leygardagur 14. november 1959síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 46
OVEMBER
LUT!
ARNIR A ARBEIDS — OG
VINNULIVINUM
Ongastadni i Nordanlondum og heldur ikki i flestu londum í øllum Vestur-
heimi eru arbeiðsgevarar sáttmálabundnir
trat sjálvari timalønini sum í Fóroyum.
Í sambandi við at danska ríkisstjórnir
Wi hevur uppskot um at hækka og lóg-
festa tað sjåkralønarskipan, ið arbeiða-
rarnir vunnu undir seinasta såttmåla-
semju, nevndu vit, at her vóru vit
onga
leið komnir. Seinri segði formaður Før-
Petersen
oya arbeiðarafelags, Gunnar
at Foroya
irbeiðarafelag hevur reist mål
ið
Eftir danska uppskotinum verður ein
arbeiðari fáa 23 kr. um dagin, um
ha burtur frá arbeiðinum vegna
sjúku, ein kvinna 16 kr. og ein ungur
arbeiðari 8 kr. Hesa peningahædd verða
arbeiðsgevarnir at gjalda meginpartin av
men ríkisstýrið verður eis jalda
Sin pa
Arbeiðseevarar Órastaðni eru 1 1
vid ti Í Ida | unant art a
um sosialur goðum Í 1 arbeiðs
loysisstudning. Í einstøkum londum út
gera hesir sostalu góðar heilt upp í 60
pst V ålvari timalønini, og hetta er
altsan trygd v ovurstórum
einstøku arbeiðara
TAÐ ER VERUNLEIKI
AT útlitið at fáa nakað burtur úr, tá far-
ið var til Grønlands at samráðast við
alt
kom
grønlendska landsráðið, var ann-
að enn ljóst. Sendinevndin to
heim aftur við framúr góðum úrslit-
um, ið allir uttan andstøduflokkarnir
takksamir fyri. Teir
M. Dam komið
heimaftur við einum úrslitið, ið var
háttað
neyðugt at síga.
eru nevndini
vildu heldur sæð P.
annarleiðis hvussu er ó-
Minni skatt og minni toll.
Alt síðan javnaðarlandsstýrið var skip-
að hava Dagblaðið og 14
frá, at
sept. sagt teir-
ra lesarum javnaðarmenn undan
valinum lovaðu minni skatt og minni toll
Nú er hartil fyrst at siga, at grundar-
lagið fyri einum slíkum politikki aldeilis
ikki er til stedar, og verður tað heldur
ikki, so leingi javnaðarmenn bert hava
8 av 30 tingmonnum og Í av 3 lands-
styrismonnum
Javnaðarmenn hava vist á, at tað ber
til at vinna tí almenna inntøkur uttan at
leggja stórvegis nýggjar skatta- og toll-
byrðar á fjøldina. Hetta gerst lættliga við
yvirtøku av bankunum, av stórinnfluttn-
monopolfyri-
Tað vildt
inginum, allari trygging og
tókum náttúru.
givið miljónir á hverjum ári.
av allmennari
Bert eitt dómi: Tryggingarsambandið er
yvirtikid og eigur í dag einar 20 mili.
kr., ið annars vildu havnad í lumma-
num hjá heimligum og útlendskum pri-
vatspekulantum.
Hetta er verunleikin og eitt er vist: so
leingi fólkaflokksmenn, tjóðveldismenn
og aðrir hava meiraluta á tingi, nyttar
Føroya fólki einki at hugsa um minni
skatt og minni toll.
Í Fi
so lítið av sosialum góðum af-
Taka fiski-
í flestu fórum und-
Hjá okkum er oðrvísi. vit
menn, so arbeiða teir
sáttmálum, lvt um
ir vånaligum og sjå
| reiðarar bert hava smávegis útreiðslur til
til
fritidarløn, ið
| sosial gagnsmål fiskimonnum frama,
| kvíga teir seg við at gjalda
| ikki bert er ein náttúrligur táttur í sjálv-
| ari lønarskipanina, men ein sjálvfylgja.
| Samfelagið skal bera sín part av sosi-
alu útreiðslunum, men ikki tann partin,
tilkemur arbeiðsgevarunum.
við økja
inntøkubytinum og harvið
ið náttúrliga
einans
tilik skeiv skipan
|
um munin å
eisini um stættarmunin.
Sleppur hann við lívinum?
árum síðan dømdi californisk-
hin unga Caryl Chessmann til
Siðan
ruminum
hevur hann sitið í deyðs-
oktbr. skuldi hann lata lív
aftur hesi ferð
i gasskamarinum, men
slapp hann vid livinum mánaða.
