leygardagur 19. september 1959síða 1

NR. 38. | LEYGARDAGIN 19, SEPTEMBER 1959 FRÆLSI JAVNADUR Bergholini BERGHOL MILLUM HVALHA OG Eftir ynski landsstýrisins kom figgjarnevndin 15. í hesum til fund- ar vid landsstyrid um rindan av ut- reiðslunum við at lata felagið Høj- gaard og Schultz gera detailprojekt til berghol millum Hvalba og Tvør- oyri. Tingið hevur áður samtykt at gera projekt og kostnaðarætlan og við lóg heimilað landsstýrið at taka lán at gera hetta bergholið, um tað verkaliga verður hildið at vera rætt at gera tað. Fíggjarnevndin var á einum máli um at lata hesa detailprojektering gera. Fyri 2 bar Richard Jacobsen, løgtingsmadur fram á ting mål um geran av bergholi å Bordoy fyri at fåa høgligan samferdsluveg millum Klakksvik og bygdirnar fyri årum sidan TVØROYRI NORDOYUM. OG I eystan. Tå vann målid ongar sømd- ir á tingi. Seinastu Olavsøkutingsetu reisti P. J. Olsen, løgtingsmadur mål ið av nýggjum. Tingið tók heldur ikki tá endaliga støðu til málið. Men kortini var figgjarnevndin á einum máli um, at tað var beint nú beinanvegin at lata bergholisspurn- ingin har norðuri kanna av kønum monnum og gera eitt skitsuprojekt. so tað kann verða lættari hjá ting- inum at taka støðu. Uppskot log- mannsins um hetta varð einmælt samtykt av figgjarnevndini. Tað er eyðsæð neyðugt, at hesir bergholsspurningar verða loystir so skjótt sum yvirhøvur møguligt. Tað vil vera rimiligt, at hesi bæði bergholini verda gjørd beinanvegin hvort eftir annað. Rætturin fríkendi blaðstjóran Týsdagin fall dómur í sakarmáli tióðveldisins móti blaðstjóranum á SOSIALINUM. ið varð fríkendur, meðan báðir partar skulu rinda sak- armálskostnaðin. Tað var undir landsstýrissamráð- ingunum beint aftaná nýggjár, at Johan Poulsen, løgtingsmaður. kom fram við einum skrivi, ið hann las fyri teimum hjástaddu: Trygva Sa- muelsen, P. M. Dam og J. Fr. Øre- gaard. Dam og Øregaard skrivaðu báðir niður innihaldið í hesum boð- um, ið Johan Poulsen hevði fingið frá Hákuni Djurhuus. Skrivið var so- ljóðandi: >Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin eru samdir um at skipa lands stýri saman við Sambandsflokkinum og Javnadarflokkinum treytad av, at Kr. Djurhuus verdur løgmadur. Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin binda seg til at halda status quo. Fylgjandi mál verða at fremja: a. uppbyggjan av vinnulívinum, serliga fiskivinnuni. b. bøtan av sosiallógunum eftir førimuni. c. nyggj skattaldg. d. hægri skúli. Fyri at hava endurprentað hetta skriv í Sosíalinum reisti tjóðveldis- flokkurin sakarmál móti blaðstjór- anum og kravdi blaðið dømt at við- urkenna, at brævið er »falsum«. Nú er dómur fallin, og blaðstjórin fríkendur (sakin avvíst). Tjóðveldismenn hava ikki viljað vidgingid. at teir hava roynt sam- gongu við sambandsflokkin og sett sum treyt fyri eini landsstýrissam- gongu, at Kr. Djurhuus tók við løg- mannsstarvinum. Hákun Diurhuus og Knút Vang vóru millummenn í hesum tingingum. Hesir báðir hovdu seinni gjøllari Dagblaðnum frágreiðingar í og val siga har, at teir, ið høvdu tapt ið- einki stig vildu taka fyri at fáa í lag eina landsstýrissamgongu av ådurnevndu fýra flokkum. Tað vóru ftjóðveldismenn, ið komu til teirra, hvat rímar væl við áheitanina, har tjóðveldisflokkurin verður nevndur fyrst. Tá Hákun Djurhuus, frágreiðingina, spurdi. um P. M. Dam skuldi verða løgmaður, varð aftursvarið: nei. Kr. Djurhuus skuldi vera løgmaður. Samgongan kom ikki í lag, og hesir báðir flokkar fingu ikki Kr. Djurhuus settan í løgmannssessin. Síðan hava tjóðveldismenn roynt at sambandstokka teirra; men tað gjørdu fólkaflokks- menn eisini tann tíð, tað var. sambært avnokta BROÐRALAG Krusjev í til New York varð stór mann- Vá á amerikuferð síni, Krusjev kom fjøld