki í samljóð við hesa ferðaætl- an skjýtur uppá, at Smiril skal sigla annan hvønn leygardag fyrst á Vág. Til hetta er tað at siga, at tað lisgur heilt illa fyri við tað, at postbáturin nettupp bíðar eftir postinum frá Smirli, sum skal flytast til Hvalba—Sandvik. Mangt marghåttligt kemur frå Føroyatidindi, so kann hetta vera eitt. I. S. Bert sosialistablødini koma út Oll bløð í Danmark uttan javn- aðarbløðini og kommunistablaðið »Land og Folkk (Lam og Fjols) Sum kunnugt javandarbløð- eru í dag steðgað. eiga fakfeløgini øll ini — og ley eru bø :10 70 í tali. Í Danmrk eru fakfeløgini og javnaðarflokkurin eitt, tí eiga teir eisini hesa ræðuligu stríðsmegina — 70 bløð, fleiri hundrað miljón- ir kr. í verkfallskøssunum, brúks- feløgini, og fram um alt stjórnina í landinum. F. Á. Á aðalfundi Feroya Arðeiðara- felags um vikuskiftið varð Arne á Rógvi, Vestmanna, valdur til for- mann felagsins. Hinir stjórnarlim- irnir eru: Hemming Jespersen, Tvør- oyri, næstf., Meinhard Joensen, Vågi, Jéhannes Olsen, Sandavågi, Hans J. Johansen, Klakksvik, Andrea Årting og Andrew fsheim, Havn. Ferðamannastovan. Ætlanin er at skipa so fyri, at skrivstova Foroya Ferðamannafelags nú aftur verður regluliga opin, so hon kann verða ferðafólki til tað gagn, hon er ætlað. Bert 7.000 kr. higartil Úr Íslandi frættist, at menn, ið fóru hiðani miðskeiðis í januar, og síðan hava verið við trolara, ikki hava veri Oso heppnir. Veðrið hevur verið ólagaligt. Ein av trol- arunum hevur gjørt 7 túrar, men ikki varð úrtkan meira enn 7000 íslendskan kr. Nú verður sagt frá betri líkindum og góðari veiðu. Betri úrslit Útróðurin undir Føroyum tyk- ist geva reiðiliga meira av sær enn Íslandsveiðan. Undir Føroyum 30 tons. Úrtøkan hjá manningini var 2100 kr. Ein part av somu líð veiddi eitt annað skip góð 70 tons undir Íslandi. Úrtøkan av hesum liggur umleið 1500 kr. Her er ovurstórur munur á. Ein høvuðsorsøkin er sjálvandi teir vánligu sáttmálarnir hjá lang- veiddi skip í vár faramonnum. SOSIALURIN NR. 13 1, MARS 1956 Holberg i Sjónleikarhúsinum Pól J. Lindberg Havnar Sjónleikarfelag ætlar loksins . . Kc 2 at leggja fyri vid einum Holberg- sjónleiki á vetrarskránni. Síðani korn- skurðtíð, tí ið sjónleikararnir sýndu frálíka teiti sítt, hevur verið tøgn á pallinum. Nú ætla teir at fara undir Heindrik og Pernillu av Holberg, sum Mourits Mohr og Pól Johs. Lindberg hava pritlað til føroyskt Holberg var Norðmaður, ættaður úr Bergen, men var mestu ævi sína í Dan- mørk. Hann va rføddur í 1684 og doyði í 1761, Hann varð gravsettur í Sorø dómkirkju. Hann gekk fyrst á latínskúla i Ber- gen, tók studentsprógv í Keypmanna- havn og teologisk embætismannaprógv Tá ið hann var liðugur vi dallar henda skúla. fór hann út at ferðast, og var hann samanlagt burturi í hsálvt sætta ár. HIkki hevði hann nógvar pengarnar, men tað helt honum ikki aftur. Hevdi hann ikki ráð at koyra, so gekk hann. og var hann heilt komin á trot við pengar, sang hann við dyrn- ar hjá fólki ella átók sær starv sum lærari í máli og fiólspæli. Ofta var hann sjúkur, og heldur ikki tað kundi forða honum. — Hann vitjaði Hol- land, Tyskland, Frakland. Ongland og Ítaliu, Alla staðir vitjaði hann bóka- søvnini dúgliga,“ og Oxford lærda skúla. Ferðirnar til Onglands og Fraklands høvdu serstakliga ómetaligan týdning fyri Holberg. Her lærir hann at kenna nýggjar hugsanir, frambornar av Amerikanskur Hitt kapitalistiska Amerika unnir ikki hinum uppvaksandi ættarliðunum stórvegis skúlakunn- leika, ella ið hvussu so er ikki stórvegis líkindi til tess. Her eru nøkur tøl, ið vísa, hvussu vorðið er á hesum øki í hesum ovurhonds ríka landi. Í 1954 vóru íkki minni enn 7674 skúlaøki, ið ongan skúla høvdu. 140.000 skúlastovur eru út av lagi ringar, ofta beinleiðis skaðiligar fyri heilsuna. 