leygardagur 27. oktober 1956síða 4

Arbeiðarar og fiskimenn Altíð hevur tað leikað nógv á at standa saman um sosialismuna, men ongantíð so nógv sum nú. Ja, eg tori siga, at tað ongantíð fyrr hevur leikað meira á enn nettupp nú, tí tann, ið hevur fingið tað rætta uppfatilsi av, hvat fyrimun sosialisman veruliga inniber. kann ikki siga annað enn so; men sjálvandi kann tann, ið ikki fatar ella ikki vil fata teir fyrimunir, ein sosialistiskur flokkur inniber fram um aðrar politiskar flokkar, halda slíkt bert vera politiskt orðageip — men so er ikki. Tí eg. ið skrivi hesr reglur, tors siga tað av royndum og eftir tí, eg havi fylgt við í politiska lívinum hesi seinastu árini. at einasti flokkur, ið hevur nakran livandi verunleika aftanfyri seg, er javnaðarflokkurin. Hetta er ein royndur lutur, og eru tað prógv um, at so er. Fyrst av ollum skal eg nevna málið um endurnyggjan av skipaflotanum, sjomarksmålid, landshandilin. Og so ikki at forgloyma onnur góð tiltøk sum t. d. minstalønin, forskotrindanin og so eisini pristil- skotið. Men tíverri eru hesi seinast nevdu tiltokini ikki so fullfiggjadi, sum av javnadarmonnum ynskt. Eg kundi nevnt rågvu av ødrum góðum dømum, id vildu verid ti fåtæku fjøldini at gagni, um tey vórðu framd í ti líki sum av javnadarmonnum framsett. men tað verður at taka alt ov nógv pláss hesa ferð. Viðvíkjandi endurnýggjan av skipaflotanum, so er at siga, at javnadarmenn longu i 1943 hovdu fullfíegjað uppskot frammi; men tað varð sum altíð felt av teimum konservativu afturhaldskreftunum. Og tå ið Færøernes Realkreditinstitut varð sett å stovn, sum skuldi veita monnum lagalig lån til skipakeyp. søgdu javn- stovnurin ikki kom al verða fullfiggjadur sum annars ætlað við tað. at lånitreytirnar vóru so harð- ar. at:tað kom at verða ógjorligt fyri aðarmenn. at menn at hava atgongd til, uttan bert stuttari tíð at: spøkja aftur at nóg illa kapitalist forar fyri at útvega tann ið kravdist fyri at kunna lån, Og hevur tad li t. at gjørt eina broving í nstreytunum hjá hesum sama óg mikið ávíst fyri al prógva. at einasti flokkur á tingi. sur er framskyedur, er javnaðarflokkurin. Øll tey fledu uppskot javnaðarmanna spøkja aftur og aftur. Tað er mangan ' p x ia moislødumenn og at hovra og si motstødublødini siga. at nógv av upp- skotum javnaðarmanna ongantíð hyggja á nakað grundarlag. hvar ið peningurin skal koma frá. Men tað má fólk duga at skilja. at slíkt einans verður nýti sum vápn fyri at ræða við tí meira bjartskygnir eru javnaðar- menn enn so, at teir smíðja nøkur uppskot, id ikki kunna verða fjøldini ein hollur veruleiki at byggja å. Møculiet er tað ein partur av fólki, ið hevur fingið eitt myrkt slør fyri eyguni. at tað trýr uppá, at alt er væl skipað á hesum landi, ti einki hoyrist um. at nakar líður neyð. Nei, tað kann nú vera nakað í hesum; men tað. at tað er so frætt sum tað er, er ikki okkara stýrandi monnum fyri at takka. ei heldur fylgi teirra, men okk- ara grannatjóðum, sum hava kunnað tikið ímóti stórum parti av okkara fiskimonnum. nógv tann størri parturin við íslendskum forum. Hvar vildi allur tann ridilin av for- ovskum fiskimonnum. ið eru í Íslandi, sinum og tíkið sína vinnu frå, um teir ikki sloppu vid íslendskum skipum“ Kunna Føroingar liva uppá tað, at aðrar tjóðir skula halda fiskifør til okkara fiskimenn. Ikki man tað fara at bera til í longdini. Varð fylgt uppskoti javnaðarmanna, hevði tað ikki verið neyðugt hjá nøkrum føroy- ingi at verið við íslendskum skipum í dag. Nei. arbeiðarar og fiskimenn skulu kor tykkara víðkast til fullnar, so megu tit gera álvara av og mann- sterkir fylkjast um tykkara einastu vón — javnaðarflokkin. Javnaðar- flokkurin svíkir ongantíð ein arbeið- ara ella fiskimann — hann er klett- urin, ið byggjast kann á — tá ið allir aðrir svíkja. Suðuroyingur. »Latum okkum ikki krógva burtur sannleikan.