leygardagur 6. oktober 1956síða 4

so skuldi 1. apríl verið flaggdagur. Um henda spurning kann sjálvandi vera deildar hugsanir og verða tjakast aftur og fram; men tå søguliga verður hugsað um okkara tjóðarmerki, so skuldi ein trúð, at tað ikki skuldi verið nakað at ivast í, at tann dagurin, sum flaggið á fyrsta sinni sá dagsins ljós, skuldi verið tann sjálvskrivaði — nevniliga 22. juni, Uttan iva hevur okkara håttvirda ting mistikið seg í stórum, tå tað hevur sett 25. apríl sum fastan flagg- dag. D. J. Sorensen. MILLUM UNGFÓLK Ein filmstjørna bað Sankta Pætur lova sær at kaga inn i Paradís. St. Pætur mutlaði, at teir filmir, hon spældi við í, vóru so vordnir, at hann av rottum átti at sagt nei, men paradís skuldi hon fáa at síggja. — Men vit fara yvir um eina 90 m. langa brúgv, segði St. Pætur, og undir henni er helviti. Oll sum ganga við synd- úgum tonkum detta útav og kunnu íkki bjargast. Filmstjørnan var ikki bangin, og St. Pætur lat hana ganga undan. Sjálvur gekk hann tætt í hølunum á henni. Tað gekk væl hjá filmstjørnuni — men St. Pætur datt oman. Hin 15 ára gamla Helen Hayro nær- indis Wisconsin í Amerika er vígd til hin 64 åra gamla pensionerada læraran, Casimir Orzechowski, ið hevur undirvist henni, og áðrenn hana, pápa hennara. Vígslan fór fram kl. 7 á morgni, so eingin skuldi vita av tí, men oll bygdin motti upp, blaðmenn í hópatali. Næstan allir klassakammiratarnir vóru til staðar. Brúðgómurin segði blaðmonnunum frá, at hann fekk ástartokka í hesi vælbygdu gentuni við hestahala, tá hann sá hana arbeiða á mark hansara. Hon skuldi henta bønir fyri at vinna sær lummapengar til frítíðina. Aftaná vígsluna setti brúðgómurin fram eina oltunnu í garðinum, so einhvor kundi fáa sær, sum hann sjálvur vildi. Parið hugsaði einki um hveitibreyðsdagarnar, tí brúðurin skuldi aftur í millumskúlan. Hann, ið ongantíð hevur verið giftur, sigur: Hví skal tað ikki ganga, eg eri ov gamal at arbeiða og hon ov ung. Vit verða lukkulig, tí vit hava einki arbeiði, ið kann valda okkum sorgir. Veitst tú? at ein týskari hevur heimsrekordina í motorsykling. Ferðin var 313 km, um tíman. 70 milj. fólk ferdadust við flogførum í fjør. av 5000 innføddum, sum livdu á oynni Tasmaniu í 1815, vóru bert 16 eftir 45 ár seinni. Hin seinasti — ein kvinna doyði í 1877. fasanin kann flúgva 96 km. um tíman, villdunnan 88, dúgvan 87 og krákan 76. meðalsvenskarin drekkur 8 koppar av kaffi um dagin. Í 30 ár verður hetta 90.000 koppar, ella ''„ tons av kaffi. í Argentina hevur ein bóndi 30.000 kýr, 40.000 seyðir og 3000 hestar. hjarta slær 3 milliardir ferðir hjá manni við miðal livialdri. Hevur hann stórri arbeiði, slær tað I milliard ferðir oftari. at at at at at at sum segði: Kona So var tað Janus, mín ikki slatrar. hon bara byrjar slatrið. gongur runt og Heimastýrislógin III. Sjålvstyrisspurningurin er loyst- ur yvir fyri dønum. Allur tjóðveldis- monnum móti donum fyri at vera ágangurin hjá trælkandi í stjórnarspurninginum er tí eitt stórt falsum og mannminkandi fyri rættar menn, Ein kann eina stutta tíð villa og fáa fólk at trúgva Osannindum, Men