18 pst. av skúlunum eru brand- farligir. 1955—56 er neyðugt at økja talið á skúlastovum við 203.000 stovum árliga, men í løtuni verða einans bygdar 60.000 um árið — | 50.000 til nýkomnar av hesum næmingar. 14, miljón børn fáa undirvísing í privatskúlum, kirkjum, bilskúr- um, hoyggjhúsum og vørugoymsl- um. Triðiparturin av klassunum í Mourits Mohr mætum monnum, sum gerast slóðbrót- arar bæði á vitskapligum og øðrum økjum. Heimafturkomin sá hann, hvussu stutt Danir vóru komnir á vitskaplig- um kanningum á lærdu skúlunum har, har teir ivaðust í, um jørðin var ein pannukøka ella hon var skapað sum ein hakafótur, ella hon var fýra. ella åttahyrnt, um einglarnir vóru skaptir áðrenn menniskjuni o. a. Við allari hesari dyggu barlast inn- an borða. sum hann hevdi nomið uttan hann í sr ein sum hann fær hug at seta lands, sær stuttleika, upp i sjonleik, Heindrikur og Pernilla er um tey forfínaðu og håbornu fólkini á døgum Holbergs. Tá var mikil stættarmunur, og tey minni múgvandi hovdu hug at amast og vinna sær lótir teirra ríku, sær til. Her í hesum leiki letur Hol- berg tænas stafólkin; Heindrik og Per- nillu verða hovudsleikarar. Mannagongdin er einfald og stutt- lig. Tænarin Heindrikur hevur. meðan húsharrin, hevur verið burt- ur staddur, latið seg í klæði hansara. og arbeiðskona Jeronimussar hevur stásað seg í klæði dóttir hansara, Leonoru og eru farin at fjasa við hvørt annað. Teimum berst saman og haga sær sum rík og háborin fólk. Síðani koma Leander og Leonora. til til biggjar, og av hesum ruðuleikanum stendst mikil fløkja, sum sjónleikarar Havnar Sjónleikarfelags ætla at sýna okkum, Leandur. skúlaskapur New York eru yvirfyltir. Har eru klassar við 40—50 og 60 næming- um. Skúlaspurningurin verður ikki loystur, uttan landskassin í minsta lagi letur 20 miljardir kr. árliga til hetta endamál, Tað tvørra í dag 500.000 lær- arar. Verður einki munandi gjørt, verður trotið 800.000 um 10 ár. Seinastu 10 árini er fólkatalið økt við 26 milj. Bert 1954 øktist fólkatalið við 4 milj. Í 1940 var talið á skúlabørnum )milj., í dag er tað yvir 30 milj., og um 3 ár ikki minni enn 35 milj. Tað er bert 1 milj. lærarar at undirvísa hesum børnum — harav 141.000 ólærdir. Lærararnir eru stórliga undir- løntir í dag. 1920 lósu 20 pst, av næmingunum á lærdu skúlunum til lærarar, í dag bert 2 pst. Síðan 1914 er lønin hjá bilstjór- | unum hækkað 140 pst. Hjá lærar- unum er hon lækkað 1 pst. í sama tíðarskeiði. 29, ÁR. Í New York er byrjannarlønin hjá einum lærara (cand. mag.) 24.150 kr. um árið. Ein bilstjóri fær 30.870 kr. Í Flint í Michigan er meðalløn- in hjá einum faklærdum arbeið- ara 35.700 kr., men ein proffess- z ari vid lærda skúlan í sama byi fær einans góðar 32.000 kr. Lærararnir eru verri fyri enn flest onnur. Arbeiðsvika teirra er ikki stytt. Tvørturímóti hava teir fingið ein hóp av skriviarbeiði aftrat. Meginparturin fær onga søn fyri summarfrítíðina, ið er 2—3 mánaðir. Afturat at vera møddir a vat hav nógv ov nógv børn í klassunum, mugu teir ar- besða bæði á kvøldi og um halg- una, um teir vilja loyva sær tað luksus a tforsyrgja einari familju. Soleiðis er vorðið í háborg kapitalismunnar. Kriminalpoliti i Føroy um, men er stórur tørvur á nú er ætlanin at seta ein slíkan. Í løtuni er bert ein kriminalpolitist- ur í landinum. Tað er Per Martins ið hevur verið her, síðan bumbu- í Klakksvík. royndirnar mannafelag søkir mann, ið kann átaka sær raksturin av Ferðamannastovuni. Í fyrstu syftu kann ikki roknast við fullum dagsarbeiði alt árið. Løn eftir avtalu, Skrivlig umsókn innan 15/4 56. Føroya Ferðamannafelag. | Foroya Ferða- billig varmer behagelig 99 konstant Den fås nú 1 i flere størrelser, í Í ter | stuen R LUTZEN Thorshavn. | VALDEMA | Telf. 1020