“ Soleiðis nevnist grein í Sosialinum nr, 39. Við tað, at hesin Onevndi greinskrivarin, id sigur seg at vera »Fiskimadur úr Sandoy« eg ivisl um. at hann er tað — lhevur gjørt sær slíkan ómak nettupp vid at >krógva burtur sannleikan«, fari eg ti hervid at triva eitt sindur í tað, hann skriv- ar: Í 1954 vunnu vit 800 kr. í minslu- løn men mistu tveir Sudurlandstårar,« sigur hann. Eg má siga, at so fiskar hann skjótt! »Fiskimannafelagid varð ruinerad,« sigur hann. Á hvørjum roknskapi felagsins hava tygum lisið tað? Ongum! »Néev av ti, ið fer fram, verður dult fyri okkum, serliga hugsi eg um prís- viðbát og minstulon.< sigur hann. Passar ikki! Reglugerðin fyri Lon- javningargrunnin, bædi um prísviðbót og minstuløn eru kunnejørdar bæði í Dimmalætting og Fiskimannablað- num. „Afturfyri prísviðbótina mistu vil mindiulønina,« tað er nú ikki satt heldur: men vit mistu 150 kr. av løn- javningini, Hetta stendst av. at stuðul lands- k til Lonjavningargrunnin er 1.3 mill. kr., og tað fekst ikki meiri. F. F. ræður nú einaferð ikki yvir Landskassanum Prísviðbótin fyri smærri fisk el seM niður igjøgnum.« Ósannindi úr enda í annan; Prísviðbótin fyri allan fisk undir 22” er hin sama í 1936 sum ótin fyri í 1955. Harafturímóti er viði fisk yvir 22” sett 25 eyru upp. Tveum siga. at vit aftaná verkfallid 1951 fingu ein verri sáttmála. Vil muen knógva undir nógv år aftrat. Hvat er tað fyri ein sáttmáli. og hver hevur gjørt hann Fiskimannafelagið var ikki við tilat vera nakran nýggjan sáttmála fyri 1954. Tann núgaldandi sáttmálin er frá 229/2-—1955. og fegin vildi eg. at tyg- um vístu mær, í hvørjum eir eru verri enn hinir fyrru. Einasta sanna í hesi grein er endin: >Fiskimenn eiga al vera varnir, vit hava fullgóð prógv fyri. at her eru úlvar í roði uppi í leikinum.« Tygum eru ein! Nógv er at gera enn av F. F., vantar enn. inntil foroyskir fiskimenn hava líka góð kor sum fiskimenn í øðrum londum. og ofta gongur striltið at vinna nakað; men tað væntar eisini nógv nógv. inntil limir F. F.s standa so væl saman sum brødur teirra í granna- londum okkara. Sýsluformaður F. Gunleif Hentze, Skopun. F.s fyri Sandoy. Bert ein spurningur til stjórnina í javnaðar-ungmannafelagnum her hjá okkum á Tvøroyri: Við tað. at felagsarbeiðið ikki er hyrjað aftur. loyvi eg mær at spyrja tykkum, sum sita í stjórn felagsins. um tit ikki ætla at byrja aftur; nú er so væl útliðið. at um nøkur gongd skal koma á aftur. má byrjast beinan vegin. Um tit ikki halda tykkum vera før- | | } % Tað er ikki so lítið, eitt 2 ára gamalt smábarn skal igjøgnum, áðrenn tað dugir at síta til borðs. (Fyri fyrst eru vit komn- ir hagar til, at barnið heldur skeiina í aðrari hond og etur dúgliga við hinum fingrunum). Her eru reglurnar, ið ætlandi veiða galdandi tey komandi 20 árini: 1 Servietturin hoyrir heima í fangin- um. Hann skal aldri stappast ella knýt- astum hálsin — heilt små børn tó und- antikin. 