Sosialurinarkiv
Sosialurin 1958-12-20, síða 4
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

leygardagur 20. desember 1958síða 4

‹ fyrra síða allar 4 síður

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Húskallurin (Framhald frá 1. síðu) inn móti vegginum og smørtrøini hjá handilsmanninum uttanfyri. Nú kemur handilsmaðurin at síggja smørid, letur lok av og kann- ar eftir. Jú, hetta er ikki eiti á smør, hetta. Men kortini roynir hann at píra við prísinum, og tað eydnast heldur hann sjálvur, at fáa keypt bíligari enn vanligt, og glaður er hann. Húskallurin fær pengarnar í hondina. Handilsmaðurin veit ikki, at tað er hansara egið smør, hann hevur keypt. Um kvøldid kemur húskallurin heim aftur til tann fátæka og gevur honum allar hesar nógvu pengar. Og tit kunnu ætla, hann er glaður. »Men,« sigur hann við húskallin, »er tú nú komin rættvíst til alt hatta? »Ja,« sigur húskallurin, »næstan lika rættvíst sum handilsmaðurin kom til havran frå tær hin dagin.« Nú hevði tann fátæki onga neyð í langa tíð. Hann var enntá førur fyri at gjalda aftur av skuldini til tann ríka. Av hesum verða tey i ti ríka hús- inum so ógvuliga forvitin eftir at vita, hvussu tann fátæki man hava fingið so góð veldir nú alt í einum. Serliga eru tað konufólkini, 1ð gar og stunda eftir at fáa at vita. hvort gera tey sær ørindi yvir til tann fátæka, sita og fritta og fritta, men einki fáa tey uppspurt. Nú er at siga frá, at tann ríki maðurin eigur eina gamla ommu, Við- sum er so diddarak, tí hon er so nætin, at hon unnir sær ikki inn í munnin. Men kortini er hon so for- vitin, at eingin hevur vitað so skapt. Nú leggur hon upp ráð, at tey skulu leggja hana í eina stóra kistu og bera hana yvir til tann fátæka, tí tá man hon fáa at hoyra, hvaðan tey hava fingið pengarnar frá, hugsar hon við sær. Dagin eftir kemur kona tann ríka yvir til tann fátæka, ógvuliga fagur- låtin og biður sleppa kær at seta eina kistu inn har, tí tey hava ikki rúm fyri henni beint nú heima hjá teimum sjálvum. »Aju, gerið tit fåtæka konan. Omman verður nú løgd í kistuna. Tey koyra nógvan mat niður í, so hon skal onga neyð hava. Síðan bera tey kistuna yvir til tann fátæka og seta hana við eldin. Morgunin eftir fær húskallurin eyga á kistuna og spyr, hvaðan hon er komin frá. >Tað eru tey ríku, ið hava biðið it seta hana har at torna, hon er so slavin,« sigur hin fátæka konan. tad,« svarar hin slept sær »Einki trúgvi eg ti,« svarar hús- kallurin, »her man okkurt annað búgva undir«. Hann tekur og brýtur lokið upp og hyggur niður í. Tá sær omman liggur deyð, kistan hann, at hevur ivaleyst verið ov tøtt, so hin gamla er køvdnad. Hann ger ikki vandari. tekur eina pylsu og setur í munnin á henni, so tey skulu halda, at tað er av pylsuni, hon er køvdn- að. Síðani neglir hann lokið aftur. Dagin eftir koma tey ríku aftur og siga,, at nú hava tey sjålvi rúm fyri kistuni, takka so miriliga fyri beinasemið og fara avstað við henni. Beint komin, kistuna upp, álspent eftir at frætta eru heim lata tey tey Men smátt verið tíðindi frá Men ommuni. liggur deyð tí fyri, nú síggja tey, hon Við einari pylsu í munninum. Og tey vel illa m vera man | X eyðars omman, spell var, vil MIiNt kl Í at leggja kniv í kist una NU el køvdnad av pylsum ti tú fekk ha KÍ ndur Te i han nu á ri kulu ) ta k »] CI | n ] Xl hana i duldum, ti tað mátti ikki spyrjast, hvussu hon var komin av døgum. Hetta var um jóltíðir. Tann ríki hevði rætt tá bryggjað- eina heila tunnu