leygardagur 28. september 1957síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
|
|
Såttmålarnir
Harri blaðstjóri! Gerið so væl
at hýsa mær hesum lítla stubba i
blaðnum.
Í næstsíðsta blað skrivaði ein starvs-
felagi um viðurskiftini hjá okkum
fiskimonnum, ið hava verið við ís-
lendskum trolarum. Har kundi ver-
ið mangt at trivið í aftrat, men
lat tað fara. Eg fari harafturímóti
at nema við okkara heimligu við-
urskifti, og har er ivaleyst so nógv
at tríva í, at tað lættliga fyllti
fleiri blød,
Allir fiskimenn
ugir við, at síðani núverandi leiðsla
hava verið var-
tók alt valdið í Fiskimannafelagn-
um, hava vit nærum ikki hoyrt
talað ella sæð orðið skrivað um
sáttmálarnar tey seinru árini. Sátt-
málarnir eru grundarlagið fyri livi-
líkindi verður
steintagt.
okkara: men her
Sáttmálarnir verða fram-
longdir ár undan ári, uttan at
nakað hendir og hóast teir ivaleyst
í flestu førum eru heilt úr lagi
vánaligir fyri fiskimannin. Reiðar-
misnøgdir.
verkfallid i
såttmåli,
arnir eru ivaleyst ikki
Ein teirra segði aftaná
1953, at
teir higartil høvdu fingið í lag vid
Hetta er væl
hetta var besti
Fiskimannafelagið.
truligt, tí nettosåttmålarnir, 10 vóru
frammanundan, kunnu vit stutt og
greitt nevna reiðarasáttmálar. Tær
broytingar, ið fóru fram í 1953, tá
fiskimenn einmælt kravdu brutto-
sáttmálar fyri allar veiðuhættir og
sum leiðsla Fiskimannafelagsins søpl-
aði okkum burtur, botti ikki um
ko:ini hjá fiskimonnum, men gjørdi
steðuna verri, tí peningaliga var
ikki eitt oyra vunnið.
Nettosáttmálarnir eru framvegis
H
galdandi í flestu ferum. Trolara-
manningarnar fáa bert smávegis í
mun til veiðuna, tá fiskað verður
til saltfisk og lítið og einki í mun
til veiðuna, tá fiskað verður til ís-
fisk. Teir hálvvegis bruttosáttmál-
arnir til sneris- og línuveiðu hava
einki bøtt um inntokulíkindini.
Men øll hesi árini, síðan hesir
sáttmálar komu í gildi, eru fiska-
prísirnir nógv hæðkaðir, prístalið
farið upp í stórum stigum. Allir
aðrir stættir, arbeiðarar, handverk-
arar, tænastumenn o.s.fr. hava í
hesum tidarbili fingið sínar
málar nógv bøttar og sína løn nógv
uppsetta.
Fiskimannafelagið steintegir. Tað
er synd at siga, at teir hava verið
grammir at veitt
sømdir, sum ollum ðrum stættum
okkum somu
landsins.
Tað er ikki bara at koma á pall-
in og so lata áhugamál fiskimanns-
ins reka fyri vá og vind.
Allir fiskimenn eiga tí longu nú
at gera sær hetta greitt, taka spurn-
ingarnar til gjølla umhugsan og
síðan krevja, at stjórn felagsins fer
ikki.
vissað sær
til arbeiðis, um hon vil ella
Teir, ið
góða ársinnteku, eftir er nú
har sita, hava
eina
okkum meinigu limum eina såmu-
liga ársinntoku.
Tað Erl.
Patursson, Jákup í Jákupsstovu og
er ikki nóg mikið, at
Hanus við Høgadalså hava tryggjað
sær alt, ið lívinum lystir og hjart-
3.000
fiskimenn, ið framvegis einki hava
anum treingir. Eftir eru vit
fingið.
Vit fiskimenn eru stuðlar sam-
felagsins. Lat okkum ikki smæða
okkum burtur og tiga
Fiskimaður.
FI
sått- | landi fer
}
Donsku jardamødurnar
kvikar í hondunum —
Úr frágreiðing viðvíkjandi norð-
urlendsku sosiallóggávuni:
Í Danmørk verða fødd 110 børn
upp á hverja jarðamóður, í Svøriki
61, í Finlandi 59, í Noreg 48 og
Íslandi 23.
