leygardagur 10. mai 1958síða 1

FRÆLSI JAVNAÐUR TEIR SAMDUST! Samráðingarnar millum Feroya Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðs- gevarafelag endaðu móti morgni hósdagin við tí úrsliti, at semja kom í lag um, at grundlønin verð- ur sett til kr. 1,20 fyri fiski- bona- manna- og lossiarbeiði fyri alt land ið uttanfyri Fylking, har hon fyri fiskaarbeiði verður kr. 1,20 og fyri bønamanna- og lossingararbeiði verður kr. 1,25. Yvirtíðarlonin verður roknað av grundlønini, soleiðis: frá kl. 17-21 75 9/,. frá kl. 12—7 150 9. Sunnu- og halgidagar (frá kl. 24 til 24) 200 ",. Viðvíkjandi arbeiði uppá fisk (fleking) og avgreiðsla av for- oyskum fiskivinnuforum verður yvirtíðarviðbótin: Frá kl. 17-21 60 Of, frå kl. 21 til kl. 7 120 99. Sunnu- Stjórnarflokkarnir sviku og halgidagar 120 Y,. Konufólk og ungmenni fáa somu prosent av yvirtíðarviðbótum sum higar til. Lon í week-end: frá kl. 13-17 åvikavist 75 9, og 60 " og frá kl. 17-24 åvikavist 150 % og 120 "%- Kvinnulønin: Grundlønin verdur 66 oyru i timan. Fiskavask (yvir 26 tummar kr. 13,50 fyri 100 stk.). Handverkaragrundlonin 1,65 kr. plus 20 oyru i peningi í tíman Sáttmálin verður at galda í 2 ár. 3urtursæð frá hesum nevnda og teimum partarnir undir samráðingunum eru samdir | 11 verður amboðs greinum, sum um, verða allir sáttmálar galdanc óbroyttir. Javnaðarnannastaðan var hin einasta beina í sjómarksmálinum: Somu sømdir ur odd í egg! Hvor foroyingur finst i dag, sum ikki viðgongur, at javnaðarflokk sins sjómarksmálinum frá fyrsta dagin til í da gvar hin bein- asta? Hin einasta beina? Eingin! Íkki ein einasti, ið vera sannur. Fundurin í Geneve miseydnaðist. Eingin alheimssemja. Verður nú hvor at seta sítt um lystir? Tað ljóðar so. Bretar siga, at teir víkja ikki frá 3 mílamarkinum. Íslendingar hava støoa Í vil sjómark, sum hon latið menn skilt, at teir verða at halda sær rættin til at seta sjó markið sum teimum lystir. Fara Íslendingar at seta 12-mila- markið? Gera teir tað, allur trolara- fiskiskapur liðugur hjá Bretum. So verður allur bretski flotin, id hevur roynt við Ísland, at detta aðrastaðni. Helst fyri størsta partin á teir foroysku grunnarnar. Hetta verður vanlukkan mikla. Ella fara bretar við vápnum at verja trolfiskiskap at trímilamark- er inum har? Neyvan man tað fara at vera. — Teir munnu fara at »tolorera« 12- milamarkid?. »Tolorera«! Hetta var júst orðið, vit javnaðarmenn nýttu í uppskoti okkara til treyt fyri semju við bretar. Bretar skuldu binda seg at »re- spektera“ eitt sjómark i Foroyum, sum var ájavnt við tað sjómark, sum tei rsáttmálaliga bundu seg til ella bara »toloreradu« yvir fyri ís- lendingum. Tolorera teir 4-6-8-10-12 míla sjómarkið við Ísland, vildu teir so statt eisini nú verið noyddir at »tolorera« ella sáttmálagóðkent tað sama við Føroyar. Tað var hin stórsta ólukka fyri sum íslendi ngar Foroyar, at naðarmenn skuldu standa einsamallir um hetta fyndar uppskot, hesa fyrndarstoðu. Tað skal kortíni ikki vera gloymt, at Kallsoy var heitur fyri hesum uppskoti við. Men merkiligt, at menn vóru ímóti flokkarnir. Tjóðveldið vildi upp Men okkara stóru tjóðveldi eins og stjórnar kortini siga viðskiftamál við Bretland kravdu, at vit vóru so kurteisligir, at vit góvu teimum kjansin frívilligir at veita okkum somu som: um ir komu at veita íslendingum Vildu teir ikki tað — so søgdu vit upp og tóku okkum somdir á annan hátt. Í hesum var einki tví býti. So stórur og týdningarmikil er sjómarksspurningurin hjá okk Loysingin og Gronland Tað er hverjum manni greitt, at fylgja vit loysingarmonnum og kvetta, kvetta vit eisini okkum burtur úr ollum rætti at veiða við Grønlandi sum stødu. Loysa vit, kunnu vit ikki dríva útróður í Gron landi. Loysa vit, missa vit allar fyrimunir, sum vit nú hava í Gron- landi framum t. d. íslendingar. 