leygardagur 19. desember 1959síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Nr. 51
OSÍALURIN
19. DESEMBER 1959
32, ÁRG.
Nýggir pengar frá 1. februar
Viggo Kampmann hevur sagt Fólkatinginum
Fimmkronu-mynt
skulu gerast meira tíðarhóskandi.
peningaskipanina.
Allar danskar myntir uttan 10. og
25-oyruni skulu gerast eftir nýggjum
máti. S-krónuseðlarnir, sum einans
halda í 1 ár, falla burtur og í staðin
fyri kemur 5-krónu mynt. 2-krónurnar
falla hejlt burtur, Figgjarmålarådharr-)
anum hevði dámað best, um 2-oyruni
fullu burtur, so teir kundu minkað 5-
oyruni munandi
Støddin á nýggju pengunum verður
henda:
S-krónur úr koparnikkul 33 mm í
diametur.
f-krónur úr koparnikkul 24 mm í
diametur.
S.oyru úr myntbroncu 24 mm i dia-
metur.
2-oyru úr myntbroncu 19,5 mm í dia-
metur.
1-oyru úr myntbroncu 15,5 mm í dia-
metur.
I-krónurnar verða av somu stødd
sum áður. Frammanundan er støddin á
5
hinum S-oyru 27 mm, 2.
myntunum:
TAD ER VERULEIKI:
AT sjálvt um vit enn eru komnir
stutt ávegis á hesum oki, eydnaðist
tað longu á
fyrstu tvífalda
lesandi
javnaðarlandsstýrinum
figgjarlog síni at
studningsveitanina (il ung-
Føroyum.,
= hugskot
Lloyd
Japan,
dom i
tað
sum í
Liberia,
øktu |
skipaflotan. |
Sambært voru
Noreg og år
mest
USA
hevur heimsins størsta skipa- |
25.288.000
ns Minni enn Seinasta
20.757.000
flota tons. Tad er 302,000
år Bretland
471.000 tons
eigur tons,
fjør
tonsum
neira enn |
Liberiu hækkadi frå
til 11.936.000
Fonsatalid
1.857.000 tons:
Noreg ce
ns merra enn í
gur 10.444.000 tons, 1.059,000
fjør Japan eigur
6.277.000
tons. 810.000 tons enn I
meira
fjór. Grikkaland eigur 2.151.000 tons,
540.000 tons meira enn í fjør
øllum heimint
6.902,000
Samlaða tonsatalið í
124.935.000
er nu tons, tons
heimsflotin av
500.000
Síðan 1939 er
øktur vid 4
er lag 37.890.000 tons. |
tanga-
tonsum og
gar
|
Alheimsarbeiðarasamskipanin FFI |
(frælsi fakligi internationali) varð stovn |
iður 7. des. 1949 og hevði tå 47 milj. |
limir í 70 feløgum á 53 ymiskum land-
agkjum. Í dag hevur FFI 56 milj. límir
í 137 feløgum í 97 londum ella landa-
ekjum. Feløgini eru hesi: 19 í Afriku, |
14 í Asíu. 5 í Mideystri, 21 í Europu, !
19 í Latínamerku. 2 í Norðurameriku, }
3 í Austral og 14 í Vestindiu |
EFI hevur havt serstakan áhuga fyri |
teimum tilafturskomnu løndunum A |
stovningarfundinum í London var t. d. |
feløgum vid 33
Afrika
umboðað av
pengamyntirnir nú
byrjanin til nýggju
frá, at
er
oyru 21 mm og loyru 16 mm í dia-
metur.
Koparnikkul tilfar
10- og 25. oyrunum og er væl hald.
er sama sum í
betri enn gula aluminiumsbroncan í nú
verandi 1-krónunum.
februar er ætlanin at byrja við
Hinar myntirnar
Frá 1.
nýggju 5-krónunum.
koma skjótt aftaná.
Í dag hevur FFI 20 feløg
við 1,3 milj. limum í hesum heimsparti.
tús. limum
Fyri bert 5—6 árum sidan var veruliga
einki fakfelag í Tunis og Marokko. Nú
eru feløg har við åvikavist 150 tús. og
625 tús. limum. Á sama hátt hevur
gingið í Asiu, har FFI nú hevur 31
feløg við tilsamans umleið 6 milj. lim-
um
10 ára sovningardagurin var hátíðar-
samband við ársfund
hildin í Briixxel i
FFI's
Keypmannahavnarbrævi:
Stutt brot úr
> Undir tí landsstýri, har fólka-
flokkurin
eingin, ið hugsaði um at fáa sær skip
ikki fólkaflokksku
var ein partnari, var nærum
serstakliga teir
stórreiðararnir.
Hevur nakar flokkur fingið eitt stórri
misálit, ja, enntá av sínum egnu
teimum, ið flokkurin var stovnaður til
at verja, stórmonnunum?
