leygardagur 1. februar 1958síða 2

På rs NR. 5 og lesid tygum so paragraffin vid umhugsan, Paragraffurin ljóðar so- leidis: »I henhold til $ 86 i ministeri- ets bekendtgørelse af den 16. no- vember 1956 af lov om folkefor- sikring sættes samme lov i kraft på Færøerne, således at de i for- bindelse med folkeforsikringen stå- ende udgifter, der ikke bestrides af de forsikrede og befolkningen idet hele taget i anledning af folkefor- sikringen direkte pålagte udgifter — bortset fra den sædvanlige stats- skat og kommuneskat — bestrides af statskassen med 2/3 og Færøer- nes landskasse med 1/3.< Í hesi grein eru so, harra Mitens, lógfreðingur, allar lógarinnar grein- ir, sum tala um ein annan gjald- ingarhátt, broyttar fyri føroy- ingar. Og táið sum sagt okkara javn- aðarmanna støda er, at einki í lóg- ini skal broytast uttan gjalgingar- hátturin og býtingin av gjaldinum millum okkum frroyingar og danir, er eingin onnur broytingargrein at seta inn í fólkatryggingarlógina. Umberið, at vit við hesum hava roynt at hjálpt tygum at skilt. Vit vilja so treyðir trúgva, at tyg- um spæla hina ringu rolluna. At uppskotið hjá javnaðarmonn- um við sínum triðjungi frá legtingi triðjungum frá stati og tveimu verunliga kom at vera helvtarbyti millum danir og føroyingar við ti at tað eina prosentið um 7- 800.000 kr. sum foroyingar lata, eigur at leggjast aftrat okkara tri; ungi fyri at fáa tað fram, sum vit frá føroyskari síðu lata til fólka tryggingina, tóktust tygum at skilja hesaferð, hóast tað sýntist at vera sum ólesiligar rúnir hjá tygum og ødrum, tå ið málið var frammi í fjør Mitens, landsstýrismaður, vóna vit, at alt er í lagi njá tygum til at leggja tygum »i selan« fyri at fremja málið Latum okkum royna! Málið er so gott — eitt av teim bestu, sum nakrantíð hava verið á tingborði. Og tað er fíggjarliga ikki so galið fyri landið. Vit vinna ver- unliga tvær miljónur við tí fyri Føroyar. Gott f hesum tidum? Vælvitjadur fundur Suðurstreymoyar Javnadarmanna- felag hevði boðað limum sinum til fundar næstseinasta hóskveld í losj- uni í Havn. Nakrir ungir limir høvdu fyri- reikað fundarsamkomuna sera væl vid kaffiborði og skemtan. Fleiri høvdu orðið og varð greitt frá ymsum málum, ið eru fyri á tingi og somuleiðis greiddi M. Tórs- heim frá týdningarmiklum málum viðvíkjandi Havnini. Sera hugnalig var samkoman og tað er at vóna, at felagið ger fleiri slíkar fundir, soleiðis at limirnir kunnu fylgja við í teim almennu viðurskiftunum. Fundur verður aftur í febuar. Brúdleyp. Í morgin, kyndilsmessudag, giftast í Havnar kirkju laura Thomsen, ættað úr Vestmanna, og Jógvan Andrass Joensen, ættaður av Eiði, SOSIALURIN 1, FEBRUAR 1958 Uppbygging av sjóvinnu okkara Roða flutti á tingi av P. M. Dam Eitt skip fór fyri og annað eftir. Triðjungurin av skipaflota okkara við yvir 200 monnum fórst undir seinasta heimsbardaga. So satt sum skip eru lívsnervan, sjálvt grund- arlagið hjá okkum, mátti verið eyðsæð hjá hvorj- um hugsandi manni, at um vit ikki gjørdu eitt ódnartak fyri at endurnýggja okkara fiskivinnu” flota, so hvor av okkara fiskimonnum fekk fjøl undir fót, komu vit foroyingar at vera eftirbåtu og at sita fyri vinnuloysi, um ikki annar tók sær av okkum ella aðrar tjóðir keyptu arbeidsmegi okkara fiskimanna. Og tað mátti verið monnum eyðskilt, at um tað seinasta hendi. um megin“ 1 "3 parturin av fiskimonnum okkara fóru í breyðið hjá fremmandum ljóðum, komu vit at vera fyri På 1 . 