leygardagur 30. mai 1959síða 1

FRÆLSI JAVNAÐUR BRØDRALAG 32. ARG | Arbeiðið byrjar aftur Havnar arbeiðsmannafelag gav eftir og tók við tí sáttmála, sum varð boðin teimum, og sum Føroya Ar- beiðarafelag arbeiðir undir, tó við nøkrum småbroytingum So hendi tað, sum at kalla allir arbeiðarar í Havn hava stundað eftir at stjórn Havnar arbeiðsmanna- felags skrivaði undir sáttmálan við- víkjandi gerð av Nato-arbeiðinum á Streymoynni. Hetta var eisini í evstu stund, um skuldu Umboðs- | ; arbeiðarar koma uppí hetta maður Nato's skuldi fara niður við Havnar stórarbeið. Tjaldur ígjár, og mátti tí vera av- gjørt áðrenn hann fór, um farast Nú stendur til Latum okkum taka Eitt høvudsmålid hjá hesum lands stýrinum var og er at fáa okkara fiskimonnum fjøl undir fót. Takið hjá landsstýrinum var at fáa tann neydturvliga pening til vega. Hetta er eydnast í meiri muni enn nakar hevði droymt um. Vissa er fyri, at vit í fyrstu syftu kunnu fáa til láns og studnings til okkara fiskimenn og vinnufelog 90 % av 50 milliónum. Kunnu so feløg og fiskimenn fáa tey 10 % til vega, er greitt at byggja stórri og smærri linufør fyri 50 milliónur. Realkredittstovnurin er at læna 50 %, og hann verður førur til ætladur helmingin av kostn- adinum tess. So er roknad vid 20 % frå Dan- marks fiskaribanka hann hevur peningin. Og sum seinasta uppískoyti skal landskassin veita 20 % í studningi hesin peningur er eisini tøkur. Um framtakshugur og áræði er í fólkinum, kann landskassin longu í ár veita studning uppí 714 millión. Hesin pennigur kemur fram á henda hátt: 114 millión hava vit til studnings, 2 milliónur eru avsettar á fíggjarlóg- ina og upp í 4 milliónur kunnu sam- bært lógarheimild verða læntar við statsábyrgd. Hesar 714 millión skulu sum sagt sagt rinda ein fimtapart av kostn- aðinum (20 %). Eru umbønir og eginpeningur (10 Í undir arbeiðið frá Havnini, skuldi Samráðingar hóskvoldið við og end- skuldi ella um byrjað verða í Kollafirði uppafturtiknar vórðu tú Havnar arbeiðsmannafelag, aðu tær við, at sáttmáli varð undir- skrivadur ígjár á miðdegi. Tad má sigast at vera fyri neyð- lorkaði høndunum á limum sín- ini, at stjórnin ikki hetta arbeiði úr um, men í evstu stund gekk undir Nakrar fyrimunir sáttmálan. vunnu vinnufólkið 30 nýggj skip longu í ár frammi %) í nóg nógvum muni kann so statt longu í hesum ári leggjast kjalir til línubátar fyri Tx 37% million, altso til 30 stórar linubåtar Aftrat hesari figgjan kemur so, at vit Føroyingar hava sama rætt og danskir fiski- uppi 85 % i láni úr somu atstødur sum menn at fáa danska fiskaribanka, ið kann lána upp í 100 milliónur. Her er einki mark sett fyri, hvussu nógv av hesum 100 millíónum kann vera lænt til Føroyingar Nu megu allir fiskimenn og allir fiskiskap, spenna allan alvin á fyri á 10 % (ella tey vinnulívsins menn, ið hava at fáa til vega tey 15 %, um alt verður lænt frá dan- ska fiskaríbankanum). Verður hetta gjørt, kunnu vit við einum ódnartaki í bráðskundi endur nýggja okkara fiskivinnuflota. Spennandi fyri okkara lands framtíð! Eldur í Disko Gjåramorgunin kom eldur i Grøn landsskipið >Diskox, meðan tað lá við bryggju í Keypmannahavn. Eld- ur kom í mittastu lastina. Skadin verður hildin at verða stórur Og maðurin hevur ein steyra niður gjøgnum rygjin, sum nevnist ryggjageislarnir. Á vðrum endanum situr høvdid, og á hinum endanum situr maðurin sjálvur. teir við hesum sáttmála; men hetta er kortini ikki meira enn so, at teir vunnið tað uttan iva høvdu havt sama uttan arbeiðssteðg, um tað einans vóru lønarkrøv, ið tað ráddi um, og um teir høvdu staðið innan- fyrr = arbeiðarafylkingina fyri alt landið Sáttmálin, ið gjørdur er, er hin samt, sum Kaldbaksmenn skrivaðu hann ) undir; men hevur tað fram um hin fyrra, at peningurin fyri kostarhaldið nú verður 3 kr. um dagin ímóti 4 í hinum, og at 5 oyru um tíman fyri oljuklæði nú er sett til 10 oyru