tað ber ikki til í longdini. Mannaættin hevur higartil havt tað reinføri í sær, at tey eftirfylgjandi ættarliðini hava kravt — og verða óivað við at krevja — at 'bara tann snøggi sannleikin, hin reini veruleikin, skal koma fram uttan mun til menn og personlig ynski, tå ið søgan skal verda skrivad. Og tå id nå stjórnarsoga føroying- anna verdur skrivad av okkara eftir- monnum. verður —høvudstrådurin hesin: 1. Upprunaliga, tå ið norðmenn nomu Ind í Føroyum og fyrstu tíðina aftaná, vóru tað oyggja- ella oyggja- lagshovdingar, ið ráddu óheftir av ollum útlendskum. Tá var fólkið fátt í tali og livdi av ti, ið vaks og nørdist á landi, og ti, ið fekst við árabátum, 2. So brovyttist stjórnarlagið við. at Sigmundur Brestissonur hjålpti norsk um kongi at taka yvirvaldid i Før- oyum. Í hesum skili gingu nógv árhundrað 3. So vórðu Noreg og Danmark kastað saman í eitt ríki. og Føroyar fyledu vid Noregi. Tá ið so Noregi loysti seg frá Dan- mork í 1811. vórðu Foroyar verðandi undir Danmorkini. I. Um áramótið 1800—1906 spratt fram ein tjóðskaparrersla í Foroyum. Hovuðsoddamaðurin fyri hesi rørslu kom at verða Jóannes bóndi Paturs- sonur. Henda rørsla kravdi onga loysing talur tvorlurímóli, = samanber Jóannesar bónda á danska ríkisdegi. 5. So komu javnadarmenn upp í leikin við uppskotinum um vina- og frælsisbrævið dana og foroyinga millum ella við heimastýrislaógar upp- skotinum. Tey stjóðskapar- og frælsis- krov. ið av sjálvstýrinum vórðu sett sum mið og mál, eru í vina- og fræls- isbrævinum ella heimastýrislógini ríki- liga uppfylt. Hin tjóðskaparligi og stjórnarligi spurningurin dana og foroyinga millum er í heimastýrislógini loystur á ein nógv friari og rúmligari hátt, enn Jóannes bóndi og hansara menn nakrantíð undan seinasta heimsbar- daga hovdu droymt um. Henda søguliga sannleika og veru- leika reingja. kann eingin tjóðveldismaður Allar royndir tjóðveldismanna at siga annað eru og verða bara mann- minkandi fyri teir. bóndi sjålvstyrismenn Jóannes og vildu, at foroyskt mál skuld fullar ESSUM og i vinna sømdir, fullan rætt á ollum í ollum før her á landi. Tað er rælsari og um vunnið i heimastyrislogini, rúmligari enn sjålvstyris- menn høvdu hugs | Vit hava fingið skrásett serligt for- oyskt flagg, og foroyskt er sum sagt í sjálvari heimastýrislógini sett sum høvudsmål í ollum viðurskiftum her á landi. Tað stendur 100 pst. til foroyingar sjálvar at rekja, mýkja og nýta málið í ollum forum her á landi, sum teir sjålvir vilja og eru menn fyri. Danir eiga ikki minsta rættin at sýta og forða føroyskum máli at vera høvudsmål alla staðni i Føroyum. Tá id tjóðveldismenn siga annað, er tað ein illavorðin og mannminkandi villa. Sjálvstýrið kravdi eitt avmarkað figgjarligt sjálvstýri. Í heimastýrislógini hava føroyingar fingið eitt óavmarkað figgjarligt sjålvstyri, Danir kunnu als ikki skerja føroy- ingar i hesum føri. ið skulu hava felags peningaligt virði við Einasta, bundið er, er, at vit danir — og so er givið okkara peningi tað ómetaliga virðismikla, at hin dnski nationalbankin tryggjar = okkara peningrvirði. Vit hava á