leygardagur 15. august 1959síða 2

NI. 34 SOSTALURIN Løgmannsrødan á Olavsøkuni 1959 (Framhald) Nu kanska lysir eitt sindur i fyri at kunna selja mesta partin av okk- ara saltfiskaveidi sum klippfisk til I- taliu, Spaniu, Grikkaland og Brasiliu Men viðurskiftini á okkara næst- stórsta klippfiskamarknaða Brasilíu eru minni enn so enn ålitandi. Vón- andi verður batna i hvørjum har. Men ein kann verða fyri einum bak- bresti, áðrenn ein veit av. Menn spáa salt- og klippfiska framleiðsluni minni og minni marknaða. Men so leingi sum vit veiðiliga liggja sum vit liggja, eiga vit at royna at verja henda marknað. Fryst fiskafløk vinna marknað fyri sær kring allan knøttin. Tað er ti eyðvitað, at vit megu hava henda veruleika í huga, nú ið vit eru farnir undir risatøk fyri í mesta skundi at fáa okkum so nógv nútímans skip. at fiskimenn okkara ikki longri verða farleysir og noyddir av landinum aðrastaðni at fáa sær arbeiði. Spurningurin um bygging av risastórum frystvirki í hvørjari sókn hevur verið til um- mælis hjá teimum, sum hava fram- leiðsluna í hondum. Hesir leggja stóran dent á framleiðsluna av flaki, men halda, at spurningurin um bygging av hesum risaverkum má bíða, til tess vit hava tikið hitt fyrsta stóra takið at fáa nútímans veidifør. Teir halda, vit hava nóg stóra frysti- megi til ta veidinøgd, ið talan er um i dag við okkara heimaróðri. Landsstýrið hevur tikið hesa stóðu vinnulivsmanna til eftirtektar fyri í ár. Men tað er eyðvitað, at vit eiga at standa fyrireikaðir til í bráðskundi at byggja frysti- og flakavirkini, ið eru neyðug fyri at fremja heima- fiskiskapin og fáa mesta vinningin av okkara fiskiskapi, eisini hvat ið viðvíkur at skapa arbeiði á landi. Landsstýrið er tí vakið á hesum oki og vil gera sítt besta fyri at loysa flakaframleiðsluspurningin. Flaka- og ferskfiskaspurningurin í síni heild leikar almíkið á. Í sam- band við henda spurning standa solu; og landingarlíkindi í Bret- landi. Tað er ilt hjá feskfiskavinn- uni at bera 10 % tollin, ið bretar hava lagt å fremmandan fisk fyri at verja sina egnu fiskaframleidslu. At føroyingar kunnu vera og við- hvort hava verið fyri skerdum land- ingarrætti rímar illa við gott vinar- lag. Landsstýrið hevur bæði yvir fyri danska ríkisstýrinum og bein- leiðis yvir fyri bretum sjálvum bor- ið fram vælgrundað ynski um at sleppa undan 10 % verjutollinum og at fáa ikki minni sæmdir enn íslendingar og aðrir viðvíkjandi landingarætti. = Hildið má verða á við hesum ynskjum og krøvum, til tess vit hava vunnið sømdir. Teir 6 og teir 7. Tað er ikki gott hjá smålondun- um, nú ið tey skulu verða noydd at velja, annaðhvort at vera við 6- landa samgonguni elle 7-landa sam gonguni viðvíkjandi marknaðunum. Her ræður av sønnum orðfellið: tek ur tú meg her, skert tú meg har. Áðrenn = marknaðarspurningurin kom fyri á ríkisdegi, heyði lands- stýrið sjálvandi haft hann til um- hugsingar, og áðrenn Johan Poul- sen fólkatingsmaður fór niður á ting at viðgera henda týdningar- mikla spurning, var hann á fundi í landsstýrinum. Hansara stóða í fólk atinginum um fyri fyrst at lata for- ovingar verða uttan fyri báðar sam- gongurnar er samsvarandi við lands stýrisins fyribils støðu. Og í hesum | føri kann bara takast fyribilsstøda til tess endaliga er kastað. Marknaðarspurningurin