leygardagur 21. juli 1956síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI ÍSLAND við snarferð eftir Skrivari íslendska javnaðarflokk- sins, Gylfi Gíslason, ið er profess- ari í fíggjarmálum vid lærda hå- skúlan í Reykjavík, sigur um hetta evnið: Fyri at finna orsøkirnar til ta núverandi figgjarstøduna mugu vit leita heilt aftur til 1940. Pris- irnir á fiskavorum ruku tá upp í fantastiskar hæddir og hetta hevði ávirkan á alt príslagið. Inntøk- urnar í býunum fóru eisini mun- andi upp, tá ið Onglendingar settu arbeiðir í gongd, og skjótt kravdi landbúnaðurin part í teim hækk- andi inntøkunum. Teir av stjórn- arvaldinum ásettu landbúnaðar- prísir, ið dyrtidarvidgjørdir vórðu eina ferð um árið, vórðu nú settir nógv upp. Í 1940 komu allar lønir undir dýrtíðarviðgerð. Príshækkanin á landbåinadarvørum gjørdi at alt gekk uppeftir, og ein sterk lønar- og prísskrúa var harvið sett í gongd. Í 1943 kom eitt sindur av fastleika í við at áseta, at land- búnaðarprísirnir skuldu dýrtíðar- vidgerast í samsvarandi lønar- broytingum hjá faklærdum og ófaklærdum arbeiðarum. Fyri aðru ferð varð krónan niðurskriv- að í 1950. Hitt veruliga pristalid, t. v. s. prísirnir á vanligum neyðsynjar- verum, er hækkað 6—7 ferðir og lønirnar 13 ferðir í mun til 1939. Húsaleigan er hækkað upp aftur meir. Lenirnar eru næstan tví- faldaðar síðan bardagan, hvat er rættuliga vandamikid. Uppspar- ingin er gingin nidur å bakka i mun til tær ógviliga stóru iløg- urnar. Fyri hin vanliga mannin er einki hent í ognarviðurskiftunum ; tað eru tey múgvandi, ið farin eru við vinninginum. Tað er roknað út, at í 1955 skuldi ein arbeiða 7 pst. minni í Reykjavík enn í Oslo fyri at vinna nóg mikið til pristalsvørurnar, t. v. s. tær vanligu håshaldsvør- urnar. Sosialforsorgin í Íslandi fer vid 11 pst. av tjédarinntøkuni. Hetta er umleið tað sama sum í hinum Norðanlondum. Aftrat hesum er nýliga komin arbeiðsloysisstudn- ingur. Sum eitt úrslit av arbeiði fyri Amerikumenn vann Ísland í fjør 220 milj. kr. ella 15—16 pst. av allari valutainntøkuni. Tað ar- , beida umleid 2000 fslendingar å Keflavikar flogvølli, og har eru lonirnar høgar. Vanlukkan er, at flogvølluri nhevur drigid nógv JAVNADUR inflasjónarvegnum fleiri arbeiðarar til sín, enn ar- beidsmarknadurin kann umvera, nú so stórar peninganøgdir verða settar í nýggj virki. Hevuðsvinnur Íslands, fiskivinnan og landbún- adurin, tvørra nógva arbeiðskraft. Hartil hevur arbeiðið fyri Ameri- kumenn gjørt sitt til hina óvanligu hækkingina av arbeidslønini i Ís- landi. Foroya Ídnaðarfelag Til frama fyri foroyska fram- leiðslu er stovnað felag, ið nevnist Foroya Ídnaðarfelag. Í nevnd eru valdir: G. Isfeld, form., Andr. Restorff næstform. og Kj. Mohr. Skrivari felagsins er Petur Håberg. Teir id åhuga hava fyri at stimbra feroyska framleiðslu, eiga at gerast limir felagsins. Grindarensl Týsdagin doyði grind suðuri í Vági. Um 200 komu til skiftis. Hósdagin doyði grind í Havn. Merktir vóru gott 200. Sama dag vóru boð gjørd av grind fyri Fámjin; men hendan grindin slapp. Um grindadrápið í Havn er at siga, at mong hava drápini verið ljót her; men hetta ber tó prísin av ollum ljótum. Slíkt skilaloysi og martýrilsi hevur aldri áður verið sæð. N Tveir eru kostirnir í at velja: Antin má fólkið læra at drepa grind, ella má forbod setast móti at reka grind á Havnina. Tað tykist, sum menn yvirhevur einki skil hava á at drepa