leygardagur 24. mai 1958síða 3

24. MAI 1858 SOSJALURIN Utgevari: | FØROYA JAVNAÐARFLOKKUR. | Blaðstj : Villi Sørensen. Box 76. Prentsmiðjan á Heygsbreyt TELF 1820 | | | 1 | | | } I |} | | | | Javnaðarmanna SOSIALURIN verunleikan burtur. Tit vita, at allir fiskimenn, id | hugsa, nú eisini vita og fata, at | javnaðarmannasteðan er og var hin | einasta klóka og gjøgnumførliga, 1 I - | Javnaðarmanna sterka støda í | Fyrst vann arbeidarafjøldin í New sjómarksmálinum er komin. tjóð- | Zealandi hetta málið framt. Seinri veldismonnum í rangastrupan, tí teir vilja spæla teir einastu, ið skulu hava eina stødu í sjomarksmålinum, | sum hevur verið framskygd. Neyðar duga at gleða seg við, at ein ann- tjóðveldismenn, ið ar flokkur hevur verið so heppin, | at hann enntá beiri enn tjóðveldis- flokkurin sjálvur rakti við ta beinu | ikki | ! } |} | hevur arbeidarafjøldin fingið framt | sama mál í mongum eðrum lond- | um sum Stóra Bretlandi, Danmørk, | Noregi og Svøriki. Í seinastu setu javnaðar- | flokkurin henda spurningin inn á | ting. | Vit taka uppaftur her brot úr álitinum, nevndin, sum fekk málið til viðgerðar, legði fram: | — „Meirilutin (A. Djurhuus, H. Iver- støduna — júst ta einastu verun- | liga hollu stoðuna í sjómarksmál- | inum. Farið nú ikki tjóðveldismenn og royni at avbrongla javnaðarmanna- støduna, so hon verður til nakað heilt annað, enn hon verunliga var | og er. Hví, tjóðveldismenn, at trútta inn í fólk, at javnaðarmanna- stoðan var einki annað enn eitt fyri- varni sum tað hjá sambandinum og fólkaflokkinum? Tit tjóðveldismenn vita, at hetta eitt royna tit stórt falsum. Tit, vita, at tað, sum menn løgdu við yvir fyri var ein treyt, ein treyt, sum skuldi góðtakast skrivligt. Tit javnaðarmenn fyri bretum kravdu, at teir liga skuldu binda seg til at foroyingum somu semdir sum annaðhvort sáttmálaliga góvu lendingum, ella sum teir komu at tolerera. Og um bretar ikki gjørdu tað, so varð einki av nøkrum sátt- siga, er rúkandi rangt og javnaðar- bretum, yvir skriv- geva vita, at is- mála. Tit vita, tjóðveldismenn, at tá lá landið soleiðis, at allir kjansir vóru fyri, at bretar vildu gingið við til | hetta, tí teir kendu seg yvirb>vístar í, at íslendingar vildu fara at gev- ast og boyggja seg fyri stóra Bret- landi. Tit vita, at um allir logtingsmenn høvdu havt tikið undir við føroysku javnaðarmonnunum, vildu vit í dag fingið 4 míla sjómarkið tolererað av bretum eins og teir tolerera sama mark í Íslandi. Tit vita, at um tikið varð undir við javnaðarmonnum, so vildu vit eisini fingið 12 míla markið tole- rerað av bretum, um vit settu tað í gildi samstundis við ella líka aftaná, at íslendingar høvdu gjørt tað. Alt hetta vita tit, og tað er tí og júst tí, at tit fyri at doyva ringu samvitsku tykkara royna at káma teir | | sen, Djóni í Geil, Poul Petersen og i Kjartan Mohr) loyvir sær at flyta ' fram, at hetta hoyrir undir skattalóggávuna og er tessvegna eitt | sermál. (Hetta einki skattamál og sermál, men 100 pst. fel- agsmál. Tað ótrú- ligt, at sambandsmenn fyri at kova | út fyri arbeidarafjøldini her skulu hava latið Poul Petersen fingið sær mál er so sanniliga eitt sosialt mál og harvið er beinanvegin | | | og tað er tí og júst tí, at tit royna at stinga fiskimonnunum dust í eyg- uni, fyri at teir ikki skulu fáa loyvi í friði og náðum at ásanna sann- leikan. Eitt av teim týdningarmestu málum fyri ta arbeiðandi barnaríku fjøldina : FORSORGARPENINGUR FYRI HVORT BARNIÐ HJÁ FOR- sterka stoða SYRGJARUM kemur ein tendentios og villleiðandi upproknan av skattastigum, sum | ikki er pláss fyri her. Blaðstj.) (Erlendur Patursson) fram, men Minnilutin setir einki uppskot hann styðja uppskot hjá javnaðar- flokkinum. Minnilutin (P. M. Dam) undir við Foroya javnaðarflokki og vil tekur mælir til longu í hesi setu at sam- I tykkja uppskot um, at givið verður | ) PI landsstyrinum i hendi i samråd vid ríkisstýrið at fáa somu skipar fyri partin barnatil- fyri hin av viðvíkjandi Foroyar sum ríkinum skoti. Hetta tilskotið rindar staturin alt niðri. Men um tað sambært tann praksis, vit hava rindanini av sosialum útreiðslum — | helvt um helvt til danir og okkum | at lands- til statinum peningin, skal ikki ber hjå rinda allan | veita NR. 21 Hesin peningur eins og meirpen- ingurin til fólkatryggingina nýtist