leygardagur 13. september 1958síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Hvart av sínum
Summarfritidin er tann tíðin á á-
rinum, tá ein má gjalda trífalt so nógv
sum aðrar tíðir fyri at hava tað meira
enn helvtina ólagaligari enn vanligt.
KONGSTALAN 1907.
Tað var í 1907, at Fríðrikkur kongur
áttandi vitjaði Føroyar og fekk stóra
móttøku allastaðni, hann kom fram. Í
Torshavn helt Jóannes bóndi Patursson
hina minnuligu kongstalu sína. Hann
segði millum annað.
„Nár vi fjeldets senner og dotre siger
til Danerne, der bor pá sletten: Der er
ingen af os, ikke en eneste en, der ønsker
at skilles fra eder, men vort ønske er
godt samliv under fælles krone, da tror
jeg, at de vil sætte pris på et sådant
håndslag. Vore forfædre har på tinge i
Tórshavns by svoret mange danske konger
huldskab og troskab.
Hild og sæl Danevælde! - “
JAVNADARTINOMENN Í 30 ÅR.
Tad er ni farin 30år sidan JAVN-
ADARFLOKKURIN á fyrsta sinni varð
umboðaður á Foroya løgtingi. Vit skulu
tí her nevna allar teir menn, ið hava
umboðað hin sosialistiska arbeidaraflok-
kin hetta tíðarskeið:
Í 1928 vórðu valdir: P. M Dam, Tvør-
oyri, M. Vidstein, Tórshavn.
Í 1932 vórðu valdir: P.M. Dam, fvør-
oyri, N. P, Strøm, Vági.
Í 1936 vórðu valdiu: P. M. Dam, Tver-
oyri, J. H. Dambjørg Porkeri, Jacob
Nielsen, Vági J. P. Davidsen, Sandi,
Trond Hansen, Tórshavn, H. J. Poulsen,
Eiði.
(Undir valskeiðinum doyðu báðir teir
síðstnevndu.
Í teirra stað komu: J. P. Henriksen,
Tórshavn og J. S. Heinesen, Lorvík.)
Í 1940 vórðu valdir: P- M. Dam. Tvør-
oyri .J H. Dambjørg, Porkeri, Jacob
Bielsen, Mikinesi, J. P. Davidsen, Sandi,
J. Fr. Øregaard, Gøtu, Jacob E. Jacobsen,
Klakksvik
Í 1943 vórðu valdir: P. M. Dam, Tvør-
oyri, J. H. Dambjørg, Porkeri, J. P.
Davidsen, Sandi, J. P. Henriksen, Tórs-
havn, J. Fr. Øregaard, Gøtu,
Í 1945 vórðu valdir: P. M. Dam, Tvor-
oyri, W. Smith, Vági, J. P. Davidsen,
Sandi, Jákup í Jåkupstovu, Sorvái, J. Fr.
Øregaard, Gøtu, Jacob E.
Klakksvík
Í 1946 eru JAVNADARFLOKKURIN
OG SJÁLVSTÝRISFLOKKURIN samdir
um at stilla upp saman. Hesir verða
valdir: P. M. Dam, Tvoroyri, W. Smith,
P. Davidsen, Sandi, L. Zacharia-
sen, Tórshavn (sj.). J Fr
Gøtu, S. P. Zachariasen, Klakksvik, (sj.)
Í 1950 vórðu valdir: P. M. Dam, Tvør-
J. H. Danbjørg, Porkeri, J, P,
Davidsen, Sandi J. P. Henriksen,
havn, J. Fr. Øregaard, Gøtu, Einar Waag,
Klakksvík.
Í 1954 vórðu valdir: P.M Dam, Tver-
oyri, J. H. Porkeri, J. P.
Davidsen, Sandi, J. Fr. Øregaard, Gøtu,
Richard Jacobsen, Klakksvik.
Jacobsen,
Vågi, ]
Øregaard,
oyri,
Tórs-
Danbjorg,
TAÐ ER VERUNLEIKI
AT longu í 1929 legði JAVNAÐAR-
FLOKKURIN fram uppskot um ein full-
fíggjaðan umskipan av okkara landbúnaði
ikki minst við tí fyri eyga at lætta um
atgongd smámannsins til dyrkilendi.
AT í 1930 setur P. M. Dam. fram upp-
skot um at veita 500 kr. til útgávu av
foroyskum skúlabókum og 200 kr. til
samanbinding og útbýtan av føroyskum
kvæðabókum.
AT í 1930 setur JAVNAÐARFLOKK-
URIN fram uppskot um, at hjún skulu
fáa 600 kr. og einlig 400 kr. árliga í
ellisrentu,
AT sambandsmenn og sjålvstyrismenn
f hesum sama måli seta fram uppskot
um at SAGEN UDSÆTTES TiL
NÆSTE AR?“
Tað stundar móti vali, og vit hava í
fyrstu syftu spurt 5 manns - ein
TÆNASTUMANN, — ein SMÅ-
HANDILSMANN, ein FISKIMANN,
hví teir fara at velja JAVNAÐARFLOK-
KIN. Í hesum og komandi blødum
prenta vit svar teirra á hesum staði.
