Sosialurinarkiv
Sosialurin 1958-01-06, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mánadagur 6. januar 1958síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Í 90 ár Tísdagin, 7. januar verður Herdis Villumsen í Hvalbæ 90 ár. Tá vit hava orð Grundtvigs í huga: Halvfjerdsindstyve er stovets ár, so er 90 ár ein høgur aldur og ein long og fjølbroytt lívssoga, sum veit at siga frá bæði ringum og góð- um tíðum — frá gleði og sorg. Ein so høgan aldur sunt 90 ár, uppliva tey fáu. Men henda høga aldur hevur Harrin í síni lívsbók fyri- skrivað Herdis at uppliva. Herdis er ættað úr Hovi og dóttir Pól Johannes undir Homrum og Sú- sonnu, ið var av jørdaslagnum f Herdis teljist millum tey, rósum Porkeri. sum ikki foðast til dans á 16 ára gomul fór hon út sítt dagliga breyð, Få Jenus á Heyggi í og liljum. at tæna sær fyri og var tað hjá Hvalba. Seinni fór hon til Gilja- bóndan, har hon tænti, til hon festi hjúnarband. At tæna tá í tíðini, var ikki nakað spæl — serliga hjá umframt alt hýsis strev máttu tey lut- taka í ollum útiarbeiði, so sum at røkta torv, ganga til neytar fjórðings langa veg, vaska og turka fisk — og so ikki at gloyma toð- leypin, sum tey eisini máttu knógva hetta strevna arbeiði aftur at øllum oðrum einum bónda — (ti innan- og stríð, bera kol, á nakkanum við. Ja, alt var ikki so lætt hjá eini kvinnu at skula vinna á. — Og so var lønin at kalla eingin. Ikki hevur Herdis bert baksast sum arbeiðsgenta, men eisini í sínum hjúnarlagið. Hon festi hjúnarband við Jóhan Villumsen, íð var sonur Jóhan á Skovinum, sum gekk burt við báti, sum fór við posti frá Hvalba til Skúðoyar. Í hjúnarlagnum kom Herdis at eiga 7 born, harav 3 gentur og 4 dreingir. Herdis hevur verið eitt satt prýði fyri sítt heim, og ein fyrimynd fyri onnur. Hon hevur ikki spart seg gjøgnum livsins hørðu ódn, og altíð dugað at vunnið á ollum tí vonda, sum verðin hevur at bjóða — eisini tá sorgin hevur sum hevur verið lívið, gløgga skil vitjað hana. Tað, hennara gjøgnum alt gudrøkni, og vit um, hvat ið halgabók hevur at siga okkum. Fáur veit at siga so væl frá bibliuni sum hon; tað stavur er hennara hevur mangur ásannað, sum hevur skift orð við hana. Stuttligt verið at skift orð við hana, so væl minnið hevur hon dugir at siga frå, og hevur hon havt sum fáur og hevur Hóast hennara hoga ald- ollum tað enn. ur fylgir hon enn væl við viðurskiftum bæði innan- og uttan- lendis. Á einum slíkum hátíðardegi kundi so mangt verið at trivid í, sum tó árini hevur kal hvíla. Seinastu heilsuveik, hevur at tað hevur Herdis verið mangan ligið so lágt, verið hildið: Hesa ferð stríðir hou tað ikki yvir. Men í 31 sálma stend- ur soleiðis: >Lív mítt er í tíni hond, o Harri;« Ådrenn eg endi, má tað verða mær loyvt at skoyta uppí, at fyri tveimum árum síðan var Videro prestur her á vitjunarferð, og varð hann inni hjá henni, og segði hann, at tað var sær ein fragd at skifta orð við hana, so væl hon dugdi at siga frá gomlum døgum. hann var bilsin yvir hennara frálíka skil og minni. Nakað seinri vitjaði Videro aftur higar, og kundi hann ikki lata vera við at vitja hana. Nú fer dagur Herdísar at aftna og kvold kemur á og sólin stendur vestri: men Guds náðarsól hinu- megin aftur upprísa, og tað ynskja vit, og at ljósið frá í erva má lýsa tygum á leiðini heim til teir ævigu