Stórt steðgur skuldi gerast á spell er tad, at arbeiðs hesum oki. hava menn mist við at og NnogV sngtd arbeiðsleysir langa tíð í tí iggjandi góðveðri, sum verið hevur Gott ér tað ti, at arbeiðið byrjar aftur, sjálvt um so lítið er vunnið. at tað kemur at ganga long tíð, áðr- enn peningatapið verður aftur- vunnið Fin part av heiðurinum fyri, at henda semja er fingin í lag, eigur Føroya arbeidarafelag, ið hóast tað. at Havnar Arbeiðsmannafelag íkki er limur í meginfelagnum, frá hin- art síðuni hevur troðkað á at fingið sáttmálan í lag. Fann sáttmáli, sum nú er gjørdur millum Havnar Arbeiðsmannafelag og Natomenninar, kemur at galda allar menn í hesum arbeiði. tí tá felagið í Kalbal sáttmála, treytaði Foroya Arbeiðara skrivaði undir sín felag, at um rúmari sáttmáli seinni varð gjørdur við skuldi sáttmáli samstundis koma í gildi fyri Kald- Havnar arbeiðs- mannafelag, sami bak arbeiðsmannafelag og harvið fyri allar limir Føroya arbeidara- felags. Sáttmáli millum Havnar arbeiðsmannafelag og landsverkfrødingin vegna arbeiðs ánaran viðvíkjandi gerð av vegi frá endanum á Oyggjarvegnum við Sundsháls og norðureftir til Mjørka dals og víðari niðan undir Sand- felli: $ 1 Fyri arbeiðið í Tórshavnar úttanbíggjarkommunu er sáttmálin millum Havnar arbeiðsmannafelag og Havnar arbeiðsgevarafelag (Havn ar-sáttmálin) og fyri arbeiðið í Kald baks kommunu sáttmálin millum Føroya arbeiðarafelag og Føroya arbeiðsg. arafelag (Føroya såttmål- in) galdri, tó soleiðis at timaløn- arsatsirr fyri normaltímar og yvirtímar í Havnar sáttmálanum verða nýttir í báðum økjum. Fyri limir Havnar arbeiðsmanna- felags, ið taka lut í arbeiðinum inn- — ——m— Er NR. 23. LEYGARDAGIN 30. MAI 1959 Svimjihylu- rin liðugur nyggi svimjihyl- Í morgin verður urin í Havn opnaður. Hylurin hevur nú verið í gerð í fleiri ár, hann hev- ur verið nógy saknaður og man tað ótvað verða nógv fólk, ið kemur at nýta hann. Starvsfólkini eru Ivan Holm Carlsen og Sára Hansen. Tað er stórt hitaverk, ið hitar vatnid í hylinum og annars er alt sum eigur at hoyra til eina nýmótans svimji- holl. Bert er tað spell at sjálvur hyl urin ikki er innandura, vónandi fer tað ikki at verða alt ov leingi til so verður, hóast tað kostar væl av pen- ingi. At hita hyl ið stendur undir fríum lofti man eisini vera dýrt og tí verður spurningurin um at fáa hann undir tak vónandi at liggja frammalaga hjá teim, ið fyri borg- um ráða Hvat verður gjørt við hvalasteðina? Partafelágið Hvalarakstur og Hvalaveiðufelagið, eru bæði gn in við at reka hvalastødina norðuri við Air og farin í likvidasjón. Nú liggur stoðin fyri einki og teir fimm Heykur Sunn bæ og Royður liggja fyri teymi á Skálafirðinum. Sum kunnugt gekkst so illa við hvalaveiðuni seinasta ár bátarnir Sirra, Terje at oll líkindi at halda áfram vóru vónleys. Landið hevur latið nógvar hundrað túsund krónur til hvala- raksturin, men illa hevur borið til Feir ætla nú at fáa selt og sum ein sjålvfylgja er landsstýrið spurt um tad hevur hug at yvirtaka stødina og båtarnar, so ikki alt verður spjatt sundur til ymsar privatar menn og feløg. Hósdagin vóru bankamenn saman við landsstýrinum og hugdu at ogn- unum, men hvat gjørt ikki enn frætt nakað um. verður er an fyri Kaldbaks kommunu, rindar arbeiðánarin upptókugjaldið til Kaldbaks arbeiðarafelag. $ 3. Fluttningur av arbeiðsfólki við bili frá plássinum frammanfyri hin gamla kommunuskúlan í Havn til arbeiðsplássið er ókeypis. Í hesum sambandi er arbeiðs- plássið at rokna sum tann til eina og hvørja tíð av arbeiðsleiðsluni á- vista endastøð millum Sundsháls og Mjørkadal fyri fluttningsbilin. Arbeiðsfólk, sum ynskir at búgva á arbeiðsplássinum, kann taka bú- stað har, sum rúmd er til. 8 4. Til arbeiðarar, ið verða flutt- ir til og frá arbeiðsplássinum hvønn dag, verður goldin vin viðbót svar- andi til eina fyrstu yvirtíðartímans- (Framhald á 3. síðu) i i 1