heimastýrisskipanini fing ið ta ævintýrligu góðu skipan, at vit kunnu óskert nýta alla valuta, ið vit vinna sjálvir, og haraftrat frá natio- nalbankanum fáa tað uppískoyti av fremmndari valuta, ið okkum tørvar, men sum vit ikki sjålvir kunnu fåa til vega. Øll tala tjóðveldismanna um punds- oyðing og valutaskerjing frá danskari hálvu yvir fyri foroyingum er so statt hin ljótasta reingjan av sannleikanum. Við tú fíggjarmálum, skipa okkum tl harrar yvir teimum júst óskerda lóggávuvaldi í vit hava, kunnu vit figgjarvidurskiftini og gera sum vit eru menn til. At føroyingar sjálvir eru so kon- servativir, at teir velja og seta menn at stjórna, ið hava kryplað og skert landsins fíggjarvald og avreitt tað til innlendskar og útlendskar privat- spekutantar, kunnu vit ikki skuldseta okkara heimastýrislóg ella danir fyri. Men tjóðveldismenn gera tað kort- ini, sær sjålvum til mikla mann- inkan.m. (Framhald.) (Næsti táttur verður heimastýris- lógin og okkara vinnulív). Klakksvík í dag Framhald. Konfirmantarnir eru: Andre Guttesen, Sofus Hansen. Jóhannes Jóhannessen, Ólavur Gaard Thomsen, Marius Olsen, Vilhelm E. Johannesen, Hans Eli Hansen, Tórur Andreassen, Grímur Lassen, allir úr Klakksvík. Anfinnur Djurhuus, Kun- Oy, Mikladalur, Elmar Zachariassen, Hattarvík, Jóna Johansen, Tørbjørg Hansen, Elin Brekku, Jóhanna Baldvinsson, Ama- lia Joensen, Anna E. Olsen, Jonhild Poulsen, Albina Samuelsen, Hervor Jóhann Gilerfoss, Lassen, Beth Andersen, Bergfríð E- liassen, Elsebeth Fugla Jacobsen, Súsanna Joensen, Jonhild Joensen, Kristin Poulsen, allar úr Klakksvík. Jonna Johannessen, Kunoy, Jóna rom KISTE EA MEE AO ——— A DST NIUE ETT TOLOTIVESK 2 Nem ———— —— —UnN——…— «| [| ||[||[[||—|—|—|— TE —— Vi Dine SND US NLESEET: (TOP Østerø, Mikladalur, Gertrud Daniel- sen, Syðradalur. Konfirmasjónin, ið verður við Busch presti, fer fram kl. 11 í morgin f.p. Kollekt til frama fyri kirkjuna. Altarsgangur kl. 5 s.p. Smáligt til fisk í Grønlandi. Sjúrð- arberg hevði 70 tons seinast ið frætt- ist, Jóannes P. er væntandi heim í komandi viku. Polarstjørnan hevur verið inni við 540 tunnum. Lillian 740, Fugloy 430. Sigurfarið kom fullfermt hós- dagin. Eystnes kom við 13 tonsum av agnsild leygardagin. Í hesi vikuni komu Grunningur við 22!/, og Draga- sund við 21!/, tonsum. Ein minni sending av saltfiski verður avskipað til Italiu í komandi viku. Kvøldskulin byrjar 8. okt. Á KEM 4 Ein vertshúshaldari hevði trupul- leikar við einum fullum manni. Tað eydnaðist at fáa hann út. Eina lotu seinri var hann inni aftur og mátti beinst út. Enn fleiri ferðir kom hann aftur. At enda tveitti verturin hann út á gotuna. Tá hann reisti seg, helt hann fyri: — S-s-sigi mær, gamli vinur, hvussu mongum vertshåsum eru tygum vert- ur á? Lítil maður fylgdi stórari gentu heim. Á vegnum spurdi hann: Kann eg kyssa teg? Gentan játtaði hesum, og tey fóru inn í eina smiðju. Longur frammi á vegnum spurdi hann aftur: Kann eg kyssa teg eina ferð aftrat? Gentan segði nei. Tá læt á honum: — So er tað til onga nyttu, eg gangi og sleipi henda stigan við mær. VALDEMAR LÚTZEN Telf, 1020 Thorshavn.