Peningamenninir hava ikki altíð hild
ið so nógv av sosialistunum; men tað
skuldi eingin minni enn oddamaður
sosialistaflokksins, P. M. Dam, á stjórn-
arpallin fyri at fáa fólkaflokksreiðarar-
aftur at tríva niður í pengakassan og
leggja stórpening á borðið fyri dýr.
tíðarhóskandi skip
sum fólkaflokksmenn ikki hættu
sær at gera, meðan Hákun og aðrir sótu
í landsstýrinum, tað gera teir við góð-
um treysti og miklum áliti, nú sosia-
tikið um styrisvølin við
listarnir hava
P. M. Dam løgmanspallinum
AT undir seinasta heimsbardaga
duttu 4
um 2
flogfør niður yvir Føroy-
ensk flogsør flugu ímóti.
annað í Suðuroy og hitt á Við-
oynni. Eitt tyskt flogfar fleyg i-
móti Borðoynni, meðan eitt varð
niðurskotið undir bumbuiálopi.
AT Kinamenn eru kendir fyri at hava
sterkt hár. Tað skulu 85 g av megi fyri
it slíta eitt hår úr skallanum á teimum,
meðan 28 g er nóg mikið til eitt hár
norðbúgva
av
AT í Midasiu hava teir funnið struds
egg. ið vísindamenn meta at vera 1 milj
gomul
AT Eiríkur Reyði fann leiðina til
Grønlands, aftaná at hann var komin
uppí eitt morð sakarmál og vístur út úr
landinum í 3 ár
AT heimsins størsta herðskip er >Sara-
togax hjá amerikumonnum. Tað er 317
m langt og 77 m breitt.
AT ein London—arkivarur herfyri
keypti eitt eintak av tí fyrstu grøn-
lendsku bíbliuni fyri 7.200 kr.
umleið 100.000
USA á
verða
Bara
AT sjónleikir
krivaðir i hvørjum ári
120 av teimum verða framfødir, og ein-
ans 15—20 eru so góðir, at framføring-
in loysir seg.
AT apunavnið orangutang kemur
Malaya. Orang menniskja og
utang skóg, v. 9. 0:
úr
merkir
skógmenniskja.
AT kendir vegetarianarar eru Budda
og Platon. Hesin seinri livdi av fikum
og mjólk.
AT við New Founland fanga teir á
hverjum ári umleið 100.000 kópar. Flest
allir eru ungar.
AT ein lítil mús hevur 700 pulssløg
um minuttin, meðan 72 sløg eru tað van
liga hjá fólki.
AT eftir amerikonsku
nýttist forsetanum í USA hvorki at duga
grundlågini
at lesa ella skriva.
AT sultanurin Mustapha í Týrkínum
(1717—1774) átti 582 synir, men onga
dóttur.
| 'Mangt og hvat
Lat oss lemja alt smásinni niður,
lat andanum stór.
Lat himmalsins fuglum
eini ljósari framtíð ímót.
oss verða í
oss syngja við
(Bernhard Brim).
*
5 spurningar:
I. Hvussu stórar eru Føroyar?
2. Hvussu long er strondin í Føroy-
um?
3. Hvat er meðalhædd Føroya?
Nær keypti landið prestajørdina?
varð — prestajórðin
5. Hvussu nógv
keypt fyri?
(Svar
*x
Tann 23. november doyði skaldið og
ævintyrarin Jack /ondon aftaná eitt
óvanliga fjølbroytt lív. Hann var fødd.-
San 1876 og
mong Hann var
órindadrongur,
aðrastaðni).
árinum
yrki.
ur i Fransisko i
royndi ymisk
cowboy,
havnaarbeiðari, gullgravari
SØGA krigstidindamadur og o, m.
hansara
kom
fjófbroytta tilvera
gjørdi, at hann at
teimum menniskjum,
og óheppiligan
annan hått eru farin
Alt heita
nytíu í teimum bókunum, ið hann skriv-
kenna ein hóp av
ið
leynað ella á
føra ein lastafullan
eina
var honum (il
skeiva lívsleið.
aði seinri. »Varghundurin« var fyrsta
bók hansara. Í alt eru tær umleið hálvt-
hundrað í tali og spjaddar út um allan
heimin.
xx
Í 19 ár tók Florence
Cadwich lut í svimjikapp
SVIMJING ing uttan at vinna eitt ein
asta meistarskap Venj-
arnir søgdu henni eisini
at hon heldur aldri kom at vinna nakra
kapping. Men hon helt áfram við mikl.
um ågrytni, og kom at vera hin fyrsta,
ið svam yvir Kanalina 4 ferðir, hin fyrs
ta, ið svam frá Catalnia Island til Los
Angeles, hin fyrsta, ið svam yvir um
Cibraltarsundið og hin fyrsta, ið svam
bæði yvir um Bosporus og Dardanellur-
nar
x
MARILYN MONROE: Nógvar kvinn
ur upp og tala um, at tað er
úsa seg
heimur mannsins, tær liva í. Eg havi
einki ímóti at liva í heimi mannsins
bara eg kann vera kvinna í hon-
um.