12 mans gjørdu av, at hann var sekur
sekur at missa lívið og møguliga eftir
ynski frá einum manni móti 12, ti i
Bretlandi og USA verða nevningarnir
læstir inni, hagar til allir eru samdir, men
tað er eingin vissa fyri. at hin rættvísasti
av nevningunum er hin mesi áhaldandi
móti mødi, svongd og øðrum tvørleikum.
Fann møguleiki er ti til stedar, at ein
maður kann vinna á ellivu og fáa eina
menniskju dømda frá lívinum
Soleiðis verður skrivað í útlendskum
blaðið, ið leggur aftrat:
Amerikanska samfelagsins viðferð av
Chessman er so greflig sálarpínsla, at
einki skald hevur verið ført fyri at festa
tað á blað
Måiti tað tí komið eitt skald, ið kann
lýsa dómið Chessman á slíkan hátt, at
sjålvt amerikumenn kunnu skilia, at hvør-
| ki
of life«
Gamla testamenti ella »american way
eru nytilig sum umbering fyri
slíkan ómenniskjansligan tortur.
| »NORDLYSID« um fólkastýri okkara:
»Tad valgsystem, sum vit hava, hevur
heldur einki við fríheit at gera, men gev-
reinvaskaða
ur bert tí partamanninum
fyrimunir. Innanfyri partíið er tað aftur
bert nakrir fáir ivrigir flokksmenn, sum
avgera, hver uppstillaður skal vera, tann
stóra veljarafjøldin fær matin serværaðan
lidnan frá teimum: Ger so væl at eta!
x
Pól F. um Jóhann
Poulsen í sambandi
rødu hansara í Fólkatinginum, tå
orðaskifti var um stjórnarskráina:
| >Er mátti spyrja meg sjálvan: Er maðu-
| rin fullur, ella er hann komin í barn-
| dómi, so tann lítli neistin í honum, ið
| hevur ligið og ænt undir ollum teim-
| um sambandsku steinaldarhugsjónum
| við trælalíkum sleikjandi hundslyndi og
| dreymum um føst bein og riddara-
| krossar í løn <
|
x
Undir fólkaflokksstýrinnum minkaði
skipaflotin við 5550 tonsum. Nú krevur
}
|
Í
1959 32, ÁRG.
SOSIALU GÓÐARNIR OG PART-
fólkaflokkurin av P. M. Dam og hansara
landsstyri, at teir eftir 2 árum skulu út-
20TnoTd
vega somu skipanøgG, sum ieir
i 8 ár.
LE
tst tu
VOTE
AT eitt av málinum id Jøgtings-
menn nú hava tykist við, er at gera
lóg, ið forðar løgtingsmonnum at ný-
ta rúsdrekka undir almennum veitslu-
haldi.
AT kaldasti
er knæid, id er fleiri stig kaldari enn nak-
bitin å mannalikaminum
að annað stað á likaminum.
AT tarvar eru litblindir. Teir verða
ikki østir upp, tí ein klútur er reyður,
men av handfaring klútsins
AT tyggimusklarnir eru teir sterkastu
av øllum musklum í likaminum. Feir
kunnu lyfta 120 kg.
AT 80 åra gamal madur hevur gingid
eitt strekkið, ið røkkur 6 ferðir kring um
jardaknøttin
AT tað var ein franskmaður, sum i
1867 uppfann fotografiapparatið
AT í Bretlandi eru teir farnir at
bryggja øl við klorofyl í. Tað luktar av
ongum.
AT visindamennn rokna vid. at um 1
milj. ár liggur øll jørdin undir ísi
Menniskjuni kunnu bjarga sær við hjálp
av atomorkuni ella við at flyta til aðrar
Vånalig tíðindatænasta.
okt
eitt val ið
Norðan
Sunnudagin 25. og mánadagin 26
var altingsval Íslandi
vakti almiklan áhug í øllum
londum
byrjaði at lesa val-
oktbr
Íslendska útvarpið
úrslitini månakvøldid 26 sum val
Hesum hevði ein sjálvandi
tað
10 var liðugt
ikki
heldur
stundir at lurta eftir, vóru
ikkki
jú okkara egna útvarp
og
orsøkir til tess, ti vit hava
longu væl at frætta um
okkara
orð
Tysdagin var
úrslitini; men steintagdi.
ikki
útvarp
Tad hevði eitt av uttanlandatíð-
indum
Mikudagin á middegi gekst á sama hátt
ikki eitt orð uttanífrá. Um kveldið komu
so endiliga tíðindini sera rak
Slíkum
finna seg í
men
ikki
Hesum mugu vit harðliga mót
seinføri kunnu lurtararnir
mæla.
Vónandi vera útvarpsmenn okkara
skjótari eina aðra ferð
Lurtari.
Mangt og hvat
»TRO, HAAB OG TROLDOM.« —
Danski sjonleikarin Kjeld
vælkendur donskum
Jacobsen er
frá fleiri filmum.
