leygardagur 20. juni 1959síða 4

SOSIA Nr. 26 20. JUNÍ LURIN 1959 32, ÁR Mjólkatrotið og javnaðarflokkurin Tað var longu í 1943, at Javnaðarflokkurin setti fram uppskot um eina planokonomiska skipan her á landi við tí endamáli at útbyggja alt vinnuliv bæði á landi og sjógvi harundir tullliggjað uppskot til eina landbúnaðarskipan, ið vildi givið landbúnafinum nýggj virkis- líkindi. Tá id Dimmalætting hevur at javnaðarmonnum í sambandi við skriving blaðsins um mjólkatrot, so er hetta heilt við síðuna av — og máti betri vitandi. Landbúnaðarmálið er størt og hevur djúpar retur. >Jarnkýrnar: eru eitt lið í hesum máli; men áðr- enn Dimmalætting leggur á javn- aðarmenn, átti hon at nýtt tey rettu sjóneykjuni og kannað tær verun- ligu orsøkirnar til, at so illa er statt her á landi, at neyðugt er at fram- leiða mjólk við maskinu. Tað er einki nýtt, at landbúnað- ur okkara framvegis er á einum miðalaldarstigi. Hetta hava land- sins pælitikkarar vita í meira enn mannaminni; men hvat hava teir gjørt fyri at bota um brekini? — Einki! Einasti ið hevur havt flokkur, eitt fullfíggjað og lutvís revolutio- nerandi uppskot, er javnaðarflokk- urin. Eftir tí skuldi setast í verk ein nýggj jarðaskipan, maskinstoðir stovnast og landið dyrkast upp eftir heilt fáum árum, landbrúkar- arnir fáa nýmótans arbeiðsamboð, landbrúksskúli bygdur, keyps- og sølumidstød sett á stovn o. s. fr. Um skipabygging. Tað er ein royndur lutur, at teir privatu ikki makta at reka fiski- vinnuna. Í dag er tað soleiðis, at teir fáa ein hóp av peningi sum lán og stuðul og síðan skal hitt al- menna kortini rinda stóran part av lønini Sum hjå mannskapinum. mannagongdin hevur verid, er tann dagur neyvan fjarur, tå reidaravirk ini cinki hava at hugsa um enn at ið verður av stórpeninginum, ið hitt ímóti vunnin taka ágóðanum, almenna spaðar til. Tað er skilligt, at hetta er skeiva Lat hitt byggja skipini og reka tey, tá tað kortini skal taka um endan í ollum, leiðin. heldur almenna sum nýbygging og rakstrinum hoyr ir til. Eitt sitt pláss; men harfyri skulu vit ikki forða at fáa skip, tá teir kunnu reka og rekja landsreiðari er uppá sær dugnamonnum tey uttan at vera samfelagnum til byrðu Eg ivist ikki í, at stórur partur av okkara fólki er av hesi somu áskoðan — eisini tey, id ikki til dag ligt taka undir við javnaðarmonn um í teirra sosialistisku áskoðan á samfelagsviðskiftini. Fiskimaður. Varð hetta uppskot — henda ny- skipan av landbúnaðinum - sam- tykt, vildi einki mjólkatrot verið í dag, og vit vóru sjálvbjargnir við eplum, grønmeti, kjøti og ødrum; men hesum uppskoti havnadu sam- bandsmenn og fólkaflokksmenn - og ti hava vit i dag tær vanlukku »jarnkyrnar« at stridast vid. Sambandsmenn og fólkaflokks- menn hava ábyrgdina! við- Tá ið fólkatingið nýliga gjørdi eina 5 ára ætlan uppá 57 milj. kr. til uppbyggingarendamål í Grønlandi, gingu vinstra og teir konservativu ímóti, tí, sum teir søgdu: „stjórnin hevur vist frå sær at lata privatkapitalin fåa åvirk- => -. . . an á utbyggjanina.« *x DAGBLAÐIÐ er í ødini um, at javnaðarmaður hevur fingið starv í Tinganesi, har jú ein hópur av fólki situr frammanundan. Hví ikki eisini nevna, hvussu og hvaðani nógv av teimum eru komin hagar? A —" >" ; tu AT uppá í eitt fólk tekur 3 vekt, framleiða 1 miljón fleiri blóð um kg má kroppurin likam. AT enskir mótaskaparar halda, at um 100 ár koma mannfólk og konufólk at ganga í fullkomuliga eins klæðum. AT roknað verður við, at 80 pst. av allari opiumsframleiðslu í heim- inum verður seld ólógliga. AT í gomlum døgum vóru tað einstakir læknar, id grøddu maga- bc ksa sjúku við at sjúklingin í búkin. AT galluproyndir í París vísa, at tað fyrsta mannfólkini raka við á einari kvinnu, eru beinini. | AT Stillahavið er umleið á stødd | við alt fastlandið í heiminum. | AT í enska undirhúsinum stend- | ur altíð ein snusd3s til reiðar. Allir | parlamentlimirnir hava rætt til ein ókeypis >prís AT størsti gullklumpur, id nakr- antíð er funnin, vá 100 kg og varð funnin í Australia fyri 100 árum síðan. — | ——————————————————W— Flúgvupláss Í eini samreðu statsministari H. C. Hansen hevði við blaðmenninar ígjár, segði hann millum annað frá, at eitt málið, hann samráddist við landsstýrið um, var byggjan av flúgvuplássi. Talan var um at leggja tað antin á Sandoy ella í Vágum, men sakkunleikin mátti gera tann spurningin av. Um flúgvuplássið skuldi kunna nýtast av S. A. S. flogforum, kom tað ætlandi at kos- ta einar 20 mill. kr. Ráðharravitjan Framhald frá 1. bls. Árhus, har hann aftaná vanliga