leygardagur 14. februar 1959síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG FRÆLSI JAVNADUR NR. 7. LEYGARDAGIN 14, FEBRUAR 1959 32. ÅRG. Figgjarløg:n Samrøda vid Fíggjarlógaruppskot varð týsdagin lagt fram á tingborð av Kr. Djur- huus, vardaløgmanni, sum hevur fíggjarviðurskiftini undir hondum Vit hvukku við, tá ið harra Djur- huus segði. at talan var um eina toll- hækking uppá slakar 5 milliónur og skattahækking uppá 1.850.000 kr Vit hava sidan havt samrødu við P. M. Dam, løgmann, um hvussu tað veruliga liggur fyri. Hann hevur ver- ið niðri og júst samráðst við ávar- andi ministeriir um eina nýskipan av figgjarvidurskiftunum, so vit kunnu lúka tær uttan ymsu risastóru uppgávurn- ar, at fólkið av toll- og skattabyrðum verður knógvað Vit spyrja løgmannin beinavegin, um tað veruliga verður talan um eina so ógvuliga toll- og skattahækk- ing, sum nevnt er í fíggjarlógarupp- skotinum. Nei, svarar løgmaður. Tad er beint, at um tann ógvuliga økjan av rakstrarútreiðslum, sum seinastu = meirlutaflokkar samtyktu uttan eitt einasta oyra at rinda tær við, skulu verða goldnar yvir fíggjar- lógina á vanligan hátt við beinleiðis tolli. tað við ið viðvíkur skatti og so hevði undantak av talinum, fólkapensjónini, 10 er sett nógv ov ilt Skatti, t.'v. S. høgt verið at sloppið undan hesum tolli og um havnirnar og onnur nýjáttað arbeiði yvirhovur skuldu verið gjørd so sum ætlað. Men tað et arbeiði, ið verða gjørd fyri eina langa ikki okkara ætlan. at framtíð, skulu verða goldin í einum av rakstrarpeninginum, ið fæst við umtalaðu óforu tolling og skatting Hesi arbeiði, henda óvanliga stóra íleggingarútreiðsla, megu verða gold- Sama má verða tilfelli, tá ið talan er um af in við langfreistaðum lánum veita studning til bygging av skipum í bráskundi fyri langa tíð. Sjálvandi megu rentur og avdráttur av hesum lánum verða sett sum útreiðsla á íggjarlógina Hvussu eekst við samráðing- unum. ið løgmaður hevði viðvíkjandi inansieringini Hasar samrådingar verda endi- ligar fyrst í næsta mánaða. Men tað 448 Í fyri ætlandi at fá ) ara án uppá 4 milliónur árli it rind løgtingsins part til havnir og studning til sk pabyggin; eins og við eini nansierin IV ørun torum upp- byggingartiltøk Í so 8 | } at utskri Í sk io rindan ro jarlógar Løgmannin 10 komnar aftrat útreiðslunum, eru síðan seinastu fíggjarlóg, kunnu vera hesar 4 milliónurnar minni? Sjálv- andi megu rentur avdráttur av og lánunum verða sett á fíggjarlógina sum útreiðsla, tað skilja vit! Tad er fullkomuliga beint. Toll- og skattaøkingin á fíggjarlógini kann mill. avdrátt ' re 1 verða t rentu og Øktur eftirspurningur | 440.000 3.560.000 minni enn ætlað á fíggjarlógini, ið er framløgd. Ístað- in fyri 4 milliónur kunnu so verða settar kr. 440.000. Løgmaður segði, at talið við- víkjandi fólkapensjónini verður ætl- andi minni enn sett á framløgdu fíggjarlóg. Hvussu við hesum? Hvat vil fólkapensjónin í fyrstu syftu koma at kosta? Sambært utrokning av konum monnum vil fólkapensjónin við av- lamispeninginum á fullari hædd koma at liggja um 5,4 milliónur meira enn ellis- og avlamisrentan er í dag (Framhald á 3. síðu) eftir fiski og fiskaproduktum Aftaná tað bert 5 år við góðum fiskaprisum, fyrra veroinskrigg) vóru so fóru teir í botn. og nógvur salt- og klippfiskur varð liggjandi her á landi í fleiri ár inntil hann varð bruktur til tød. Eisini aftaná seinna heimsbar- dagan fullu prísirnir á bretska fesk- fiskamarknadinum óvanliga nógv, meðan salt- og klippfiskaprísirnir hava verið høgir líka til nú. Hóast luttøkan í fiskivinnuni í -.. Norðuratlantshavinum er munandi okt. er stórt trot uppá fisk í flest ollum løndum. Í Onglandi, har tað liggur best fyri at taka móti feskum fiski. hevur allan vetur verið ovlítil fiskur. og hevur hetta vidført, at fiskaprísirnir hava verið óvanliga høgir. På eftirspurningurin eftir fiski er so stórur ella vaksandi, er ikki ársakað av, at SO nógv hetta tað verður minni veitt, men meira tann, at mong lond, sum ikki fyrr hava verið før fyri at tikið