leygardagur 28. juni 1958síða 4

H Í i % H Føroya Bjór ØL- og MINIRALVATNSVIRKI Føroya Pilsnar Ekta Maltøl. Citrón sodavatn Appelsin limonada Hindber límonada Jørdber limonada Vanillie limonada Áppolinaris EINAR WAAG, Klakksvík — MÁLTRÁÐUR 4 Hvort av sínum Eitt fimmoyra røkkur langt nú á dogum - ein kann ganga við tí í fleiri vikur uttan at finna nakað at keypa fyri tað. „/ ugsk ot Eysturríkski doktarin Frantz Jetzinger sigur frá: 12. mars 1938 vitjaði Hitler byin Linz í Eysturríki fyri fyrstu ferð í 30 ár. Hann segði tá við gauleitarin Eioruben: - Onkunstaðni her í Linz liggur eitt hermálaligt pappír, sum handlar um meg. Eg ynski, at hetta pappír verður funnið og latið mær persónliga í hendi. Eigruber fann tað ikki. Gestapo leit- aði eftir tí líka til dagin, tá Hitler tók seg sjálvan av døgum, men einki varð funnið. Hitler ræddist oll kundu síga nakað um fortíð sína. Dr. Jetzinger hevði tikið pappirid og goymt tað. Nú, hann hevur skrivað bók um »Ungdom Hitlers«, er hetta pappír pappirir, ið eisini komið fyri dagin. - Í 1837 átti Anna Schickleruber leys- ingarbarn í Doellersheim í Eysturríki. Anna hevði tænt í húsinum hjá jodíski familjuni Frankenberger í Graz. Ungi Frankenberger var faðir at barni Onnu, og sonur Onnu var abbi Hitler. Hitler lat Doellersheim javna við jorð- ina við kanóneldi, og drap síðan 6 milj- ónir jødar Í 1913 varð Hitler handtikin í Miinchen av eysturríkskum roliti. Hann var rýmd- ur úr herinum. Hin 5. februar 1913 skrivaði læknin i Salzburg hesa váttan, sum Hitler sjálvur undirritaði : - Óbrúkuligur til hertænastu, Ov ves- æligur. Oduguligur til at bera vápn, a SF 1 = TAÐ ER VERUNLEIKI at vid at syta at fremja uppskot javn- aðarmanna um barnastudning skerja afturhaldsflokkarnir lívilíkindini hjá smámannafamiljum og forða fyri, at oll hava javnbjóðis rætt til lærdóms - bókligan so væl sum yrkisligan. at vid at sýta at fremja fólkatrygging- aruppskot javnaðarmanna torða teir fiskimonnum og ødrum at fáa pensjón á sama hátt, sum oll fastlonað fólk nú fáa. arbeidsmonnum, at vid at yvirtaka målid »bolig« hevur løgmadur forðað ollum teimum, id vilja seta seg í búgv og eiga egin hús, at fáa lagalig, ódýr og lang- freistað lán, at tað longu eru farin ár, síðan lands- stýrið yvirtók kongsjørdina, men enn | | rekist einki fyri nakrari jarðalóg- gåvu við skili í - vanrøktin heldur áfram. at orsakað av verkføllum, id fyri tað mesta eru eitt úrslit av politikki fólkaflokkssambandsins, man landið hava mist einar 40 milj. kr. hesi seinastu 8 árini 5 spurningar 1, Hvor gjørdi hina fyrstu grammo- fonina, og nær var tað ? hevur N Hvussu nógvar presidentar Amerika havt ? 3. Hvussu mikil er vindferðin, tå tað er orkan ? 4. Hvat er mesta vindferð, sum måld er? >. Hvussn nógvir limir eru í islendska altinginum ? (Svar aðrastaðni) VN dmerkingar. SOS re " við Grønland eru í dag g Fiskileiðirnar vorðnar aktuellar, og føroyskir fiskimenn eru varnir og fylgja væl við, hvat fer at henda her. Tá bæði Ísland og Grønland og møguliga eisini Noreg verða at hava 12-milamark, er einki annað at rokna vid, at grønlendingar eisini vilja hava tiskileidirnar har fyri seg sjálvar og seta 12-mílamark. Her hava vit kortini tann fyrimun, at vit eru í rikistelagsskapi við Danmørk og eiga sostatt rætt til fískileiðirnar har javnbjóðis grønlendingum