Í Svøriki føda 97 pst. av kvinn-
unum á fødistovu ella sjúkrahúsi,
Noreg 80, Finlandi 75, Íslandi 56
og Danmørk 43.
Í ollum Nordurlondum uttan Fin-
umleið tridjingurin av
sosialútreiðslunum til ellis- og av-
lamisrentu,
Í 1955 vórðu brúktar 654 kr.
upp á fólkið til sosial endamál í
Danmerk. Roknað upp á fólkið í
aldrinum hetta
1.027 kr. Somu tel í Sveríki eru
1.007 kr. og Noreg 808 kr.
Í Danmark, Svøriki, Finlandi og
35,3 til
sosial-
15 til 64 ár var
íslandi ber ríkiskassin frá
57,4 pst. av kostnaðinum av
málunum, men kommunurnar bera
mestapartin av kostnaðinum í Noreg.
Hvat
Danmerk 91 sjúk
bróstsjúku viðvíkir hevur
upp á hverjar
100.000 íbúgvar. Hini Norðanlond-
167.
hevur
ini 101] til
Danmørk 29.700
garðs- og vøggustovuplåss, Svøriki
5.000.
barna-
Í Danmørk er | húsmeðraav-
loysari upp á hverjar 900 íbúgvar.
Somu tøl fyri Svøriki
eru 2.000 og 3.000.
Í Danmørk verður
leigustudul til 37.200
Svøriki til 113.000. I
latnar 680 kr. f medal til
familju, í Danmørk 299 kr.
Noreg og
latin húsa-
familjur, f
Svøriki verða
hvørja
SVAR
1. Umleid 14 milj 2. Håkun Djur-
hus ). Tridja hvort i. Tridjing-
urin 5. 600 trillinir.
TAD ER VERUNLEIKI
at løgmadur vid yvirtøkuni av mål-
inum »Bolig« stongdi okkum
allar hurdar fyri lagaligum, lang-
freistaðum og ódýrum lánum
til húsabygging.
at 14. sept. undan seinasta vali
skrivaði: >Martin (Holm) vil
ikki í hóslag við Thorsteini.« .
»hvi so man vera, er eyðsæð<
og
at 14. sept. hóast hesa avdúkandi
vitan rak sínar veljarar á val
at velja Thorstein.
at einasta avreksverk landsstýris-
flokkanna á
— avtøkan
sosiala økinum er
av sosiala grunn-
inum.
kundi
landshandilin útvega veiðumonn-
kr. ódýrari
at samstundis við avtøkuni
um sildagorn 40
enn nakar heilsø'umadur.
at fyrsta stigið til tvungnan gerð-
ardóm í arbeiðsósemjum varð
gjørt í 1951 — av sambands-,
tjóðveldis- og fólkaflokksmonn-
um.
at nýggja politiskipanin, ið lands-
stýrisflokkarnir ætla at seta í
verk, verður at kosta slaka milj-
ón um árið.
ikki
vunnið eitt einasta oyra í
at foroyskir fiskimenn hava
sått-
málaábótum seinastu 5 árini.
Setið lýsing tygara
í SOSIALIN
TIL GAMANS 00 álvara
Fyrr søgdu tey: Neyðin lærir
nakna kvinnu at spinna. Nú kunnu
kvinnurnar liva av at lata seg
naknar sum fotomodell
på 5 F
- SÅ þú
T Á 2rasKof
h PE CA Ég 7% e
að Á
i
Pengar áttu rottum at verið tæn-
arar fólksins; men teir eru vorðnir kúg-
arar fólksins. Einki hevur sum pengar
elvt til stríð, klandur, óðamannagerðir,
kollveltingar og storstu heimsbrandar,
Tað var tí íkki óhugsandi, at menn
rovndu at tíkið av alt, 10 eitur pengar.
Fleiri royndir hava verið gjørdar, Allar
eru miseydnaðar. Tó síga hesar royndir
henda avtøka ikki
full-
heimsskipan og
okkum so mikið, at
er ógjorlig í samband við eina
komna sosialistiska
hon verður einaferð veruleiki.