*
TÆNASTUMAÐURIN sigur:
Tað er royndur lutur, at flestu tænastu-
menn í okkara grannalondum standa
fylktir um teir sosialdemokratisku flok-
karnir. Hetta gera teir av náttúrligum
grundum. Tað eru hesir flokkar, ið hava
arbeitt fyri teir, og tað er hesum flokkum
fyri at takka, at teir hava vunnið so væl
fram, eru lønarliga væl tryggjaðir, arbeiðs-
liga væl tryggjaðir, hava vunnið stórar
sosialar åbøtur o. s. fr.
AT tænastumenn í Foroyum nú eisini
eru komnir væl á vegis, Ja, í mongum
forum á hædd við starvsfelagir í granna-
londum okkara, er eitt veruligt úrslit av
stjórnarliga, okinomiska, og sosiala poli-
tikki JAVNADARFLOKKSINS.
Vidari skal eg nevna, at tad var
JAVNADARFLOKKURIN sum longu
í 1936 fekk ásett vid lóg at fastlønad
starvsfólk í Foroyum fingu 14 daga frí-
tíð við lon, og at tað júst er eitt úrslit
av teirra politikki, at vit nú hava fyngið
3 viku fritid við løn,
Eg skal eisini loyva mær at nema við
uppskot javnaðarflokksins í 1941,
teir siga, at arbeiðsvikan hjá handils- og
skrivstovufólki verður 42 Upptil
60 tímar 25 pet. ogyvir 60 tímar 50 pet.
eyka.
har
tímar.
Hetta uppskot fekk afturhaldið felt,
men hvor tænastumaður skilur dygdina
Í i ti.
| Sjálvandi velji eg tann flokk, — hin
einasta á løgtingi — ið hevur vart áhug-
amál míni, og eg vóni, at eisini allir
tænastumenn landsins gera tað sama.
Vit hava ikki brúk fyri øðrum enn
okkara egna politikki og okkara egnu
monnum á tingi
5 spurningar
Norðoyar
I. Hvor er sýslumaður i
sýslu?
2. Hvussu mong ár síðan 1906 hevur
Sjálvstýrisflokkurin ikki verið.
boðaður á tingi?
3. Hvor hevur skrivað bókina »Ein
vandaferða?
4. Hvor hevur umsett sjónleikin
»Aldur«?
S. Hvussu gamalur var Rasmus i Har-
hann doyði?
BARNAMATUR
Her skalt tú
eru í hverjum orði. Hin fyrsti og sein-
aldsundi, tá
finna 4 orð. 3 bókstavir
asti eru teir somu í øllum orðunum.
Úttan Á tú ei
uttan O tú lítið við lesna gert,
ikki
tað ei tekur hart
aftanfyri ert,
uttan I
uttan |
Svart,
—————8=—"— ———B———
1948:
»Hvør Føroyingur sær greitt og klárt,
at andstødan móti framburði í Føroyum
er umbodad av fólkaflokkinum. Og ti
eiga Føroyinger eisini nú at ferða fólk-
aflokkinumnum í at halda íram við sín-
um spillandi politikki.
Patursson og Th.
tingið
Kjølbro, R. Long, J.
Petersen settu uppskot
skuldi lata stórreiðararnar fáa løgtings-
skattin afturgoldnan, tí sum teir siga:
>...fað er beint, at tað almenna styðjar
hesar menn ella hesi feløg við at aftur-
gjalda part av ti skafti, sum goldin er
un; at
til tingi0.«
Franskur reklamamaður sigur:
>Tá ein høna hevur vorpið, skrukkar
hon. Tá ein dunna hevur vorpið, sigur
hon einki. Fylgjan er tann, at fólk keypa
leggja einki í dunnu-
høsnaregg, men
Steincke hevur
— Katólskar kirkjur verða altíð nógv
vitjaðar, sjálvt av teimum mongu handils
fólkunum, ið koma innar at biðja eina
bón, áðrenn tey fara út at snýta onnur.«
A ——"""
veitst tu
—"""""" 3}
at trúgvandi í Persiu eru fullvis í, at
sagt;
sultanMuhamed Ibn Saud, sum doyði í
1072, jarðar.
Tí hevur ein saðlaður hestur altíð staðið
verður at koma aftur til
vid grøv hansara, sidan hann doyði.
at tann ftrettandi í mánaðinum er
oftari fríggjadag enn aðrir dagar í vik-
400 tað
fríggjadagar. koma
uni. Seinastu árini hava verið
688 Síðan
dagar og miðkudagar við 687 hver.
sunnu-
at Homer og Sokrates kendir sum
stør skald ikki hava skrivað eina
reglu. Teir dugdu hvorki at skriva ella
lesa,
at ein tummi er longri i USA enn í
Onglandi. Amerikanski er 2,54 og hin
enski er 2,53 cm.
at íbúgvaratalið í heiminum økist við
30 milj. fólkum um árið.
at vit, fyri at siga eitt orð, mugu
»
brúka ikki minni enn 72 vøddar.
at flugurnar å Keguela-oynni i indiska
havinum ongar veingir hava
hundur hevur sveitta-
at ein einans
kertlar undir labbunum
Svar uppá 5 spurningar: 1) Gunnar
Dahl-Olsen. 1943—1946. Frederik Blå-
hamar, 4) Hans Dalsgaard. 5) 110 ár.
