mánadagur 12. januar 1959síða 1

MÁNADAGIN 12. JANUAR 1959 FRÆLSI Landsstyrisamrådingarnar Drugvar hava samrådingarnar um setan av ti nyggja landsstyrin- um verið Men tað er ikki so logið. Seks eru jú flokkarnir. Hvor flokk- urin hevur sína áskoðan og sítt lag og stóðu at verja. Tríggir skuldu teir verða, ið settu landsstýrið. At finna hesar samdar um eitt líkinda grundarlag, ið javnaðarflokkurin kundi góðtaka, varð sum kunnugt tvørligt. Men at enda eydnaðist javnaðarmonnum, sambandsmonn- og sjálvstýrismonnum at koma ásamt um eitt tílíkt grundarlag og um menninar, ið verða skuldu í landsstýrinum. Roynt varð til allar síður. Tá ið tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin nú leika so í í blød- um sínum, sum at Javnaðarflokk- urin bara samráddist við teir uppá- kvamsvis, er tað heilt burtur við. Sjálvandi var meining Javnadar- flokksins at ganga í stjórnarlag við teir, ið komu í málum at liggja honum næst. Tað slitnaði hjá Følkaflokkinum, Tj6dveldisflokk- inum og Javnadarflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum, tí hvorki Tjóð veldisflokkurin ella Fólkaflokkurin vildu góðtaka heimastýrislógina sum grundarlag fyri stjórnarsam- gongu. Ein undrast á hetta, tá ið ein veit, at allir teir fólkaflokks- menn, sum hava sitið í landsstyr- inum, skriftliga hava góðkent heima stýrislógina sum stjórnargrundar- lag. Tað máttu teir gera, áðrenn teir yvirhøvur kundu byrja lands- stýrisarbeiðið. Ein undrast eisini á andstøðu Tjóðveldisflokksins tá ið ein veit, at hann ikki bara er kunn- ugur við hesa stjórnartreyt. men sjálvur hevur latið komið til orða. at tað er ein verunleiki, at hann er í minniluta og eigur ongan veg til loysing, og at hann tí hevur við- gingið stjórnarskipanina sum ein ; hann má verunleika, ið eisini boyggja seg fyri Vitandi hetta er at spyrja: Er andstøda Fólkaflokksins og Tjóð- veldisflokksins móti at góðtaka heimastýrislógina m stjórnar- grundarlag bara lótur fyri at fjala x teirra and monnum, ið er kanska so sterk, at Javnaðar- N | teir undir ongum umstødum vilja gera stjórn undir Javnaðarmanna leið Dømi um, at hendan gitan el er tað, at týsdagin tann 6. januar kl. 8,30» á kvøldi fekk Javnadarflokkurin boð ígjógnum Johan Poulsen. fólkatinesmann. frá Hákuni Djurhuusi Fólkaflokksins og Tjóðveldisins vegna: ai T160- veldisflokkurin og Fólkaflokkurin vóru vorðnar samdir um at skipa landsstýri saman við Sambandinum og Javnaðarflokkinum við Kristian Djurhuusi sum løgmanni og at Fólkaflokkurin og Tjóðveldisflokk- urin vildu binda seg at halda Status quo (Obroytta stjórnarstøðu). Hesir báðir seinast nevndu flokk arnir vildu soleiðis heldur gloypa Sambandinum við Kr. Djurhuusi sum oddamanni sínum enn at fremja vinnulívs- og sosialan poli- tikk á stjórnarskipannar grundar- lagi undir Javnaðarmanna leiðslu. JAVNADUR BRØDRALAG Peter Mohr Dam Føroya løgmadur Javnaðarflokkurin, Sambandsflokkurin og Sjålvstyrisflokkurin hava skipað landsstýri. Síðsta friggjadag var løgtingsfundur, har P. M. Dam varð valdur til løgmann. Sama dag vóru Kr. Djurhuus og Niels Winther Poulsen valdir til lands- stýrismenn av løgtinginum. Drugt var at skipa heilir tveir mánaðir aftaná log Valið. Hetta er greitt fr yra staðir. Men endin varð so tann, at neyndu flokkar skipadu langsstýri, og nú ér at vóna, at mál verða loyst til bata og framburð Foroya fólks. Flokkarnir eru ymsir á máli, og ú ér sjålvs | at n V él il so lætt at kom til {{IS Peter Mohr Dam hevur erið strløsmaður | Nnaðarmann i » rini síðan flokkurin | ovn ul A tað tí VS it hann Í k hetta it tam Fj fólki. Ikki hevur hann spart seg, og tað man hann neyvan heldur fara at vera við tað vóða føddur í Skopun 11. august 1898 har hann sum ungur var útróðrar- maður og arbeidsmadur, til hann i 1917 fór á læraraskula í Havn og tók prógy sum lærari 1920. Hann varð sjúkur