og danum. Hesin mikli fyrimunur verður alsamt at fáa og hava størri og størri tydning fyri føroyingar, nú vit eru og ætlandi verða útistongdir aðrastaðni. Foroyskir útróðramenn og fiskimenn, ið royna aðrar veiðuhættir, hava krav upp á somu veiðu- rættindi sum nú. Hvonn ómetaligan týdning hetta hev- ur, er hvørjum føroyingi preitt. Tað ræður tí um at verja hesi rættindi og skúgva allar teir til viks, ið vilja for- koma teimum - og tey kunnu verða for- komin, og vit hava menn her á landi, loysingarmenn, ið miðvíst arbeiða fyri at forkoma teimum. Gera vit leyst frá Danmork, eru hesi rættindi farin, og tað, sum tá verður míst, kunnu vit ongastaðni vinna aftur, Ti ræður um at siga nei til teirra, ið av berum hatri til ríkisfelagsskapin og utt- an at hugsa um lív og lagnu fólksins, vilja forkoma hesum rættindum, id vit hava á hondum, men íkki kunnu vinna aftur, tå tey einaferð eru mist. Harra blaðstjóri. Gev mær innivist fyri hesum hugleiðingum. Tað er ikki hissini, sum teir nú leika í um føroyska dansin, ja, beinanvegin krevja, at hann skal hava innivist í missiónshúsunum. Um teir harvið gagna dansinum, ivist eg stórliga í, tí skuldi tað hent, at onkur gjørdi álvara av hes- um, er einki at ívast í, at tað vildi fort við sær slíkt stríð og slíka osing, at tað meira vildi verið dansinum at meini enn gagni. | Nei, vit mugu aðrar leiðir fyri at verja og fjálga um dansin - vit mugu vinna ungdómin fyri honum, og hetta gerst einans í skúlanum. Og vit kunnu iva- leyst gera hetta uttan at ganga nokrum ov nær Tað er eingin skaði í, og kunnu fí oll børn vera við til at læra hovuðsinni- haldið í kvæðunum - teimum bestu sjálv- andi, teimúm mest sidmennandi og søgu- ligu. Verða tey lísin, og fáa bornini tey væl og virðiliga greidd frá, fáa téy - umframt at hava ognað sær virðismíkið rikidømi, andliga barlast - ans fyri kvæð- unum og harvið fyri dansinum. Tey áhugaðu og tey, ið annars íkki verða forðað í at dansa, kundu tá lært kvæðini uttanat og fingið undirvísing i sjálví dansilistini í skúlanum av dansi- og kvæðakonum lærarum fyrr enn ikki sum eykatímar. Ég ivist ikki í, at vít á henda hátt styðjaðu dansin best, vardu og fjálgaðu hann - uttan klandur og stríð. Dansihugaður. BARNAMATUR Niðanfyri hava vit blandað ein hóp hvorjari bók- av bókstavum saman. Í | stavarúgvu eru 2 orð Finnið hvorji tey eru ; dhrsrguvúáaaasn 2 bygdanøvn 2 fuglanovn gmobarnlaso 2 fiskanøvn 2 djórangvn gatósrnpiev trhæerus ÍTRÓTTASNARLJÓS: Gomlu gríkkarnir hildu væl standa til, tá teir kastaðu diskosin 30 m. Heims- meistarin i dag, amerikumadurin Alfred Oerters kastar 61,72 m, men sigur, at tað må vera gjørligt at koma heilt upp i 65 m. Amerikanski heimsmeistarin í boks- ing, Floyd Petterson vann 2000 kr. um minuttin, nú hann vitjaði London, Leeds og Preston Medan Egypta- | kongur byr i Rom tippar hann hvørja viku fyri 2750 kr. Hann hevur 30 manns til hjålpar. Í Ameríku eru teir nú farnir at spæla tennis í myrkri. Stríkurnar á leikvøllinum við sjálvlýs- Farouk, fyrrverandi og bóltarnir verða málaðir andi máling. Á Franklin-visindastovuni í Philadel- eftir, at ein phía eru teir nú komnir | golfbóltur kann koma upp í snarferð- ina 272 km. í tíman - ein pílur bert 205 km. I Fraklandi eru ítróttamenn nu komnir upp í sama skattaklassa sum skaldini og Í lístarfólkini. Svar upp á 5 spurningar: 1. Edison (1877) - 2. 