bústaðir. hjálp mær, og Jesus, og ver tú mær nær ferð til tað himmalsku havn, at vegin eg endi har uppi hjå tær. Tá verði eg krýnd og sál mín tá fær hans favn. D. 1. Sørensen. ta sælastu hvild Norskur hermadur skotin Dansk-norska ST-herliðið mist ein Tað var hermaður, sum á vaktartænastu á hevur mann. norskur náttartíð varð skotin av ókendum persóni. | Uppreistrar roynd í Argentina Úr Buenos Aires verður sagt, af løgreglan nú hevur fingið fatur á monnum, sum hava roynt at savna fólk saman til at seta í verk upp- reistur í Argentina um nýggjárs- halguna. Tað ert menn, sum eru i Peron, ið standa fyri 3.000 fólk vóru í 100 eru tikin Í parti við hesum. Eini royndini, og eini seinastuni. Tað var ætlanin at fara at gera uppreistur í havuðstaðnum Buenos Aires og í Argentina. norðara partinum av Norski staturin verður stevndur 20. desember í fjør setti norska stórtingið lóg í gildi, sum setur bann ímóti, at tænastumenn innan fyri norsku løgregluna og verkfreð- felag Lógin skal gildi til tann 1. apríl ingar í landsins tænastu í leggja frá sær arbeiði. fara at vera í ár. Nú hevur politifelagid í Oslo avgjørt at leggja málið fram fyri rættin, tí teir halda, at henda fyribils lóg onga lógliga heimild hevu Hvert av sínum Tað verður so javnan sagt av okkara mótstoðumonnum, at sosialisman drep- ur allan vinnuligan vøkstur, tí javnað- armenn bert krevja krevja meira løn, styttri arbeiðstíð Úrslítið verður, at eingin torir at seta pening í fyritokur. — Tað hevur 0.s.fr. vinnuskapandi sjálvandi aldri verið ein neisti av sann- leika í hesum. Í Noreg hava javnað- armenn havt meiraluta nú í mong ár. Hvat er hent? Jú, ídnaðarframleiðslan er í árunum 1953—56 hækkað við 23 pstjum, útfluttningurin 27 pst., heima- forbrúkið 21 pst. og og framleiðslan upp á hvonn arbeidara er okt við 5 pst/um um árið. Og hetta er alt sam- alt hent, samstundis sum norsku arbeið- ararnir hava fingið munandi lønhækkan, lutvís styttri arbeiðstíð og betri livilik- indi. Finans sosialistarnir vilja og kunna veita arbeidarafjøldini frægari virkis-, lonar- og livilíkindi. Fyrst tå id tey eru komin, fer koma á framleiðsluna vælferd í landinum, gongd og ferð at - og við henni F hugskot Danahatur í Foroyum er einki ókent manna millum. Tað hevur gjøgnum árini verið framborið undir ymiskum skálkaskjólum og formum og beinleiðis og óbeinleiðis dyrkað sum eitt lið í at vinna fólk veikar sálir, sum tikid plagar at vera til fyri ymiskum po- litiskum ætlanum, slikum, sum uttan nakað fyrivarni eru til reiðar at renna alt Foroya fólk í hvat fyri ó- serstakliga føri, tað enn skal vera. Tey mest skitnu og ósonnu vápn hava verið nýtt fyri at birta undir og beinleiðis kynda dana- hatur, har einaferð gróðralíkindi eru fyri slíkum óhugnaligum og óreiðiligum sálarkenslum. Mentanin, ið er at meta við eitt lag b av fernis uttan yvir andaliga knóra okkara, er nú einaferð íkki sterkari enn so, at hon ikki altíð tolir slíkar eitrandi skotnar á seg uttan at 3 einstaklinginum, er ørvar Sprotnar hon hjá sprotna. illa vorðið. Sprotnar hon hjá fleiri, er verri vorðið. Úrslitið kann tá lættliga koma at verða eitt heljarhatur móti monnum og tjóð fáum til gagns, men mongum til ógagus; tí eitt vita vit at slíkt mettar ongar svangar munnar, tá á stendur. TAÐ ER VERUNLEIKI at norskir fiskimenn fáa eins