1 | 3 . ti bakkasti, at okkara egna arbeiðsmegi kom al! . Fri 4 | í bal LI { ; - verða tt til at skapa fyrstaflokk voru fyri aðrar 1 tjóðir at tro f mm av I arkn 11 n } 1 Á x ey ) ( el I 1 } í } } KK nn 1 n y | rn } | í ! l tl O n obu In ; 1 | 1 | 1 | A 1 1 un landið A lavnum , 1 Á i! ! Í lo of I I X ) 19 10 ( U I Dai DKKAra I 1 ' kap n kara upp ik til { | Fl kkur 1 gjørd la | I6KO mist (lan t 1 } » | ' ti | } í YLI hesum Iramstigun, nesarl uppp) Mið nov menning vinnuliga og mentunnarliga. OX 1, 1 rjaðum logaruppskot um útarb. id um av Hilbert amlmanni. Ó var ein hin islrigasti løgarsmidur av ollum embætismonnum, ið hava verið her á landi N tt 4 } : I Í „í ro sett fram í bóklineinum Arbeiði til oll á Vvisandi við fullfiggjadum lógaruppskotum. hvussu ið peningurin skuldi fáast til vega, uttan at ein einasti sparari skuldi »risikera« at missa eitt einasta ovra, varð sett uppskot um ein 5 ára plán. i" Her varð agt, at sparararnir vil kera« eitt einasta oyra, Henda viðmerking varð gjørd, hóast hon kuldi verið óneyðug. Men hon X er gjørd, tí onkur hevur hidið fram. at spararin, Í við at landið lænti peningin, ið hann heyrði sett inn, vildi »risikera« hann í meiri mun enn við núverandi lánihátii, hvar ið lánistovnarnir læna beinleiðis til tann einstaka. mann ella felag. Tað er eyðsæð ein stór misskiljing, sum her verður hildin fram móti láni yvir tað almenna til ein- staka mannin ella felagið, Sum nú er, lænir sum sagt lánistovnurin bein- leiðis til einstaklingin — lænir tann peningin, sum spararin hevur sett inn — og hevur ikki aðra trygd enn skipið og virkið og tað, id lán“ takarin annars eigur. Verður maðurin fyri óhappi. so virkið, ið skal gjalda lánið aftur, ikki ber seg, so tað má steðga og fara undir hamaran, »risikerar« lánistovn- urin at tapa peningin allan ella part av honum. Og koma krepputíðir, sum tå ið t, d. Sjóvinnu- bankin fór, leypir ein skriða av húsagangsbúgv- um, at tapini kunnu verða so mong og so stór, at ánistovnurin verður fyri tí, sum hendi við Sjó vinnubankanum, at hann fór á heysin. Og tá el allur innsetti sparipeningurin i váða. Um ikki øgting og statur tóku um endan á Sjóvinnubank- anum, vildu sparararnir virið fyri milliónatapi kanska tapt hvort oyra, teir høvdu sett í henda anka. Teir hovdu ikki aðra trygd fyri pening sin enn bankans eginpening og ognir og so ViIIK- I ? læntum penin; t til sl ipini aftur. Á henda lånihått kann spararin altso ikki tapa eilt einasta oyra av innsetla sparipeningi sínum, | Få t Få A 1: I uttan so er, at alt avtoftast her á landi. Og hend- ur tað, vil so einki ið hvussu er kunna bjarga peninginum. len so leingi sum vit eru i rikisfelagsskapi vid Danmark verdur ikki landsbankarot hjå okkum. Viðvíkjandi lániháttinum er niðurstoðgn altso tann. at:tað er fleirfalt tryggari fyri innsetarin. at hansara peningur verður læntar út yvir landið landskassan enn sum nú beinleiðis til lån- takaran uttan landsins trygd aftan fri. Eftir javnaðarflokksins 5 ára ætlan skuldu vit yggja 5 dieseltrolarar um árið í 5 ár. 25 nýggj ar trolarar ialt. Haraftrat skuldu vit byggja nýggjar skonnartir og línubátar nóg nógv skip til allar okkara fiskimenn. Eitt er at fáa skipini, Annað er at fáa teimum bestu rakstrarlikindi, solu“ og keypilíkindi. Ti hevur tað verið okkara, javnaðarmanna, plánur, at vit skuldu skipa fyri einum landsinnkeypi av 1 , N : : 1 ollum útgerðarverum og einari landssølu av okk- ara framleidsluvørum, Tað er eingin loyna, at vit ikki eru fleiri í tali enn eitt meðalstórt forrættningsvirki hevur a monnum og kvinnum undir sær í oðrum londum, og tað er eyðsæð, at eingin kann keypa bíligt, keypa beinleiðis frá framleiðslukeldunum uttan tann, sum keypir í stórum. Á tann hátt, vit hava keypt og selt higartil, hava vit tapt millióur árliga. Ein kann kanska siga, at hitt almenna í Foroy- um vil ikki vera búgvið at skipa fyri keypi og selu í stórum. Men í hesum er einki hald. (Framhald í næsta blað).