ikki at tikin vid eykatolli ella nýggjum beinleidis skatti á tær inntøkur, ið eru skattaðar framm- verua anundan. Her eru aðrir vegir at ganga. Til av hesum og eðrum nýggjum sesialum uppgávum loyvir minnilutin skjóta uppá at ekja tann sosiala grunnin, sum nú loysn sær at hevur ein pening upp á 1,7 milj. Kr. við at seta aftur Í gildi, at hann skal hava 25 pst. av rakstr- aravlopi landskassans. Harafturat verður skotið upp at lata skrivingarpeningin, sum annars, um hann varð skattaður sum hinar inn- løgurnar, vildi goldid ein skatt upp eykaav- å i minsta lag 50 pst., til sosiala grunnin rinda 10 pst. ivaleyst Henda inntøkuleidin vil kunna greiða at fáa til vega nóg miklan pening til øll hesi enda- málini. Tá ið vit sum ávíst hava møgu- leika at vinna barnaríkum heimum munandi stuðul, samstundis sum vit uttanífrá okkara livsmegi at okkum til tann veikara partin av fólki, lívsmegi, sum øll fer í umfar havt viðvíkjandi | stýrið eftir samráð við figgjarnevnd- | ina verða heimilað at lata lands- hesa so følsku útsogn.) kassan rinda ein part av útreiðsl- Til tess at gera sær eina ætlan | unum — tó ikki meira enn helm- um eina tílíka lóggávu í Foroyum, | ingin. er ein sammeting neyðug millum | Niðri verður goldið sambært lóg skattastigini í donsku statsskatta- | nr. 89 frå 29. mars 1957 um barna- lógini og føroysku landsskattalógini | tilskot fyri hvort barnið eftir sum (smb. donsku statsskattalógina nr. | inntokurnar eru. 90 frá 29. mars 1957): — (So. Forsyrgjari við inntøku: | undir 4.000 kr. fær fyri hvort barnið kr. 170.00 um árið | 4.000 til 5.000 — — - - — 160.00 — — | 5.000 6.000 — — — 150.00 — — | 6.000 — 7.000 — — — 145.00 — | 7.000 — 8.000'— — — 140.00 — - | 8.000 — 9.000 — - — 130.00 — | 9,000 — 10.000 — — — — 120.00 — 10.000 — 11.000 - -— — — 110.00 — — 11.000 — 12.000 —- — — — - 80.00 — 12.000 — 13.000 — - — 60.00 — 13.000 — 14.000 — — — — 40.00 — — 14.000 — 15.000 — — — — — — 2000 — Í Føroyum eru sambært upplys- , á húsið, verður talan um stívliga ingar frá okkara hagkønu monnum umleið 2.400 bern hjá foreldrum við inntøku undir kr. 5.000 og um- leið 7.000 bern hjá foreldrum við eini inntøku millum kr. 5.000 og kr. 12.000. Barnatalið hjá foreldrum við inn- teku millum kr. 12.000 og kr. 15.000 kann neyvan setast hægri enn 1.000. Vit hava so statt ein barnaflokk, sum talan kann vera um at rinda barnatilskot fyri upp á umleið 11— 12.000. Herfrá verður so at taka tað eldsta barnið í hverjum húsi. Rokna vit 3 bern undir 15 ár upp | 4.000 hús. Frá teimum umleið 12.000 bern- unum skulu so fara umleið tey 4.000. Eftir fer so at vera at rinda barnatilskot til umleið 8.000 børn, Seta vit meðaltilskotið fyri hvert barnið til kr. 140 um árið, verður talan um ein tilskotspening upp á 8.000 x kr. 140 = kr. 1,120.000. Letur staturin sum nidri alt, er eingin spurningur hjá okkum, hvað- ani peningurin skal koma. Lata vit ein part — 1/3 ella 1/2 — megu beinanvegin so statt verður at og merkjast allastaðni í samfelagslívi okkara, vil tað vera ógerð til ikki uttan dvøl at nýta hendan møgu- leikan. Minnilutin (P. M. Dam) setir | fram hetta UPPSKOT til Løgtingslég um barnatilskot hjá uppihaldarum $ 1. Ríkislóg nr. 89 av 29. mars 1957 um barnatilskot fær landsstýrið heim- ild at seta í gildi fyri Føroyar, so- leiðis sum tað og danska stjórnin og fólkating koma til sætiis um | við møguligum broytingum og ser- ! ligum ásetingum viðvíkjand: gjald- | ild vit sjálvandi avgera, hvaðani tær kr. | 400.000 ella 600.000 skulu koma frá anini av barnatilskotinum. $2. Um neyðugt fær landsstýrið heim- til í samráð við logtingsins figgjarnevnd at nýta 25 av landskassans rakstraravlopi til rind- an av tí parti av barnatilskotinum, sum ríkisstýrið, fólkatingið og lands- pst. stýrið í samráð við figgjarnevnd- ina verða samd um, at landskassin skal gjalda. 3, Til rindan av tí $ 2 nevnda parti av barnatilskotinum fær landssfyrid — um neydugt — heimild i sam- råd vid figgjarnevndina at åleggja feløgum, virkjum og monnum ein skatt upp á inntil 10 pst. av øllum eykaavskrivingum. un $4. Tann í $$ 2 og 3 neyndi pening- ur fer í løgtingsins sosiala grunn, og tann parturin av honum, sum ikki verður nýttur til tað í framm- anfyristandandi greinum umredda endamál er falur til onnur sosial mál, sum legtingið samtykkir at