av veitsluøli. Tann fátæki hevði eisini bryggjað til jóla, men bert uppí ein lítlan kagga. Hetta helt húskallurin vera so órættvíst, ú tann ríki hevði so mangan bryggjað av tí korni, sum tann fátæki noydd- ist at selja honum fyri lítið og lætt. Tá ið nú avdagað er, fer húskallurin og letur alt ølid burtur úr tunnuni hjá tí ríka og ber tað heim til tann fátæka, tekur so ta deyðu ommuna og setur hana uppvið ti tóma øl- trænum. gevur henni tøppin í hond- ina. Morgunin eftir kemur kona tann ríka mannin út í kovan. Har sær hon, omman stendur við tunnutøpp- inum í hondini. Konan verður illa við og rópar á mannin. Hann kemur og verður ovursintur, tekur at deila ommuna og sigur við hana, at so- leiðis má hon ikki gera, tá ið hon nú er deyð, má hon ikki ganga her og ranvala, hví hon hevði tikið tøppin úr tunnuni, so alt jólaglið var runnið burtur? Men konan harmaðist »Neydars omman, tað er pylsan, ið evur verið so sølt, at tosti er komin á hana. Spell var, vit gloymdu at geva henni okkurt drekkandi kistuna.“ Dagin eftir. nú baka tey til jóla yviri hjá tí ríka. Hesum fær hús- allurin frænir av. Á leggingartíð fer rann yvir, trilvar seg ljódliga fram og kemur til eitt borð, sum liggur 'ult av breyði. og segði: við i »Tad er nú spell,« hugsað hann við sær, »at tey skulu hava alt hetta, ti so mangan hava tey bakað av korninum frå ti fátæka, meðan hann hevur sittð hundursstungin.« Hann tekur nú næstan alt breyðið og ber yvir til tann fátæka, tekur so ommuna og setur hana uppvið borð- inum, gevur henni ein breyðbita í hondina. Um morgunin, tá ið kona tann ríka mannin kemur út í køkin, verð- ur hon hamskift, ti omman stendur har við einum breyðbita í hondini og hevur etið næstan alt. sum lá á borðinum. Hon rópar á mannin og kærir sína neyð. Tann ríki kemur, og hann er ikki óður, men hann er galin, gevur ommuni rættiliga av tonnum. Men konan harmast og heldur fyri: >Neyðars omman, hon hevur etið so lítið, meðan hon hevur livað, at nú fyllist hon ikki, tá ið hon er deyd.« Maðurin segði, at nú mátti hon jarðast beinan tað fekst friður fyri henni, ti hon var ikki grannhavandi longur. Tá ið kvoldið er komið, koyrir hann hana í ein stóran posa: ber hana oman a sand- vegin, SO oyruna og jarðar hana har. >Nú man fara at verða friður av henni,« heldur hann fyri munni sínum. Húskallurin hevði eygleitt tann ríka, tá ið hann fór við posanum. Hugsar hann við sær: »Spell, at loft titt liggur fult av korni, sum tu hevur okrað frå húsbónda minum.« Hann tekur nú og ber alt kornið yvir á loftið hjá tí fátæka, tekur so ommuna og setur hana á lemmin við einari kornskeppu undir liðini, rætt sum hon hevur fingist við meld- ur. Tå ið tann ríki kemur um morg- unin og sær hana sita har, rður hann fyri álvara heitur um skallan ti nú óttaðist hann fyri, at tey aldri luppu frá henni meir. Hann hevu hoyrt t inn | ki hevði in hús- kall. sum skuldi ve » góður í ráð um. kanska tað var best at biðja hann um at leggja sær ráð. hvussu hann culdi sleppa frá ommun beyð hann honum nakað ríviligt afturfyri, gjørdi hann tað drúgvast. Verst var, at tað var ov lítiðlátið fyri hann, ein so ríkan mann, at leita hjálp hjá einum 'sovorbnum rakdirðli. Men hetta erpni vardi ikki longur enn til tað fór at skýma. Tå kom ræðslan fyri ommuni aftur, og hann fór yvir at tala við hús- kallin hjá tí fátæka, sigur honum, hvussu vorðið ið er. og biður hann gera sær tann beina, at jarða omm- una so, hon kemur ikki aftur Men húskallurin sýtti. Men