stóran pris fyri fiskagarnar og foroyingar fyri kalvan. at stórmenn í dag orsakað av teimum galdandi avskrivingarreglum fáa trol« arar fyri einki. at Kr. Djurhuus, nøvudsmadurin fyri wirtøkuna av vegamålum, nú biður danir um 50 miljónir kr, til vega- bygging. ELLLLI SLLISDASLAGLILILLLLLLIGAAÐ MILLUM UNGFÓLK BLINISLLLLLIBILA Anna sat íkki so illa á hveitimjøl- sekkinum, og tað kom íkki so illa við at hvíla ryggin aftur ímóti kolsekkinum, tå tað seinri tók at rulla eitt lítið sind- | | ur. Tað styðjaði. Ommuni biladi heldur einki. Marga- rindósin var vorðin eins og bleytur, polstraður stólur at sita á, og um hon skuldi farið til henni. Anna bliknaði alt meirn og meira Brátt var hon bleik eins og sekkurin, viks, so møttu seyðirnir hon sat á og visti seg enn hvitari av ti svertu bakgrundini kolsekkinum. Tá kom kokkurin har, setti seg við lið mjólk. hennara við einum krússi av Hann prálaði dúgliga, meðan hann drakk — og sletti niður. Men so hendi óhappið eitt svart gimburlamb stútaði hann í albogan og oll mjólkin niður niður í gummi- styvlan hjá Onnu, sum tó einki orkaði fyri sjóverki. Kokkurin gramdi seg, kýndi henni, bannaði og at enda hevði hann krámað so, at allastaðni upp eftir sokk- unum, frakkanum, ja og hårinum við, grimu mjølfingrarnir — væl stakk hattanálini, svór so dýrt, stóðu hesir bloyttir í súrari mjólk, men tá hann seg av reisti seg, datt tvortur um lambið, breyt 4) krússiíð, skurslaði armin og snuddi sæt kjálkan fram eftir einum holutum kol- sekki. Kvikur var hann aftur á føti, hugdi frameftir og rakti við grind — grindaboð í Haraldsundi. — SKEMT — Eini hús stóðu í gerð. Presturin kem- ur framvid og rakar við lítla Ola: Ar- beiðir tú eisini við, Oli? Ja, svaraði smádrongurin Hvat gert tú? — Ég beri øl. Aibeidsgentan hevði aftur brotið eitt av teim fínu vingløsunum. Húsfrúgvín sigur ilsliga: Hatta má vera tað sein- asta. — Nei, svaraði gentan, tað eru tvey eftir. at norðmenn í fjør veiddu 1,9 milj. tons av fiski og sild, ið seld vórðu fyri I krónur. Í hýrum fingu norskir fiskimenn 690 milj. krónur, at í árunum 1952—1956 seldu teir í Noreg 251.000 dustsúgvarar, 185.000 kuldaskáp, 322.000 vaskimaskinur og 293.000 el-komfýrar. at í Ruslandi (205 milj. foðingarprosentið 26,2 og í U.S.A. (172 milj) 25 upp á hvørjar 1.000 miljard íbúgvar) er íbúgvar. at byurin Calipatra í Californiu liggur 61 m undir vatnskorpuai. at fyrstu silkisokkarnir vórðu gjørdir í Spaníu í 16. old. at tað eru umleið 25 milj. reyð blóð- líkamir í einum blóðdropa. at U.SA. fevnir yvir 6 pst. landøki í heiminum. av øllum at í vatni er einki fóður, men at tað er neyðugt fyri at smyrja lidirnar, fremja blóðrenslið og fyri at regu- lera kroppshitan við hjálp av sveitta 0.s.tr. at hin litii kongsarvingurin, Charles í Onglandi longu er hertogi av Corn- wall, greivi av Carrick, barónui av Renfrew, lordur av Isles og prinsur av Skotlandi. at bumbuskylid, sum Roosewelt lat byggja við hvíta húsið í Washing- ton i 1942, kostaði umleið 60 milj. kr. at:inntil fyri 125 árum síðani vórðu spælikort ikki prentað, men hond- málað. at dómararnir við amerikanska hægsta- rættin undirskriva allar dómsavgerð- ir við „gásapenni“ at allir háskúla- og universitetslærarar í Spaniu nú mugu læra alheimsmálið esperanto. at Paris áður í tíðini vanliga nevndist Lutetia. 4 02 |