hjá okk- um føroyingum er sum heild tíkin avgerandi fyri lív og lagnu okkara. Landsstýrið er tí á einum máli um, at orkan má leggjast á at røkja henda tåttin í okkara lívi, røkja hann til líta. Havna- og vegabyggingin. Áðrenn valid samtykti tingið hina veldugu havhabyggingarætlanina. Landsstýrið gjørdi sær greitt, at henda ætlan skuldi verða framd í komandi 10 árunum. Men hon kostar ovur nógv í mun til orku okkara, og um innløgurnar komu at snara sær tvøran og berast frá, kundi lætt komið at staðið á gjaldingarevnunum, tá ið byggiar- beiðini skulu verða framd. Lands- stýrið hevur tí í samráðingum sín- um við ríkisstýrið um ta stóru upp- byggingariløguna tikið henda møgu leika við og byrgt fyri, at hann skal henda. Semja er um, at landsstýrið vid statsins ábyrgd kann um tørvur er til tess taka neyðugu lán til at greiða havnarbyggingariløguna. Samsvarandi hesum er bædi å tingi og á rikisdegi samtykt lóg hesum íleggingarlánum viðvíkjandi. Somu løgiings- og ríkislógir snúgva sær um 4 milliónir um árið í 4 ár heimila løgtingið at taka og ríkis- kassan at veðhalda fyri uppískoytis- láni at rinda løgtingsins studnings- lån til endurnýggjan av skipaflot- anum. Við hesum hjálparlógum aftrat tí peningi. avsettur er á fígg arlógina, og sum tingið annars hev- ur tøkan til sama endamál, er tryggj að, at tingið kann verða ment at lúka sín part í vega-, havna- og skipabyggingarætlanunum. Bergh« Ísbyggir vin. Viðvíkjandi bergholsspurninginum er at siga, at felagið Højgaard & Schultz er við at gera bergholspro- jektið Hvalba—Tvoroyri Tad við verða lagt fyri tingið, og vónandi verður tað so vorðið, at tað verður møguligt at fara undir tað beinan- vegin soleiðis sum ætlanin var í fjør Framhald av ravmagnanini av Foroyum. Í teirri stóru uppbyggingarætlan- ini, ið landsstýrið og ríkisstýrið vórðu samd um. vóru um 20 milli- ónir til víðari útbygging av SEV og JS 6 milliónir til víðari ravmagnan av Suðuroynni. 7 Henda tilætlada víðari ravmaen- an fer fram bæði í Suðuroy og í Millum fyrimunirnar við í Suður- oy at nýta foroyskt kol og fáa óav- markaða kraft og nýta vatn við eini avmarkan til umleið 3 milliónir kwh. meta kønir menn, kommunur- nar í Suðuroy hava tikið stóðu fyri vatninum. Men fleiri og fleiri har suðuri eru í døpurhuga vegna ta lítlu vatnorkna, tí vit liva í eini tíð. tå ið elkraftakravið er so ómetaligt og vaksandi í hvørjum. Hvalaveiðin hevur verið roynd við miklum tapi seinastu árini. Lík- indini at halda fram, hildu menn, ið hava haft raksturin í hondum, ikki vera til steðis. Tað hevur verið sum hvalurin hevur verið horvin elia tíkið heilt aðra gongd langt av okkara leiðum. Hetta er mikið spell og eitt vónbrot. Sjúkra- og sinnissjúkahúsbyrg- inein Í framhaldi av mongum samráð- ingum við ymisk ríkisstýri var sem- ja um. at innan fyri 5 ár skuldu ætl aninar viðvíkjandi bygging av sjúk- rahúsum í Klakksvík, og lands- sjúkahúsi — og sinnissjúkahúsi í Havn verða framdar. At loysa hesa risauppgåvu krevjast 23 milliónur. Tær 17 milliónurnar til sinnissjúka- húsið verður staturin at bera einsa- mallur, = meðan útreiðslurnar til bygging av landssjúkahúsinum og sjúkahúsinum í Klakksvík verða goldnar helvt av stati og løgtingi. Landsstýrið vil vera vakið í strembanini at fáa framt henda mik la tátt í