samankomin uttanfyri jarn- breytarstødina, tað vóru eingi mót- ikki nøkur fagnaðarróp at hoyra. Borg- mælisróp, men heldur vóru meistarin hevði samkomu fyri Kru- sjev á einum hotelli, har hann gav við teim eina pergamentrullu heilsan til fólkið 8 mill. íbúgvarunum í New York, honum russiska frå eins og borgarstjórin gav honum eina medalju til minnis um mót- tøkuna. Annars var eisini umboðs- maður Sameindu tjóða á helt mottøku- har hann rødu og fundinum, felagsskapin, Sovjet og minti å USA høvdu undir heimsbardaga- num. Har sovjetherurin gjørdi so stór brøgd. Eisini bar hann fram hugleiðingar um tey stóru mál, ið bæði Sovjet og USA bygdu á. Krusjev nevndi í rødu síni, at for setin Eisenhover er høgt í metum i Sovjetsamveldinum og segði, at sær eisini var greitt, at nógvir amerkan- skir politikarar ikki vóru samdir við Fisenhover um innbjóðingina til vitjan sína í Ameriku. Hann segði tað vera spillu av tíð og arbeiðs- megi at royna at gera amerikumenn til kommunistar og at tað var nyttuleyst at halda, at hann, Kru- sjev, skuldi fara kapitalistiska veg- 32. ÁRG. ew York um tað, á in. Hann var í stórum iva ið amerikumenn talaðu um, fólksins kapitalisma og ta kapitalismu, ið Karl Marx skrivaði um. Nýggja valskrá Týski = javnaðarflokkurin hevur nú kunngjørt nýtt program tað fyrsta nýggja síðani í 1952 Tað nýggja programmið gongur frá na- sjonalisering og verður nú neynt um felagsogn av ávísum virkjum har arbeiðararnir, staturin og brúk- ararnir skulu hava ávirkan á leiðsl- una. Í programminum verður sagt, at javnaðarflokkurin íkki vil arbeiða saman við komunistunum. Hesir verða ákærdir fyri at hava falsað ta sosialistisku ideologiina. Annars strokin istadin verdur talad um fel- agsogn, ið bert kemur uppá tal, um ikki ein góð skipan kann fáast í lag. Flokkurin týska sameining við vissaðum friði. Eisini samtykkir SDD, ið flokk- í tí at landið verður nasjonalisering krevur urin verður nevndur fær eina verjuskipan, men vil ikki atomvåpnum hava framleidan av ella nýtslu av slíkum í landinum. Endurnýggjan skipaflotans ENDURNÝGGJAN AV SKIPAFLOTANUM LIGGUR VÆL FYRI Sambært hina nýggju fíggjarætl- anina heildarskipanina eru ríkisstýrið og landsstýrið samd um at fáa til vega 56 milliónir krónur til skipabygging fyrstu 5 árini. Har aftrat fingin tann skipan, at Kongeriget Danmarks Fiskeribank, ið hevur stovnsfæ uppá 100 milj. kr. kann læna 85 % av skipakostnað- er inum til bygging og keyp av fiski- skipum til Føroyar. Hugsað er ser- liga um fiskaribankalån til trolarar, ið menn og stórar samtøkur hava dirvi at fara undir. Tað eru um 30 skip, sum í hesum árinum deils eru komin til Føroyar ella eru við at koma til Føroyar, sum deils eru við at verða smíðað, og sum deils hava fingið tilsøgn um lán og eru kontraherað ella í umbúna at kontraherað. Her er Brestir og Beinir og heilt stórar trol- arar. Talan er um 5 stórar trolarar, tá vit rokna uppí trolarin, sum fólk íHavn saman við Havnar kommunu talan um línuskip sum hava tikid seg saman um at fáa til vega. Hinir trolararnir eru teir 3 portugisisku trolararnir, tann eini, er í gerð til Kimbil. Hesir trolararnir og línuskipini at fåa til landa er eitt Odnartak, hitt størsta, ið er tíkið í einum ári. Orka vit at liggja á takinum, um ikki heilt í so stórum muni tey kom- andi árini, kunnu vit gleða okkum til at ikki verða mong år, til vit eiga før til okkara sjómenn, før, ið eisini kunnu geva nóg mikið av arbeiði á landinum. Uppreistrarrørs lan setir saman svar til de Gaule Algirska uppreistrarrørslan fer á fundi í dag í Tunis at gera svarið til de Gaule, forseta, ið hevur gjørt eina nýggja ætlan um loysn Algerie- keidum í Frá álítandi Kairo verður sagt, at uppreistrar- spurningin. stjórnin fer at avvísa uppskotið.