leygardagur 17. mai 1958síða 2

A FS á + i i NR. 20 Kostskúlin Verður kostskúlin, tá ið hann eina- terð kemur, bara holi fyri bornum hjá toreldrum, sum peningaliga eru væl í holdum, ella vilja menn gera hann til bústað hjá ollum bornum, eisini hjá bornum, ið foreldrini ikki hava ráð at gjalda fyri? Hetta er ein brennandi spurning- ur! Javnaðarflokkurin legði aftur á ting um studentaskúlan við serliga málið kostskúladeild og legði herðslu á kostskúladeildina. Men tå id flokkurin gjørdi tað, var tad vid ti i hyggju, at kost- skúladeildin skuldi verða so gott sum ókeypis fyri tey ómúgvandi. Samsvarandi hesa stoðu legði flokkurin fylgjandi skriv inn á ting (løgtingsmål 85/1958: Studningur til skulanæmingar): »Til Føroya løgtings. Eitt er målid kanska øll. Tad er at skipa so fyri, at tey evni, sum liggja i børnunum her å landi, koma til fulla nytslu, tå id tey eru vaksin. Treytin fyri hesum er, at skúlagangurin i hægri skúl- um verður ókeypis hjá ollum teim- um, sum ikki hava ráð at gjalda fram um Meðan fólkaskúlin kann sigast at vera ókeypis hjá ollum, liggur ikki soleiðis fyri hjá tí hægra skúl- anum. Har forðar tað stóra gjaldið, sum bern megu lata fyri vistarhald, fåtækramannabørnum fyri seg bøkur o. a. at vera uppi i. Hetta er landi okkara til ómeta- ligt tap, og haraftrat er tað eitt Orættvisi móti tí minnimenta, sum landsins stjórnarmenn hava ábyrgd fyri — eitt órættvísi, sum teir ikki framvegis kunnu lata sita á sær. Undirskrivadi Føroya javnaðar- flokkur loyvir sær ti vid hesum at skorda å løgting longu i hesi setu at seta å figgjar- peningahædd, 1åttvirda um lågina so stóra studning til studenta- og aðrar næmingar av bygd, at ómúgvandi næmingum kann verða játtað upp til fult gjald fyri kostarhaldið eftir sum umstødurnar eru. Minnilutin (P. M. Dam), id er ein av monnunum, ið hevur lagt málið inn á ting, mælir til, at lands stýrið fær heimild og skyldu at veita lesandi studning samsvarandi við studningin, ið verður veittur næmingunum á donskum kostskúl- um. Verður studningurin at muna soleiðis, at tað ikki verður dýrari hjá avbygdabørnum at lesa i Havn, enn tað er hjá bornum á donskum kostskúlum við státsstudningi. Meirpeningurin, ið krevst til hesa studningsveitan, verður fyri í ár at taka úr sosiala grunninum. Fyri næsta ár og komandi ár verð- ur studningspeningurin allur at seta á figgjarløgina. Á tingi 12. mars 1958. P. M. Dam, |}. H. Danbjorg, R. Jacobsen, J. Fr. Øregaard, J. H. Danbjørg. | SOSIALURIN Hvørja lagnu fekk so hetta mål? Vit svara vid at taka flokkanna | stødu i nevndarålitinum á tingi upp | aftur: | Meirlutin (A. Djurhuus, H. Iver- sen, Djóni í Geil, Kjartan Mohr og Poul Petersen) heldur, at hetta mál- ið er loyst í løgtingsmåli nr. 91 1957: Hægri skuli vid kostdeild. Meirlutin visir annars å, at å figgj- arlógini fyri 1958/59 eru settar 7000 kr. av til hetta endamálið, men sig- ur seg kortini at vilja lata lands- P. M. stýrið kanna kostnaðin av Dams uppskoti. Minnilutin (Erlendur Patursson) sigur seg at vilja styðja uppskotið frá P. M. Dam. Uppskotið frá meirlutanum, ið ljóðaði so: "Landsstýrið verður bidid at kanna, hvussu nógvur peningur skal brúkast eftir uppskoti frá P. M. Dam.« Hetta uppskot varð samtykt. Uppskot frå minnilutanum (P. | M. Dam), til: logtingslóg viðvíkj- andi studningi til skúlanæmingar. Grein 1. Landsstýrið hevur heimild og skyldu at veita lesandi við hægri skúla okkara studning samsvarandi | við studningin, ið verður veittur næmingum á donskum kostskúlum, so tað' verður eins bíligt at lesa í Havn á okkara hægri skúla og tað er hjá teimum, sum búgva á donsk- um kostskúlum við statsstudningi. Grein 2. Tað uppiskoyti til figgjarløgina, sum tørvur er á til at lúka ta í grein I nevndu uppgåvu, verður fyri í år | at taka úr legtingsins sosiala