nú vildi tann ríki fáa at vita, hví húskallurin sýtti. »Ti,« sigur húskallurin. »so leingi, ur so nógv órættvíst góðs, sum hevur. fær hon aldri ró í grøvini. Men eftirgevur tå tí fátæka alla sína skuld og gevur honum ein- ar tveyhundrað dálar afturat, so skal eg taka mær at jarða ommuna, so hon aldri ger tær ónáðir meir. Hetta líkaði tí ríka manninum ógvuliga illa, hann gav seg ven- aði seg og bað so bønliga um at sleppa lættari. Men tað var sum at tala á steinin. húskallurin ønti ikki. Endin var so tann, at hin ríki mað- urin mátti undir allar treyt- irnar. eftirgeva tí fátæka alla skuld- na og honum tveyhundrað dálar aftrat Pa ið dagsett var, tók húskallurin ommuna og jarðaði hana. Síðani tá hevur eingin verið varur við hana. Nú var tann ki æl hev tu tú av og oang; eva fátæki maðurin v hjálpin. Morgunin eftir tekur tann hjálp- sami húskallurin klæðsekkin á bakið og fer sín veg, ti nú hevði tann få- tæki maðurin ikki hansara hjálp fyri neyðini longur Heðin Brú týddi Tómir kassar „Dagblaðið“ skrivar soleiðis: „Í 1958 hevur landsstýrið latið frá sær ein landskassa, sum stendur so væl í tí, sum ongantíð fyrr“. „Dimmalætting“ skrivar m. a: Og penge bundet, at veksler er trukket paa lag- tingsbudgettet langt ind i frem- tiden". Okkara landsstýrið tey síðstu mange er 8 árini hevur verið í hondum teirra sum eru umboðaðir av „Dagblaðið“ og „Dimmu“, so tað sær ógvuliga løgið út, at hesi bæði bløð hava boð út um landið í slíkum lagi, fólk noyðast at spyrja, um annað blaðið ber skein boð við vilja. Tá ið fólkaflokkur og band í 1950 tóku settu stjórn, var eitt tað fyrsta sam- seg saman og teir gjørdu at støgga allari havnagerd, hidlu uppat at veita studningar til eitt og annað, sum frammanundan fekk stud- at trongdin til studning ikki var minkað heldur tvortur- ímóti, tí allir prísir gingu nógv ning, to upp, og harvid torvadist hægri studningar. Mjolkastudningur fall fyri stóran part burtur tað sama má tíverri sigast um studning til dyrkivegir og veltingarstudn- ing. Tað størsta spellið í stórum, samstundis sum mong av skip um, ið eftir eru syngja brátt teirra síðsta ørindi. Neyðin er so statt ékt í stórum hesi 8 ár, meðan Daghluðmenn og Dinl- mumenn hava rått í Forovum. Nú i 1958, tå ið valid stóð fyr durinum, kom lik sum kvokkur i landsstyrid og menn tess. Tcir plån til havna sjørdu stóran "Pi = 13 111 SAS DO 1íf43 N 3 W = ] Se årets nyheder hos Deres 3“ el-forhandler FOG & :MORUP AKTIESELSKAB 3aua3uaAac Nørregade 28 - Kbhvn. K Fremtidens oliekamin med den geniale BREESE BRÆNDER giver Dem - mere varme - bedre varme - behageligere varme VALDEMAR LUTZEN Telf. 1020 Thorshav bygging og keyptu 3 trolarar úr Por tugål. Nú fætt við valið vildu teir vísa, at teir eru rætt- ir menn, sum lív er í. Hetta skuldi alt síggja gott út í eygum veljaranna. veljararnir vóru meira vitugir, enn Dagbl. roknað við, og nú leggur kortini á borðið Men hevði og sig- nevniliga at øll skipakeypið Dimma ur, havnabygging sum er, Og vekslar. Ja, kslar, sum er vekslar omanå so nógvir eru hesir ve „Saa mange Pen- ge er bundet, at Veksler er trukket paa Lagtingsbudgettet Dimma sigur: langt ind i Fremtiden „Dagblaðið“ rópar upp og sígur, at væl stendur til. Vit novdust at spyrja, um Dagbl. tryr enn, at kunna blinda Før- OVA fólk. Manga krøniku hevur Dagbl. fortalt gjøgnum árini, og tann tið var, tá Ik trúðu nærum øllum sum Dachlaðið og fólka- flokkurin pentaðu saman, men tann tíðin er farin og kemur i H Dunbiøre.