*x
WINSTON CHURCHILL, fyrrv
skur ikki taka
ið i Undirhåsinum, so k hansara
flokkur
Henda
bret.
forsætisráðharri, ord.
må
ingi
situr við stjórnarvaldinum
sið Churchill
Hann
aldargamla breyt
tann dagin hann fylti 85 ár reisti
takkaði stjórnnarflokkinum
arbeiðaraflokkinum
flokkar
fødingardegnum
seg
og
ir, hesir
upp og
fyri tær heilsan-
høvdu sent honun. á
Fødingardagskøka hans
40 kg, va tilfari
ara vegaði gjørd úr
frá 120 londum og skrýdd við fløggum
frá 130 londum. Hann fekk gávur fra
nærum øllum londum í heiminum, tó
ikki frá Sovjet og Kina.
x
HORATIO NELSON, hesin heimsken
di bretski herflotaskiparin, fall i slag-
num við Trafalger miðskeiðis millum
Cadiz og Cibraltar í árinum 1805.
Napoleon hevdi givið frans-
ka og spanska herskipaflot-
SØGA anum boð um at fara inn í
Meðalhavið at vinna harra-
dómi har. Tað var á hesum
sinni, at Nelson segði hini kendu orð-
ini: >Ongland væntar, at hvór maður ger
sína skyldu. Herflotarnir brustu saman,
men tað tók Nelson bara nakrar tímar at
basa fíggindanum. Bæði franski og span-
ski herflotaskipararnir og mestiparturin
av teirra herskipum fullu í hendur Ong-
lendinga, og Napoleon noyddist at ganga
frá øllum ætlanum um innrás á Ong-
landi.
Men dýrur var sigurin, Nelson, ið áð-
ur hevði mist annan armin og annað
eygað — fall.
NÝTT og GAMALT. Ikki langt frá
nýggju Lindeskipasmiðjuni hjá A. P.
Møller við Odensefjørdin var tað, at
menn funnu hitt kenda Ladby-skipi, ið
Tað var 22
hla
man vera 1000 ára gamalt.
m langt og 3 m breitt.
Fyrsta skipið, ið bygt verður á Lindø
-smidjuni verdur 1000 ferðir so stórt:
230 m langt, 31,4 m breitt og 15,7 m
djúpt. 12.000 tons av stálið skulu sveis-
ast til henda 48.000 tonsarin.
Skipasmiðjan kann byggja skip upp til
100.000 tons.
*x
verður heimurin so
»Um 100 ár
ålvarsamur at liva í, at menniskjuni
ikki verða fór fyri at pína fram eitt
smil ella ein låtur.«
Tað
»National
er leiðarin av amerikanska
Laugh Foundation«, hesum
skålanum, hvørs endamål tad er at læra
Amerikubúgvar at flenna, so tað tó vera
nøkur eftir, ið duga at flenna, tá annars
oll
hugnaliga og sælugevandi fyribrigdið.
hin mannaættin hevur gloymt hetta
*x
SØREN KIRKEGAARD: At vera
kvinna er nakað so sjúldsamt, so
samantvinnað, so ørkimlandi, af
bara ein kvinna kann halda til tað.
x
Tað hendir ikki so sjáld-
GÓÐ RÁÐ an, at ein sker seg ella
meinslar seg á annan
hátt. Serstakliga er tað hendurnar og fot
urnar, ið hava lyndi til at blaða. Góð
ráð eru í hesum fórum at leggja við-
komandi á gólvið og lata hann lyfta
hondina ella fótin uppeftir. Hetta hevur
hevur tvinnanda ávirkan. Í fyrsta lagi
svímar hann ikki, og í øðrum lagi steðg-
ar blødingin beinanvegin.
*x
Svar uppá 5. spurningar: 1) 1.396.85
kv. km, 2) O. u. 1100 km, 3) Okkurt um
300 m. 4) 1937. 5) 250.000 kr
*x
Danskt.: Ein politimaður tók ein bil.
stjóra og spurdi hann um nummarið á
bilinum
Kanin i entreen, svaraði bilstjórin
Hetta fatadi politimadurin ikki; men
loysningurin var hsein: KA 99131.
*x
Nei, sig vid læknan, at hann má
ikki koma, eg eri alt ov sjúkur at taka
ímóti honum í dag
SAKFØRARIN: Sig mær nú alt einfalt
og greitt, eg skal nokk gera tað ófatuligt
og ógreitt.
So var tað genturnar, ið tosadu um ein
vissan drong í býnum
Hann klæðir seg so vakurt. segði
onnur
Og skjótt, segði hin