12 míla sjómark og fullan rætt í Gronlandi ájavnt við aðrar stats- borgarar í kongaríkinum Danmark, tað er hin sterka stevnan fyri okk- um fiskimenn. Fiskimaður. GRIND Seinrapartin miðkudagin varð grind funnin vestanfyri Suður- oynna, og varð hon ríkin inn fyri Fámjin, har hon varð hildin til móti kveldi. Tað gakk væl í hond at drepa hana. — 218 hvalir vóru merktir. Gott skifti var, ein bátur vid 90 pørtum fekk 12 skinn. OSTALURIN BRØDRALAG NR. 19. LEYGARDAGIN 10, MAI 1958 31. ÅRG. Verdur verkfall i Havn? Semingsmadur er tilkalladur Eingin semja er fingin i lag og arar i Havn, og gjåramorgunin kl. enn millum arbeiðarar arbeidsgev- 3.30 endadu samrådingarnar uttan úrslit. Tó til- kalla semingsmannin. Og komu part- arnir saman við honum í gjårkvøld- samdust teir um at ið kl. 7, men vita vit einki at siga frá hesum fundi, sum ikki var lid- ugur, tá blaðið varð prentað. Partarnir vóru komnir ásamt um, at grundlønin fyri alt arbeiðið skuldi vera 120 oyru um tíman, men yvir- tidarlønina fekkst eingin semja um. Hon hevur verið fyri vanligt arbeiði ' frå kl. 17—21 kl. 21—8. Sunnu- og 0 psi. og 135 pst. frå dagaarbeiði halgi hevur verið bannað, men í neyðstilfellum, so hevur verið 200 pst. fiskaar- goldið við Fyri beidi hevur yvirtidarlønin verið 60 Útfl Í fjor vórðu uttningurin Foroyum útflutt Á ; ir verur fyri slakar 91,5 milj. kr. il immetir } tr tt utfluttningurin Ir: I 1956 03,3 mili. | i 1055 77,8 og í 1954 89 mi kt Størsti parturin ' hesum utflutt ningi er sjálvandi sum vant vunnin fiski varð selt fyri stivar 15,6 milj. kr., klippfiski 38 emur T ur havinum, og tfluttningsvøran sidan ; k ildin vid stivliga 21,5 milj. kr fiskasølan hevur Fiskafløk ans upp moti lýsi og medisinlysi koma upp á 3,5 og ísað miljónini. Hvala milj. kr Tidindi I Porkeri, 5. Hidani eru eingi stórtíðindi; men mai 1958. okkurt kann ein triva 1. + Lembingartid er nu, og stutt sagt gongst alt ut av lagi illa. Kuldin er sum um håveturin, og ærnar mjólka ógviliga lítið. Kavin kom tíðliga í vetur og legðist bæði nógv ur og drúgvur, so seyðurin kom allur at hugra. Ein hópur varð tí inntikið og slapp ikki út aftur, fyrr hoyggið var so lítið, at annaðhvort varð at koyra hann út, ella lata neytini doyggja, og so mátti svíða sum svall. Ein ær hjá Hans J. Heinesen her í bygdini lembdi 3 lomb. Henda ær | | | | | } | | | | í ! og 120 pst. alt av grundlonini. Hetta yvirtíðargjald er so lágt, at arbeiðararnir hava hildið hin partin havt lyndi til í vissum for- um at rokna ógvuliga lítið við hest meirgjaldan, so at arbeiðsdagurin stundum hevur verið meira at kalla ein l0-tima dagur enn ein S$-tíma dagur. Havnar Meistarafelag og Havnar Arbeiðsgevarafelag hava nýliga gjørt sáttmála sínámillum, sum stórt sæð ger, at hesi bæði felog eru runnin saman í eitt felag. Hetta styrkir krov arbeiðaranna um storri yvir- tíðarlon, tí Havnar Arbeiðsmanna- felag hevur sáttmála við handverks- yvirtíðar- ikki meistararnar, sum ásetir lønina av fullari timaløn og einans av grundlonini. góðum veðri góðum treymi. Krossmessudag fylti elsta fólk og her í bygdini 93 ár. tað er Elisebeth Larsen. Hon er enn á fótum og raggar húsanna millum, tå id veði ið gott. Skilið hevur hon, men minnið er púra farið Nógvir menn hiðani eru við í lendsku mfiskiførum Nakrir eru heim tur komnir. Spyrt tu ein um irslitið, fært tú alti Osama svarið Tad el tid frav 1 ni vid føl oyskum skipum Men eru harmir um, at fiski markið ikki er utflutt, og teir pyrja, h u vorðið, id verður Eg veit einki uttan at lata spurn ingin ganga víðari til teirra, sum hægstir eru í landinum. Teir plæga it tala um eitt fyrivarni hjálpa úr øllum vanda. Latum okkum vóna tað besta olið hjá fiskir monnum Men nu fer t okkara at verða úti. Fleiri og fleiri aðarmenn vóru teir rætt, og at okkara uppskot um at krevja tað íslendingar fáa, var tað einasta rætta. Spell, at javnaðarmannauppskotið varð felt á Føroya løgtingi eins og so mong onnur góð uppskot frá javnaðar- mønnum. siggja nu, at javn einastu, ið sóu 1 sama sum J. H. Danbjorg. Fiskitíðindi Nordstjørnan er farin til Grøn- hevur lembt i alt fyra ferdir og til- Í lands í vikuni. samans 10 lomb. Áðrenn jól kom nógvur fiskur á land her; men so kom illveðrið, sum forðaði ollum útróðri við opn- um bátum. Ikki legið, um menn gleða seg til at fáa havn gjørda her, so teir kunna hava dekksfer til út- róðrar. Útróðrarleið okkara er av teim allarbestu, men vandafull er hon sum fáar aðrar, og tessvegna ber ikki til við opnum bátum uttan Líkindini hjá útróðrabátunum hava ikki verið góð í vikuni. Úr Klakksvík frættist, at Torri kom við 4.000 pundum (500 kalvi), Eyst- nes 19.000 pund (800 kalvi), Nevið Reyða 23.000 pund (2800 kalvi). Solo deo Gloria 12.000 pund av upsa. Streymoyggin hevur fingið 285 skp.