Hann hevur nærum altíð leikað skurkur,
men gleddi seg nú at vera sloppin frá
leiki. Nýliga
hjá Nordisk
slíkum ólógligum ringdi
framleiðslustjórin film til
hansara:
Vit hava eitt lítið leikpetti til tygara í
Føroya-filminum
Nå, so skal eg væl vera skurkur
aftur, gramdi Kjeld Jacobsen seg.
Nei,
svarði.
Skjótt
var sera óálítandi, verunliga ein skurkur.
*
HEIMSINS FYRSTI FUGLUR. Aftur
tíðindi komin
eintak
Archæopteryx,
stjóri á eini hvalastød, var
vísti tað seg, at hesin stjórin
nú eru um, at teir hava
fyrsta
150
verunliga
funnið eitt av heimsins
ið
Hetta
eitt skriddjør, millumliðið frá teirri tíð-
fugli, livdi fyri
milj. árum síðani. er
ini, tá tað einans vóru skriðdjór í heim-
hagar til tey fyrstu av teimum
Áður
fugli, eitt í
inum, og
fóru at funnin tvey
1861
flúgva eru
eintøk av hesum
1877
og
eitt í
EIN
armaðurin
1: í Yr,
USA í 29
HEIMSMYND. Bretski
Charles Darwin
rekevr, at
vísind-
segði ný-
fålkavøkst-
urin i Indiu nú var 5 milj. um árið
Japan vil 15—20 100
milj. íbúgvar, í USA er vøksturin størri
um ár hava
enn í Indiu, og årligi vøksturin í øll-
40 milj. Hverki
ella
kunnu
brint-
heiminum er 30
kriggj,
fyribyrgingar av
um
hungur, stórvanlukkur
ðrum slagi
eitt
100
Um
týnt
steðga hesum vøkstri.
mil.
havt nørt
Sjálvt um
við at
varð
bumbukríggj hevði
mannalív, vildi mannaættin
aftur eftir 2—3 árum.
seg
vildi vøkstrinum
fólk
neyðugt at
ein steðgað
til
sent
sent aðrar planetir,
100.000 av stað
hann
um
dagin. Um 50 ár væntar manna-
ættina at vera illa fyrikomna av
vatntroti.
*x
RUMDARFERD.
boðað
hungri og
Amerikumenn hava
fara
Hon
jardaknøtt-
frå, at teir aftur ímóti våri
it senda mannaða rakett
skal
eina upp
gera 3 ferðir kring um
in. Ferðin verður 29.000 km um tíman.
4
#* tima
eftir at hon er skotin upp frá
Canaveral, kal hon lenda nær-
Jahama ovggjunum
x
KHRISNA MENON:
vestur kunnu
hendis
Viðurskiftini
millum eystur og sam
millum ein
ið íkki
metast við eina samrødu
ið ikki
týmir at lurta eftir.
*x
kann tosa og ein,
Úr bókini: STERKIR FOTUR, VEIK
BEIN: Av eini ella aðrari orsøk skulu
kvinnurnar altíð hava nógv vidføri, tá
tær
á gøtuni, og um tær endiliga
ganga
ein dag einki neyðugt hava at bera, so
skulu tær ið hvussu er hava eina lítla
óneyðuga tasku undir hondina Koyr
tó pungin og lyklarnar í lumman, og lat
armarnar hanga frítt...c
*x
8. spurningar:
1. Nær hoyra vit á fyrsta sinni um
hoyggjhus í Foroyum?
2. Nær varð íslendska Altingið endur
reist?
3. Nær fingu vit 20 fastar tingmenn?
Hvussu stór var Royndin fríðaa?
Hvat er ein >soga<?
(Svar aðrastaðni).
*x
Ein amerikumaður spurdi ein kines-
ara, hvat av heimsins fólkum, hann helt
Vera Vísast
Kinesararnar, var svarið.
Hví?
Kinesararnir pappirid,
litað blød.
Kinesararnir uppfunnu krútið, men lótu
uppfunnu
men lótu vera við at geva út
vera við at brúka tað sum kriggsvåpn.
Kinesararnir uppfunnu eisini kumpass-
ið, men lótu vera við at finna Amerika.
uppá 5 spurn: 1) 1835. 2) 8.
1930. 4) Umleid 30 br.
sum eystrið í báti.
*x
Í veitslulivinum er tað ein skandala
um tvær kvinnur eru ílætnar,
ella um íkki allir harrarnir eru tað.
Svar
nov. 1843. 3)
tons. 5) Tað sama
eins
Fremtidens
oliekamin
med den geniale
BREESE
BRÆNDER
eee
So den
VALDEMAR LUTZEN
Telf. 1020 Thorshavn