skúlagongd kom í prentaralæru. — Sum skjótt uppí fakligt og politiskt ar- prentaralærlingur kom hann beiði og gjørdist álitismaður bæði á fakliga og politiska økinum. Inn- an fyri D.S.U. (Dansk socialdemo- kratisk ungdom) gjørdi hann eitt got til skrivara fyri samgonguni. arbeiði og varð í 1929 valdur Frá 1933 til 1037 var hann formaður fyri DS.U.; i „S. tíðarskeiðinum fekk hann nýggjar og størri upp- hesum gávur at rekja. Hann var á fyrsta sinni valdur til fólkatingsmann í 1936 og hevur hann øll árini síðani sitið í Fólkatinginum. Í tíðarskeið- inum 1037-39 var hann leiðari av Javnaðarflokksins imformatións- og tók skrivari propagandatænastu. Seinri hann við starvinum sum lokksins, og tá ið vinmaður hans- ara og starvsfelagi frá ungdómsár- unum, Hans Hedtoft, doyði í 1955, var hann sjálvskrivaður at taka við sum formaður Javnaðarflokksins. Tá id Buhl skipaði samgongu- stjórn í 1945 varð hann figgjarmåla ráðharri, og hesum starvinum tók hann við aftur, tá ið Hedtoft skip- aði stjórn í 1947—50. Tá javnaðar- menn aftur tóku við stjórnarvald- inum í 1953, gjørdist hann uttan—- ríkisráðharri. Í 1955 — aftaná deyða ledtofts sætisrådharri. verdur hann eisini for- Aftanå 1957 com stjórnarsamgonga í lag millum valið Javnaðarflokkin, teir radikalu og Rættsforbundið 1ann bæði forsætis- og uttanrikis Aftur nú verður rådharri; men hevur nu lagt uttan ríkisráðharrastarvið frá sær. At rokja hesar báðar sessir fremstu álitissessir í stjórnini man ikki vera hvønns mans føri; men prógv- ar hetta, at H. C. Hansen er skila- maður við framúr arbeidsevnum. Tað er ikki smávegis, id avrikad er í hansara stjórnartíð. Frá at hava eitt hundrað valutaundirskot uppá fleiri miljónir krónur, hevur Danmark í ein valutaágóða Ar- beiðsloysið var stórt, men er í dag dag uppá fleiri hundrað milj. kr. komið niður í nærum einki. Ídnað- arframleiðslan er okt sum ongan- tíð áður. Fólkapesjónin og ein hóp ur av ødrum socialum lógum eru gjørdar av nýggjum ella hava fing ið ábotur o. s. fr. Samantikið hevur stjórnartíð H. C. Hansens verið ein hin ríkasta og storsta uppbygging- artíð í sogu Danmarkar. Jorgen Jorgensen, kenslumálaráð- harri er ein av kendastu monnum í donsk um politikki og hevur sitid í Fólka- tinginum nú í ein mannsaldur. Hann er ein av leiðarunum í Radi- kala flokkinum og mong álitisstorv um hendi. Meðan hevur havt Stauning var forsætisráðharri í ár- unum undan seinasta heimsbardaga var Jørgen Jørgensen kenslumåla- Tað var i hansara ráð- 1937 at hin tiltikna varð avtikin og foroyskt ráðharri. harratíð - i grein 7 javnsett donskum sum kenslumål i skulunum. Tå id Javnadarmenn, teir Radi- kalu og Rættsforbundid samdust um at skipa samgongustjórn åftanå valið i 1957, gjørdist Jørgen Jorgen- sen kenslumálaráðharri av nýggj- um. Hann kom aftur í sín gamla sess frá Staunings-tíðini og hevur nú verið við til at fingið í lag eina nýggja skúlaskipan í Danmark. Í gjár opnaði Jorgen Jorgensen stevnu Foroya lærarafelags. Á ferð- ini í Foroyum skal hann m. a. inn- víga hin nýggja skúlan í Oyndar- firði. Vit heilsa Jørgen Jørgensen, kenslumálaráðharra og konuni væl komin og ynskja teimum góða ferð víðari um landið. Snópni nópnir sita teir nú, sum ikki smæddust við at fara við ósannindum í radarmál- inum. Teir søgdu, at ongar radarstødir vóru í Danmerk, og at Feroyar vóru valdar sum stødi fyri radar- stød, tí tær , sogdu teir, at »hinir« (danir) høvdu sagt: >okkara oyggj- ar vóru so fólkafátækar, at ólukkan skuldi íkki brint- ella atombumba varð tveitt Danmark vera so stór, um ein niður her heldur enn í ella annað enn og fólkaríkari land.< Men nú veit hvor smádrongur, at hetta er ósannind: Í Danmørk er hópur av radarstoðum, og har eins og víða um í verdøldini verða radar- og í Íslandi, Svoríki, Noregi stoðir bygdar í hópatali, og at og vestanmenn eru greiðir yvir, at tað vita oll, eystanmenn nú er vónleyst at tveita atombumbur við ti í hyggju at forða radarstød- arávarðing, tí báðir partar eiga so fult upp av radarstoðum, at tað al- tid vilja verða nakrar eftiri at siga frá aftaná eina roynd at oyða »ra- dareyguni<, og at málið er júst at hava so nógv ávarigartól, at eingin ska! hætta sær at leypa á; nú vita eisini oll, at ein grýtan av land ella brintbumbum á nærindis Føroyum, vil gera luftina atom- kring okkum so-radioaktiva, at her verður einki kykt at liva í longdini: Vatn og foði, vit nýta, vilja verða gjørd so drepandi radioaktiv, at eingin å hesum klettum bydur betur. Nú sita teir snópnir, eystan- 1 menn okkaral< tók ein til. So er!