33 - 3. yvir 30 m sek. - 4. 85-04 m sek. - 5. 52. g 8 =, | en er = at í 1673 vóru bert 28 ymisk fugla- slog í Foroyum, men í 1955 vóru tey 227. at 3562 fólk fingu skilsmissu í Keyp- mannahavn í 1956. Hesi áttu 3173 born. at Amazonas er inum. Hon fevnir yvir eitt oki, sum er 7050000 km?. at storsta dýpi í havinum er eystanfyri Filippinurnar - 10 800 m. størsta åarøki f heim- at breidasti fossur f heiminum er i Indokina. Hann er 12796 m ti breiddar. at størsta slanga - hon livir í Malaya, Burma og Indokina - verður 11 m long. at 6 teir hægstu fjallatopparnir í heim- inum allir finnast í Himmalaya- fjøllunum og allir eru meira enn 7000 m hogir. at Gepardurin - eitt slag av leopard- um - er heimsins skjótasta djór og kann renna 113 km. í tíman. at storsti jarðskjálvti í Europu - í Mes- sina á Siciliu í 1908 - kravdi 75 000 mannalív. at í Macao í Kína búgva tey menniskju á einum m? - nevniliga 14 517. at minsta fólkatal upp á hvønn Þ..? er í Grønlandi - 0,0115. at heimsins longsta brúgv - hon er í Zambezi í Afríku - er 3453 m long. flestu Tá logmaður undir fiskimannaverkfall- 1953 varð spurdur, hvat hann at gera fyri at koma landinum inum Í ætlaði burtur úr hann : „Higartil hevur landið einki stórvegis mist, tí veðurlagið í Íslandi hevur verið verkfallságanginum, svaraði so ringt.“ Tá sama verkfall varð av, skrivaði harra Erlendur Paturssonur í 14. Sep- tember: 9, av øllum Føroya fiskimonnum » vunnu oll síni verkfallskrov.“ Nakað seinri segði sami maður um sama verkfall á einum fiskimannafundi í Havn: »Økonomiskt var einki vunnið.“ *x Undir viðgerðini á tingi á sinni av AT-målinum segði Hákun Djurhuus m.a. hesi orð: „Eg ætlaði mær at stemma fyri tí, men nú skal AT falla.“ OLPELLLILIELSLILILOLEPLLIIIIIISIIIIN MILLUM UNGFÓLK DLLLOLLDLLLLLI Hanin gól. Og væl var, at so var, ti nú var kansur at drekka eina ská! fyri mentanini í kjallaranum aftrat - fyri han- anum. Sum hugsað, so gjørt. Men hann helt sjálvur, at tað var heldur logið at drekka 7 glas fyri kúnni og bara ! fyri hananum. Hetta helt Anna eisini, og bað hann eisini drekka 7 fyri hananum. Sjálvur skuldi hann halda tal á gløsun- um. Hvussu var og ikki, veit eingiu, men skeivt var talt, ti tå avtornaði, hevði hann drukkið 11 fyri hananum. Hann helt so áfram við taluni - við glasinum í hondini. Hann helt seg mest til bónda- mentanina - greiddi frá, hvussu nógv hann hevði velt áður í tíðini, og at hann sjálvur bar tødini (í einari byttu). Eina- ferð ein lítil glotti var á, og hann ikki talaði um nakað álvarsmál í bóndament- anini, men bara filosoferaði um rakstr- arhoyggj, spurdi Anna, um hon nú ikki skuldi fara at gera kaffi. „Jú, takk te“. Anna fór. Meðan hon stóð við komfýrin og gjørdi te, kom hann uttar í køkin og segði henni, at nú beljaði kúgvin aftur : „Veitst tú, nú er hon fornermað, tí eg drakk 11 gløs fyri hananum og bara 7 fyri henni - áh, jes pápi bóndamentanin . eg verði noyddur at drekka 4 aftrat fyri kúnni.“ Hetta helt Anna eisini. Hann skundaði sær innaftur og drakk 4. Anna kom við tenum - svørtum te - og suk- urmolum. Hon fann einki annað, og spísikamarið var stongt. Tey sessaðust hvor síni megin borðið. Áðrenn tey byrj- aðu, helt hann, at gott hevði tað verið við einum glasi undir hetta frálíka teið. Og so varð .. (Framhald)