ímóti og havt á goymslu feskan fisk, nú eru so væl utgjørd við kølihus, og fiskahandlar tess við feskur fiskur kann kølibøksir, at verða seldur allastaðni í landinum, móti fyrr bert úti við strendurnar. Í Ameriku er tað longu langt síðani, at allar forrættningar høvdu fingið køli- boksir, men nú í seinastuni eru fleiri lond í Miðeuropa komin langt á leið, og hevur hetta fort við sær, at tað allan vetur hevur verið trot uppá feskan fisk fram við Norðursjóar- strondini av ti, at fiskurin, so skjótt, hann er komin á land, verður sendur í kølivognum langt inn í landið Norskir vitskapsmenn vilja vera fiska- teir við. at har á teirra leiðum er nøgdin í afturgongd í løtuni, so rokna við munandi minni fiskiskapi tey fyrstu 5—6 árini við Norður reg! mæl ti til tey ski bygd verða fyrstu árini, verða r skip. sum kunn økja fjara Í | Fisini nenn. at fiska N við New minni tey fyrstu árini. Tað er ti van- nøgdin Foundland verður 1 lig hugsan millum menn, at eftir- spurningurin eftir fiski verður vaks- andi, og skuldi sostatt útlit verið fyri, fisk ikki verður at al prisurin uppa lækka årini framyvir H. C. Hansen Tað sigst, at H. C. Hansen, for- sætisráðharri, ætlar sær at vitja Før- oyar i summar. Hann hevur tvær reisur fyri higar, meðan hann hevur verið ráð- ráðharri. Gjøllari tíðindi um hesa vitjan eru eingi enn vitjað ER GRØNLAND ikki OPIÐ ? Dagblaðið hevði lítið meir enn nok ur hánaðarorð til lesarar sínar, tá tey stórtíðindini spurdust úr Keypmanna havn, at P. M. Dam, løgmaður, og sendinevnd landsstýrisins undir sam- ráðingunum við ríkisstjórnina, Grøn- landsmyndugleikarnar. grønlendska følkatingsmannin Laub lim grønlendska Landsráðnum. hevdu vunnið føroyskum útróðramonnum 7 pláss aftrat Undrandi spyrja teir ikki var opið land? Hetta spyrja somu menn, ið siti hava við ræðinum í 8 år Feir munnu neyvan hava avrikað nógv til frama fyri betri veiðulíkind- um í Grønlandi og av um Grønland Fólkaflokkurin og sjómarkið Dagblaðið hevur boðað frá, at teir hava skift stóðu í sjómarksmálinum, men tað er heldur íkki fyrstu ferð, teir skifta politiska stúku. Fysdagin boðaði Dagblaðið frå, at fólkaflokkurin hevði skift støðu í sjó- marksmálinum. Tað er heldur eing- in, ið væntar annað enn eina nega- tiva stødutakan frá fólkaflokkinum; tað rímar so frálíka væl við allan teirra blødrupolitikk frá tí, hetta politiska misfostur sá dagsins ljós Tad vóru serstakliga fólkaflokks- ið binda okkum til 3 míla markið menn, vóru so ovurgrammir at ] ,) såttmålan, 1967. åra ið verður galdandi At teir nú harmast og taka stóðu, er ikki so ilt at skilja, tá teirra fram til aftaná fólksins dóm eina aðra politikkur altíð hevur verið negativ- ur, teir týðuliga leggja upp til og sama åbyrgdarloysi og verunleika- fjara politikk sum undir stríðsárunum Fad er ikki at vænta annað av hes- um monnum. Teir eru illir inn á Føroya fólk, ið teir siga »hevur ført SØtt eina yvir landid« við at lata javn iðarmenn koma til ræðið Peirra ábyrgdarloysi verður tí eyðvitað so stórt. at teir enn ikki vilja ganga við til nakað, ið kann loysa okkum av tí hafti. ið teir sjálvir hava bundið okl um í við 12 ára sáttmálanur ei kom ú við tI leit y Ul m to eldi menn komi ra ro motu teimun tå k Uu Í Politiska fólkaflokks- manna hevur tó ongan týdning í for oyskum politikki. Teir ERI og funnir ov lættir stukuskifti vegaðir og lætna bert meir og meir við at boða frá teirra politiska evna- og støduloysi Innsavnan iFøroy- um til eftirsitandi frå „Hans Hedtoft" vanlukkuni mikla mangan Tann vanlukkan hevur kvøkk i sett mann, tá »Hans Hedtoft«, tad prydiliga nyggja grøn- landsskipid, so bråddliga hvar Vit kenna so væl til svårar og tung ar vannlukkur sum hesa Í hesum føri eru mong heim aftur nomin av sorg og ne har eru t. d. bæði MAaOUrn, papin og sonurin farin Bær í Grønlandi, í Danmørk og í Før un hava tey IS tað er missur, sum ongatíð fæst a Vit megu oll ásanna, at vit standa hjálparleys í h m fari. Men fyri at linna eitt sindur hesum m y ) Er sin Í erunn etti (ovn VI (i enda-