eitt ár aftaná lærara- prógvið var tikid, og síðani kerari fyrst í Sunnba, og síðani Fvør- oyri f nøkur år var hann formadur Føroya Lærarafelags. Varð við at stovna Javnadarflokkin í Føroyum. Kom í sóknarstýrið á Tvøroyri 1925 og hevur síðani verið sitandi har; varð formaður í 1936, og hava javnaðarmenn átt meiralutan har á staðnum síðan tá. Fólkatingsmaður frá 1948—56. Hann varð valdur ur verið ormaður løgtingsmadur síðani og Í javnaðarflokksins mestu tíðina síð- ani varð stovnaður. P, M. Dam hevur giøgnum alt liv sitt barst fyri ti kooperativa tankanum Tvøroyri y við at fáa í lag á risavirkið A.T., ið tíverri fór undir ganginun Isvirki, iO kann koma at hava hin allarstørsta týdn- nutimans geran av ti hevur leingi rið hjartabarn hansara. og vón- I til bí Suður- fólk. Eisini kann á nøkrum sinni nevnast hevur fir 5o nógvar persóligar løgtingsval, og harvið lingið so stórt personligt álit, sum Peter Mohr Dam: seinasta løgtingsval 646 persónligar ið var helvtin av atkvoð- ksins á Suður- hann fekk við atkvødur, um javnaðarflol ovnni. lavnaðarfólki — ynskir tær lukku g góða eydnu við stóra starvi tín- um, Pætur Vit ivast ikki í, at tú gert títt besta, men okkum er eisini kunnugt, at nógv álvarsmál liggja lyri, sum sera tung eru at loysa, men við góðum samstarvi og vilja frá løgtingi og landsstýri ivast vit ikki í, at Føroya fólk við tær á odda íkki smæðist burtur úr sum tjóð. | annars eisini viðgera allar = 32. ÁRG. »Skatturin« hevur givid út SKATTURIN, Hvussu nógv kann eg draga frá skatta- Norrøna Forlagið bókling, ið nevnist inntøkuni? Henda bók kann sigast at vera aktu el júst i hesum døgum, nú ein og hver stendur yvir fyri at skula fara at geva inntøku sina upp til skattamyndugleik- arnar og, tað man ikki falla ollum so lætt at fáa skil á, hvat ein er skyld- ugur at geva upp. og helst man tað ikki liggja ollum so greitt fyri at gera av hverjar frádráttir tey kunnu gera sjålvi Vit vóru so nasadjarvir at spyrja Petur W. Háberg, um hetta var ein bók, ið skuldi læra fólk at gera skatta- svik: men hann svaraði: »Nei, tvørtur ímóti; vit vilja læra fólk ikki at snýta seg sjálvi; men geva rættvíst upp. Tað eru so mong. ið ikki hava skil á, hvat tey hava rætt til at draga frá í sjålv- Uppgávuni, og hetta er tað, vit vilja geva teimum høvi til at læra. Vit skulu ikki fara so gjølla inn á hvat í hesi bók stendur. hon greiður væl frá, hvússu fólk í ollum størvum eiga at skriva sjálvuppgávu sína, og er hon so væl løgd til rættis, at hvor ein- stakur hevur lætt vid at finna tad, id hann hevur brúk fyri. Fyri at taka eitt einasta dómi: Hvussu mangir handverk- årar munnu vera greiðir yvir, at teir ikki eiga at skatta av og heldur íkki skulu geva upp tann pari av lønini ið nevnist amboðspeningur? Johs. Thomsen, ið er stjóri á skriv- stovu líkningarráðsin hevur "ógnum gingro og kar nav bol in og kuldi hor t verid i lagi Otrvað en hent bi UMM I nni í €l Frá løgtinginum Y løgtngsfundi leygardagin legði løgmaður fram uppskot um væl av nevnd til viðgerðar aw málinum. Í neyndina eru valdir J. Fr. Øregaard, Poul J. Olsen, Í Patursson, Joen Høgnesen, Jens € Olsen, Trygve Samuelsen og Djurhuus. Kr. Djurhuus, landsstýrismaður legði fram uppskot um utverdarlån stort kr. 400.000 til hvønn av teim trimum portugisaratrol Poul Petersen le Í l kot til gjaldan av í y kj andi bygdanna parti viðvíkjandi Fidis, Funnings og Gjáar bve Í staðin fyri P. M. Dam og Poul J. Olsen vórðu J. Fr. Oregaard og Sámal Petersen valdir í fí 19 ja r- neyndina NÝTT BLAÐ Han í Arbeiðsmani hevua byr Ul an í etlað fel im annars ein og hvor | hald Hetta fyrst bl Y er royndarbl og er tað 8 síður. Ætlanin er, at tað skal koma út sum mánaðarblað og fyrst og fremst greiða frå innanfelagsspurningum, men spurningar, Ið nema við arbeiðaraviðurskifti Blaðstjóri er felagsins formaður Andr Ísheim