grunni. Fylgjandi ár verður studn- ingurin allur at seta á figgjarlógina Grein 3. Henda lóg kemur í gildi beinan vegin. Uppskotið frá javnadarmonnum varð felt. Tydir hetta, at afturhaldsflokk- arnir hava í hyggju at gera kost- skúlan til ein skúla bara fyri tey múgvandi? i Hesin spurningur er kiki tann minst tydandi av øllum spurning- | unum, ið knýta seg til byggingina av einum hægri skúla við kost- deild. Fremtidens it . offekam:in med den portal KRFLSI Í i BRÆNDER } giver Dem mere varme Í bedre varme . behageligere varine kk" } OK TUD So den hos: VALDEMAR LUTZEN Telf, 1020 Thorshavn VLR r | SOSIALURIN Utgevari: FØROYA JAV NADARFLOKKUR Blaðstj.: Villi Sørensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 ! Okkum haldsflokkanna er ikki at misskilja. tykist, at stoða aftur- Teirra stoða er og verður: tann, sum hevur peningin, skal sleppa at búgva á landsins kostdeild við lærda skúla okkara. Avbygdafólk vita nú, hvar ið tey hava sambandsflokkin, fólkaflokk- in, Kjartan Mohr og Djóna í Geil í hesum fyri tey so týdningarmikla máli. Verða fiskimenn dupultskattaðir ? Javnaðarmenn løgdu í seinastu tingsetu fylgjandi skriv inn til við- gerðar. Her verður so tikið upp skrivid við ollum nøvnunum undir: Løgtingsmål nr. 97/1957: Skattur av kostarhaldi fiskimanna Sum heiðraðu kunnugt, hava fiskimenn teir ringu kostir at umborð, hóast tað er hvorjum manni greitt, at húsarhaldið hjá teim, ið hava konu og bern heima, undir ongum umstødum verður bí- ligari av tí, at hann er burturi — tvorturímóti megu menn, ið kenna til viðurskiftini, ásanna, at húsar- haldið verður dýrari av tí, at hann er burturi, aftrat kemur, at menn, ið burtur eru staddir, ikki kunna umsita og rekja hús og aðr- ar ognir og verða ti fyri tí, at mangt fer fyri skeyti, sum teir kundu ansað eftir og varðveitt. har løgtingsmonnum | skatta av vistarhaldinum | 17. MAI 1958 So statt er tað skeivt, at hús- menn verða skattaðir av vistar- haldspeningi. Håttvirda løgting verður við hes- um bidid um at skipa fyri, at fiski- menn við forsorgarskyldu ikki verða skattaðir vistarhalds- peningi. sum nú av Á Føroya løgtingi 10. apríl 1958. Við hávirðing FØROYA JAVNADARFLOKKUR P. M. Dam J. H. Danbjørg Einar Waag J. Fr. Øregaard Í P. Davidsen Síðani henda sek er reist og vidgjørd á tingi, hevur spurningurin verið uppi manna millum, serliga millum fiskimenn. Fiskimenn eru komnir eftir tí, at reiðararnir flestir hava uppgivið teirra vinnu umborð, áðrenn kost- peningurin er drigin frá. Á henda hátt er fiskimaðurin altso komin at bera skatt av teirri fullu peninga- hæddini, ið hann hevur goldið fyri kostin (hann er á nettosáttmála og rinda soleiðis sín lut av kostar- haldsútreiðslunum). Harnæst hevur hann av flestu sóknarstýrum fing- ið lagt aftrat fiskiparti sínum eina ávísa peningahædd at skatta av (minst 40 kr. um mánaðin). Tað sum javnaðarmenn stevna at í skrivi sínum, er, at tær 40 kr. um mánaðin ikki skulu verða lagdar aftrat skattainntøkuni hjá forsyrgj aranum. Men í tráð við tað, at í ødrum føri fáa flestir sum nevnt út- reidslurnar vid kostarhaldi burturi tiknar frå, skuldu fiskimenn, id eru forsyrgjarar, ikki — og enn og minni — goldið skatt av ti, sum reiðarin leggur aftrat partinum fyri kostarhald umborð. Vónandi verða skaiiamyndug- leikarnir at taka sær av hesum og viðgera fiskimannsins skattaviður- skifti, soleiðis at forsyrgjarin ikki verður at skatta av kostar-útreiðsl- unum umbord, ti hann hevur åvist ikki minni kosterútreiðslur heima av tí, at hann er burturi. FÆRØSK MARGARINE Vita No | | VITAMINISERET | FÆRØSKT PRODUKT FINT PRODUKI Føroya Bjór ØL- og MINIRALVATNSVIRKI Føroya Citrón sodavatn 5: Appelsin limonada | ilsnar Hindber limonada 2 Jørdber limonada | Ekta Vanillie limonada | Maltøl. Åppolinaris | EINAR WAAG, Klakksvík — MALTRAÐUR 4