heildarætlanini. Fólkapesjónar- og avlamispen- sjónarspurningurin ið var ein táttur í stjórnarflokkanna samgongu var loystur í seinastu se- tu. Semja var eisini millum stjórnar flokkarnar og ríkisstýrið, at tey øk- ir í teirri sosialu forsorgini sum ikki vóru á hædd við viðurskiftini á land inum niðri, eisini verða at gerast javngóð við viðurskiftini niðri. Við tí endamáli situr nevnd og ger upp- skot til neyðuga lógarábotingar. Hesar åbøtur vil landsstýrið leggja sær nær at fáa framdar skjótast møguligt. Tá ið tað er gjørt, kann av sonn- um verða sagt, at vit eru komin væl áleiðis í teirri sosialu forsorgini her á landi. Húsabyggingarlánsspurningurin var ein tátturin í samgongusemjuni millum stjórnarflokkarnar. Landsstýrið vil í hesi setu leggja fram lógaruppskot til ávegis loysn av hesum spurningi. Flogsambandið við útheimin og innanoyggja hevur landsstýrið verið í samráðingum um við ríkis- stýrið. (Framhald). Portugisiska fiskifari0 Santa Ma- ria Magdalena, ið hevur roynt í Grønlandi fór á land á Svartaskeri. ið liggur uttanvert Føroyingahavn- ina. Tað er vorðið vrak. Tjaldrið hevði 160 ferðafólk við til Føroya. Tað var á Havnini kl. 6 hóskvoldið og fór avstaðaftur í gjár kvoldið, fult av ferðafólki. Súsanna Malena Nielsen úr Sand- vík, búsitandi í Hoyvík andaðist í gjár 77 ára gomul á landssjúkrahús- inum. Nordafarbátarnir = í Foroyinga- havnini fingu mánadagin 20 tons av fiski, veðrið hevur ikki verið til vildar alla vikuna týsdagin var illveður. keyp? <kerv GRO Ól, ið ve komimunukantórið. Grót og heimtað. 15. august 1559 HONDBOLTURIN Íslendska hondbóltsliðið VAL- UR hevur verið í fleiri stóðum og leika móti lidum her í Foroyum. Eisini hevur íslendska hondbóltliðið hjá goodtemplaralosjuni Sóley í Reykjavík ícikað fleiri dystir í Før- oyum í vikuni. Lidini fara avstað- aftur komandi viku. r Útbjóðing Umlegging av hitaverkinum í kommunulæknahúsinum á Tvøroyri verður her alment bjóða út. Teir, ið vilja bjóða, kunnu fáa skrivligu = treytirnar og frágreiðing um arbeiðið frå Børge Rubek-Niel- sen. verkfrødingi, Tórshavn, sum hevur eftirlitið við arbeiðinum. Tilboð, merkt: Hitaverk í lækna- húsini á Tvoroyri, skulu vera send undirritaða innan fríggjadagin 28. august kl. 12,00, tå boðini verða opnaði og tilbodsgevarar kunnu verða hjástaddir. Tórshavn, 11. august 1959. SJUK AHUSSTJORIN. Fremtidens oliekamin med den geniale BREESE BRÆNDER giver Dem VALDEMAR LUTZEN Telf. 1020 Thorshavn . 4 . Licitatión Fluttningur av 205 tonsum av as- best-sementrørum frá goymsluplássi á eystaru bryggju i Havn og til rør- veit i Havnardali verður við hesum boðin út alment. Lisitatiónstilfarið verður útflýggj- að hjá byarverkfrødinginum, Niels Finsensgøta 1, frá hósdegnum t. 13. í hesum, kl. 12.00. Skrivligt tilboð í afturlatnum brævbjálva. merktur: >Boð uppá rørfluttning«, verður at senda byar- verksfrødingaskrivstovuni i seinasta lagi månadagin t. 24. august 1959, kl. 12.30, tå ið tey innkomnu boð- ini verða opnað. Tórshavn, tann 10. august 1959. TEKNISKA NEVND TORS- HAVNAR BÝRAÐS. OG SKFRVUR Ma gråt iga at venda sær til skervur megu verða goldin fyrst, áðrenn tey verða Bilstjórar verða ámintir, at teir ikki kunnu heimta grót ella skerv uttan við einum manni fyri kommununa. limi av vegnevndini ella einum umboðs- FRODBIAR SÓKNAR KOMMUNA