grind og at teir als ikki vilja lurta eftir grinda formonnunum. Kanska hevði tað hjálpt nakað, um formenn nýttu róparar, so teir ið hvussu er hoyrdust væl. Um sjálvan raksturin er einki annað at siga, enn at hann var hampuliga góður; men drápið — skomm! AÐ verður her gjørt kunnigt, at minnisvarðin eftir teim sjólætnu í , bardagaårunum 1939—45 verður av- dúkaður í Tórshavn sunnudagin tann 22. juli 1956, kl. 17. MINNISVARÐANEYNDIN KUNNGERÐ Orsakað av turki kemur nú so lítið drekkivatn í vatnbrunnarnar, at vandi er fyri stórum vatntroti. Tað verður ti her gjørt kunnigt, at býráðið fyri at spara um vatnið letur vatnbrunnarnar steingja frá kl. 8 um kveldi til kl. 7 á morgni. Annars verður, so leingi vatntrot er, roynt at regulera vatnið soleiðis, at hvor byarpartur fær vatn 1—2 tímar hvenn dag. Samstundis verður heitt á allar borgarar um at spara mest megu- ligt um vatnið og ikki lata kranar standa og renna til onga nyttu. Um nakar verður varur við kranar, leiðingar o. a., ið leka, eigur hann beinan vegin at siga býráðsskrivstovuni frá. Tórshavn, tann 17. juli 1956. Tórshavnar byråd. 8500 tons skulu avskipast. Nå i heyst — tidarskeidid august—desember skulu avskip- ast 8.500 tons av saltfiski. Aw hesusm fara 4.500 tons til Italiu, 1.500 til Grikkalands og 2.500 tons til Danmarkar, Foðingardagar 92 23 eit) a juli verður Johan Hans Simonsen. Barnaheimið Tórshavn 05, Lamhauge, Rituvik, 80 ár. og 24. juli Joen Magnus —. NR. 29. LEYGARDAGIN 21. JULI 1956 29. ÁRG. Tað er veruleiki: z at mjølprisirnir eru farnir upp i 18 oyru kg upp (i heilsølu) sidan avtøkuna av Landshandl- inum. at samstundis er minstaløn fiski- manna minkad vid 150 kr. um mánaðin. at orsøkin til, at føroysk skip liggja og mong eru ómannað er henda sama skerjan av minstu- lønini. at oll prísviðbót er tikin frå út- róðramonnum. at allar hesar ræduligu misgerðir hava tjóðveldis-, sambands- og fólkaflokksmenn verið so rer- andi samdir um at fremja. Minnisstubbar Hákun setti tað sjálvur í Dagblaðið. Tað stóð við risahogum stavum, at nú høvdu nakrir gavstrikkar í handils- ólevnaíi gjørt tollsvik fyri hundrad- tåsundir krónur. Hann lovadi, at alt skuldi fram; almenningurin skuldi fåa alt at vita; teir skuldu fyri rættin og har fáa dóm. Ein rúgva av handilsmonnum høvdu verið uppi i hesum svikaleikinum; men málið varð tagt burtur, almenn- ingurin fekk einki at vita, eingin kom fyri = rættin; Dagblaðið steintagdi, Hákun steintagdi. Minnis meg rætt, vóru tollsvikar- arnir eini 60 í tali. Einaferð í úrtíð komu nøvnini á tveimum fram, tveim- um neyðars Danskarum, Hví komu nøvnini á Føroyingunum ikki fram? Vóru kanska nevn har uppi í, sum máttu dyljast fyri einhvønn pris — ella hvat? X. Minnisvarðin Í morgin kl. 5 s. p. fer fram vígslan av minnisvarðanum yvir teim Feroyingum, ið sjólótust í bar- dagaárunum. — Prósturin heldur hevuðsreðuna. Annars verður felags- sangur og hornblástur. Nógv hevur verið talað og skrivað um henda varða og tað pláss, valt varð at seta hann á, men so mikið er vist: hann er eitt listarverk og prýðiligur, har hann stendur; men navnapláturnar eru ikki væl- gjørt arbeiði. Tað er einki at ivast í, at stór mannfjøld kemur saman á planta- hesa håtidarløtu í morgin. Ungur maður við nakað av kunnleika til skriv- stovuarbeiði kann fáa pláss bein- an Hondskrivað umsókn hjálagt viðmæli og próvtoku-skjal vegin. verður at senda Foroya Gjaldstovu.