2. Fin skal sita vid rættum ryggi, t6 ikki sum ein hermadur. Maturin skal flytast til munnin .... bend aldri hovur ella kropp niður móti borðiskinum fyri lættari at fáa fætur á tí, sum á skei- ini ella gafflinum er. 3. Styðja aldri albogarnar móti borð- inum, og ansa eftir aldri at skumpa undir síðumannin, 4. Verður súpanin borðreidd í borð- iski, verður skeiin fyllt við at flyta hana burtur frá borðkantinum. Og sjálvt um tað er gamaldags, er tað rætt at súpa ar fyri at skipa fyri fundum, heiti so á ungr javnaðarmenn, sum eru í felaginum. og biðið teir verða við at gera eilt annað til fundin; um felagið skal hava nakran kans at liva og virka soleiðis sum uppgávan hjá tí og er, mugu regluligir fundir haldast. Hetta kann gott gerast, tí tað eru limir bæði í stjórnini og í sjálvum felagnum, sum kunna og vilja verða við at rætta eina lhjålpandi hond, tá ið á stendur. Fe vil heita á stjórnina um Æt kalla saman til fund og har fáa lagt eitt program fyri ungmanna- og eisini hitt javnaðarfelagið, sum heldur ikki er ov nógv lív 1, Ungmannafelgslimur á Tvoroyri. # mr "'7st tú VEFES tm at H. C. Hansen, forsetis- og uttan- ríkisráðharri. verður 50 år 8. nov. og at hann fær 36.000 kr. um árið sum forsætisráðharri, men onga løn sum uttanríkisráðharri. at millum tey svørtu er 73. og mill- um tey hvítu 94. hvor barnaføding tviburdur? at General Motors verksmiðjur i fjor framleiddu 1 bil hvort 6. sekund samdogrið runt? at svenska jarn- og metalarbeiðara- felagið eigur 75 milj. kr.? at Norðmenn eta 130 egg upp á fólkið um árið? Tað gongur á hundinum til. — Tað hevur tað altíð gjørt, men ongatíð skal tað hava verið so ringt sum nú Ung- dómúrin er beistaligur og frekur. Soleiðis hevur ljóðað ættarlid eftir ættarlid. Men man tað nú loysa seg farandi ættarliðn- um at seta inn at teimum, ið nú eru ung. Vit minnast tó at hava hoyrt um stórmanna trælkan av fjøldini, hungur og hall, aakn og trot í stórum, børn, ið vóru Í dd og uppvaksin í fongslum, mong, ið ikki áttu tak yvir høvdi, børn, ið vórðu kryplað av 12-14 tíma arbeiðsdegi og 4 tíma sunnudagsgudstænastu o.s fr. Fólk minnast og samantíkið man ————s58" S—iii A ——— ——————8——$—»————— frá kantinum á skeiini — ikki við at stappa skeiina eftir endanum hálvvegis niður í hálsin. Er tað neyðugt at toma borðiskin heilt, er tað beint at hella borð- iskin inn móti miðjuni á borðinum. Stoytir ein niður, gongur tað einans út yvir dúkin, ið kann vaskast. og ikki eis- ini út yvir klæðini. 5. Tá liðugt er, skal skeiin liggja í borðiskinum ájavnt við borðkantin. 6, Nú á døgum verður súpanin ofta borðreidd í íletum við honk. Hålvlidugt verður skeiin løgd á skálina og avlopið av súpanini drukkið. Aldri — ikki eitt eygnabrá — má skeiin standa í súpanini. (Framhald) Tvinni húshaldsskeið eru nýliga lokin Gronlandi, eitt í Egedesminde og eitt í Julianehaab vid åvikavist 15 og 18 næm- ingum. Serligur dentur varð lagdur á at læra næmingarnar at fáa mest møguligt burtur úr landsins egnu framleiðslu. yo | | stoðan í dag vera reiðiliga frægari enn nakrantíð áður .... sjålvt um tað gongur av hundinum til. Ønsker De vir billig varme, behagelig 9 rme og den | RNA mulige pasninge skal De vælge Hess-O-MatiC- Den fås nv i flere storrelsefr og den pynter | stue 3 konstant VALDEMAR LUTZEN Telf. 1020 Thorshavn. Sambært $ 16 samtykt fyri Tórs- havnar kommunustýri verða oll, sum hava avhent hús síni. tikið tey niður ella 'annad tílíkt. og sum ti ikki halda seg vera skyldug at rinda húsaskatt í framtíðini. biðin um at boða neyndini frá Tórshavnar likningarnevnd, 23. 1956. innan 1, desember í ár. oktober