- Er tað at Petersen ikki
longur er fimur av vegetarfelagnum?
Ja, hann er útkoyrdur, tí hann er
rætt,
kálvakníggjaður.
ELSLSLSSLLLLIA SL LAAELALASLLLLLLAD
MILLUM UNGFÓLK
ISS ALLLLLOLI
ORÐABÓKIN
Ein kona: Ein persónur, id stendur
við lidina á einum í ellum teim trupul-
|
leikum, ið ein kundi sloppið undan, um
ein ongatld hevði gift seg við henni
*
Í samband við ein basar
blað:
Næstan allar damurnar
ødrum, ið tær ikki
skrivaði eitt
komu við
einum ella meira
brúk fyri í heiminum og tí lótu
til basarin. Tæt
høvdit
flestu høvdu menninar
RS
vertst EU
—- iii£/e.>"
at ", av heiminum er hav, men at hav-
ið einans i pst. av ff, id
mannaættini treingir til lívsins uppi-
hald.
at heimsins størsta bókasavn er tjóðar-
milj.
goymir
bøkasavnid í Paris, ið hevur 3
bokur.
at standmyndin av Peturi hinum Stora !
í Leningrad vigar 1,100 tons.
at tyskarin Hugo Stinnis, id einaferð
átti 7.000 milj. kr, doyði í fátækra-
demi.
at undir læknahond í Foroyum
eru 9 bróstsjúk fólk.
einatis
— Ná, ná, so mamma tín er farin á
sjúkrahúsið at eiga Hvat vil tú so helst
fáa — eina systur ella ein beiggja?
Sama
systkinabarn, teimum
ger; bara tað ikki verður eitt
havi eg so nógv
av frammanundan.
Fólkaflokkurin trívist nú
so væl á danabási
Hví skal einans sambandið
sær kosa vid donskum kråsi?
*
„Ég fari í mína politisku líkkistu, um
tólkaflokkurin kemur til ræðið. Fari a
Sambandsm. J. Chr. Olsen, 1950.)
„Tað er ein ringur smakkur í munn-
inum.“
(Elías Johansen (útvarpaði útvarparin)
tå fólkaflokkssambandið kom í lag)
*x
Vit hava hóp av privat-monopolum
her á landi - eitt nú mjólka-monopol.
Vit flyta ivaleyst inn fyri meira enn 2
mestiparturin Molly-
einarætt
milj, kr. í mjólk
mjólk, 4 heilsolumenn
upp á henda innfluttning. Heilsøluvinn-
ingurin man liggja um eini 12 pst.
Svinn er lítið og einki
Ein kann so rokna út, hvat hesir 4
vinna av hesum 2 miljónunum.
Heldur enn at samfelagið — fólkið
alt — skal fáa henda vinning, siga
fólkaflokks-, tjóðveldis- og sambands-
hava
menn, skal hesin vinningurin fara í
lummar hesa 4, id haraftrat — við lóg
mest sum ongan skatt gjalda av hes-
um stórpeningi.
Hetta
felagsins.
er rættvísi kepitalistiska sam-
5 spurningar
I. Hvussu nógvar sigarettir roykja vit
um árið?
rkt „Vindvargur“?
fodd í
Onglandi uttanfyri hjúnarband ?
1. Hvussu mone fólk í heiminum Íáa
ov lítið at eta?
nógv brintatomir fara til
Hvor hevur y
1)
Hvussu nógv born verða
5. Hvussu
1
v,?
g.:
(Svar aðrastaðni)
BARNAMATUR
Gátan í seinasta blad skuldi vera:
1. Róland 2. Tjaldur 3. Brennivín
— 4. Dragasund,
Vitið nú. um tit duga at gita rætt:
1. Hvussu mong slog av djórum eru
til? 54.000. 214.000. 1.032.000.
2. Hvussu nógv tubbak verður roykt
um árið? 0,5 milj. tons. 1,5 milj.
tons. 3 milj. tons.
3. Hvussu nógv vigar heimsins minsti
fuglur? I gr. 6 gr. 13 gr.
4. Hvussu mong bein hevur túsund-
beinið?
(Svar í næsta blað)