:ítróttin
gt
át
Ítróttur og politikkur.
Venjarin Horst Walter í Eysturtýska-
landi hevur fingið eina álvarsliga á-
varding, tí hann loyvdi sær at siga sína
hugsan.Hann segði alment, at tað var
alt ov nógv propaganda í eysturtýska
ltróttafólk
Rapacki-ætlanina,
ítróttarlívinum mugu støðugt
hoyra um illgitingar
Adenauer, alíkavæl
mikið
um tey
um atomvåpnog so
blød-
lesa tey. Fót-
skulu takast
vid bóltin og ikki við politikk, og teir
fáa tey nóg um alt hetta í
unum tyma at
boltsleikarar, sigur hann.
hoyra heima á leikvøllinum og ikki í
fundarhøllum.
Tad
blaðnum í dag, góða
Nei,
Olsen: stendur at lesa um teg i
Frú Olsen: ikki ljúgva, hvat
skriva teir?
Olsen: At
fólk í
tað eru alt ov nógv konu-
verðini
pe
LT
Mangt og hvat
NY
Í
(U
sa sir
Tað var Hans Hedtoft, sáli, ið
á einum sinni segði hesi orðini:
— Hattin av fyri fortidini; jakk-
an av fyri framtíðini.
Undir einum fundi í australska
tdi forsætisráðharrin
para-
Men-
máli, ið
mentinvmn
zi2s heithjartaður fyri einum
hann áður hevði verið hart ímóti. —
Aftaná fundin kom blaðmaður til hans-
ara og spurdi:
- Hverjar øgiligar kreftur eru tað, ið
hava fingið tygum at skifta stóðu?
Menzies hugdi griskliga at honum og
svaraði:
- Ungi maður! Eg vil biðja tvgum
gera so væl iki at fløkja konu mína uppí
málið.
messur. 8. sept.
um
Í september eru 3.
Mariumessa seinra til minnis
føding Mariu moy.
14. Krossmessa seinra til
minnis um, at partur av Jesu krossi
sept. —
ið var rændur, varð afturfunnin.
21. sept. — Mathæi messa, til minn-
is um Mattheus evangelist.
29. sept. — Mikkjals
minnis um Michael erkaeingil.
messa, til
TIL STUTTLEIKA
Hvat er til, at tú ætlar at
skilja teg frá konuni?
orsøkin
Jú, tað er hennara uppfatan av
hjúnarbandinum. Hon vil hava, at vit
bæði skulu hava okkara fulla frælsi til
at gera tað, sum hon sigur.
- Man kann ikki siga, at Elsa er
aktivur limur í bindiklubbanum — hon
sigur ikki eitt orð, bara seymar og
seymar.
Ein kann ikki siga, at hann altíð
hugsar um konufólk, ið hann
hugsar, hugsar hann um konufólk.
men tå
Hvalba, 8. september
Í seinastu viku kom reiðiliga væl áveg-
is við hoyggjaini. Hósdagin, fríggjadag-
in og leygardagin var av besta hoyvedri,
og tå skaraði hósdagurin framúr. Hend
Hent- Ja« sendi sólin sínar hitandi sól-
geislar frá snimma á morgni til síðla á
kveldi, og ikki so mikið sum eitt
skyggj á loítinum. Eitt lítið fleyr var
eisini eystan eftir, so at tað tornaði væl
uttan stórvegis arbeiði, Fagrari dagur
hevur ikki verið á summarinum. Tá
eingin terri hevur verið frammanundan,
legði fólk sum viiuligt nógv fyri seg,
so at tey flestu fyltu nógv í hoylød-
urnar. Heldur ikki hava menn unt sær
at sigla eftir nåtungum i slíkum góðum
hoyveðri. Leygardagin var tó onkum
bátum úti, og seinrapartin henda dag
køvdi hann av i mjørka, so at nog illa
sást út fyri dýr. Ein nåtabåtur, sum
staddur var í Sandshavinum, kom held-
ur illa fyri í nåttamyrkrinum og mjørk-
anum men hann kom til alla lukku í
samband við ein enskan trolara, sum
segði honum. hvar hann var
Kolaútfluttningurin hevur verið Ógvi
liga lítil hesar seinastu triggjar mánað-
idnar so lítil, at hann hevur ikki
verið minni í hálvtrýssunum.
Stórar rúgvur liggja eisini av kola-
grúsi- sum menn væntaðu at kunna út-
flýta. men ætlanin brast. Rangabotns-
menn vóru tó so heppnir at avskipa
900 tons Hví so er hjá okkum, er
kanska ikki so torført at stava sær til.
Fiskar innan-
fyri mark
Enski trolarin »Norway City« hevur lig-
Klakksvik fyri
at fáa eina pumpu umvælda.
ið einar tveir dagar á
Hann er komin undan Íslandi, har
fiskað 12-míla-
markið, fyri at fáa brekið umvælt.
hann hevur innanfyri