leygardagur 9. januar 1960síða 4

SOSIALURIN KRO TAÐ ER VERUNLEIKI At í heyst var Grónlandsstongilin brotin á fyrsta sinni, tå lands- av sonnum, tá grønlendska lands- ráðið gekk við til at leggja allan dent á at skapa slík líkindi, at Før- ovingar, Grønlendingar og aðrir rik- isborgararar fingu jaynbjóðis rætt- indi at troyta fiskiríkidómi Grønlands strendur. við NÁTTÚRUPARK Í GRØNLANDI. Finn Salomonsen náttúrupark í Grøn- Fugpfrødingurin mælir til at gera landi og sigur millum annað at vandi er fyri fuglalívinum í Gren- landi. nú fleiri og fleiri Grønlending- ar fáa motorbát og byrsu. Menn kunnu nú søkja sjålvt tey mest fjarløgdu fugla plássinni, verða søkt meira enn nakr- antíð áður. Bert í Vesturgrønlandi er veiðan nú 1 miljón fuglar um árið, og eggjaræningin er ovurstór. Salomon- at náttúruparkin eigur at liggja í innara partinum Egedes- minde-økinum, har eitt sermerkt grøn lendskt náttúrulív skal fáa frið at trív- ótálmað av menni- sen heldur, av ast og nerast — skjansligum veiðuhugi og yvirgangi. Fritidarion fiskimanna fiskiveiduflotanum stóð apríl í fjør og Verkfallið á Få 2 við frá 3. april til 28. snúði seg fritidarløn til allar fiski- menn. Partarnir komu ikki å samt um målid, helt tað vera ráði- og landsst rið, ið ikki ligt at skipini lógu og landið og fiski- menn vóru fyri stórum inntøkumissi, tók sær tí fyri at útvega pening at tryggja fiskimonnum eina darløn, tó treytað av 2 ára vinnufriði á fiskiflota- num Feløgini komu ikki á samt um nakran 2 men verkfallið hasaði so ra sáttmála; av Hitt goldið og er ikki bundið til nakað gjald, F: almenna hevur onga fritidarløn fyrr enn 2 ára vinnufriður er ein roynd- ur lutur lagi velst tí alt um, hvussu hetta árið verður at roynast og um, hvus- Í fyrsta su líkindi eru fyri framhaldandi semju reiðaranna og fiskimanna millum. Undir ollum umstødum er tað órímu- ligt, at hitt almenna skal gjalda lønir fyri reiðararnar — eisini fritidarløn. Avlamistryggingin. LOYVI mær Spyrja um. hvussu nógv at ein kann fáa í avlamistrygging í løtuni. a Avlamin egingini fer Fremjanin av avlamistry avlamin eru Út- at tey, ið hækkanini fram á tann hátt. kundu fáa ein triding av oktbr. 1959, ein triding frá goldna frá 1 1. april 1960 og seinasta triding frå I. april 1961 Tryggingargjøldini eru. Árliga grundlønin er nú: 9, JANUAR 1960 33. ÅRG Hjån ener 3084 kr. Einsamøll eee 2052 — Avlamiseykagjald .................. 336 — Hjålparloysisgjald .................- 732 — Hjúnarbandsgjald .................. 144 — Avlamiseykagjald verður roknað aftrat grundlønini; meðan hjálparloysisgjaldið verður latið, tá viðkomandi ikki er førur at gera arbeiði av praktiskum týdningi ella má fáa stuðul frá øðrum. umsókn um avlamistrygging. | Tað er tí neyðugt at skila hetta til í am ET ist tu „VEI AT tað í 1959 vóru farin 75 ár, síð- an satt fólkaræði varð skrásett í Noregi. Hetta hendi, tá Johan Sver- drup í 1884 skipaði hina fyrstu par- lamentarisku stjórnina. Í 1959 vóru eisini farin 100 ár, síðan fyrsta roynin var gjørd at fáa í lag ein politiskan felagsskap í Noregi, somu leiðis við Johan Sverdrup á odda. AT 58 pst. av 7000 eftirspurdum Amerikumonnum søgdu frå, at teir vóru misnøgdir vid gåvurnar, teir fingu frå konunum til fødingardagar og til jóla. Teir vildu heldur hava eitt gávukort. AT kanningar siga frá, at menn í Týsklandi og Sveits í meðal raka sær 5 ferðir um vikuna, menn í Spaniu 4 ferð- ir. meðan Onglendingar raka sær hvønn dag. AT tað á hverjum ári verða prentað- ar umleið 5 milliardir bøkur í øllum heiminum. AT við árunum verður nøsin á fólki bæði breiðari og longr. Eisini muðurín verður breiðari og oyruni størri. AT tað búgva fleiri Írar í New York enn í teirra egna høvudsstadi Dubln. *x — Orsaka, stjóri, men eg dugi ikki at tað, tygum skrivað uppá henda seðilini id tygum hava lagt á lesa hava borðið hjá mær. Har týðuliga. stendur. at tú skalt skriva HAF me ella hid Mangt og hvat ||" Lærarin segdi børnunum frå Adam og Evu, og Eva var gjør av einum rivja- beini úr Adam. Hetta kundi Petur ikki gloyma. Ein dagin gjørdist Petur sjúkur og sá so orkulítil út. Mamman spurdi hann, hvat honum bagdi. — Á, segði Petur og tók hondina upp undir síðuna, eg haldi, eg skal hava eina x í gomlum døgum kundu teir gjalda kostnaðin av einum 30 ára kríggi við tí peningi, sum tað í dag kost- ar at halda frið í ein mánaða. *x Konan: Ljótt at seta teg í ta vesæ- ligastu brummuna, tú, sum bara drekk- ur whisky. ——————————————iinsaan Grónlandsrættindini Dagblaðið og 14. Septembers vón- | er aldri verða at missa stødu- og út- leysu royndir at gera stjórnarflokk- anna ófóra bæta í grónlandsmálinum til einkis. Tá ið fólkaflokkarin í 8 samfull ár sat í landsstýrinum — hevði meir- lutan — rætti hann ikki hond frá síðuni at stríðast fyri meiri rætti í Grønlandi Eitt tað fyrsta, ið sitandi lands- stýrið tók sær um reiggj, var at fáa fleiri útróðrahavnir og meira rætt- indi í Grønlandi. Nú vilja fólkaflokksmenn og tjóð veldismenn vinda burtur úr sær fyri at royna at billa fólki inn, at tað, ið nýggja landsstýrið hevur gjørt, er verri enn einki, ja, siga teir, Vit skulu hava selt Grønlandsrættindi. Ikki ein tann einasti grønlands- maður, ið hevur havt høvi at fylgt við. kann annað enn viðganga, at hetta árið hevur vunnið okkum 6ført i grønlandsmålinum. Vit høvdu bara tvær havnir, ið vit kundu rógva út frå! Nú hava vit 8! Altso 6 nýggjar, ið vit skriftliga eiga rætt at nýta til 1967. Men ikki ein maður í ministeri- inum ella nakar annar, ið kennir vid- urskiftini. er í minsta iva um, at tað verður einki ministerium í Danmark sum i 1967 rekur Føroyingar burtur úr hesum havnum, um teir til ta tíð rógva út haðani. Og hava teir gjørt seg út í hesum, vilja teir so ið hvussu Biðið um tilboð uppá lívstrygging hjá staðarumboðs- monnum okkara fyri hovuðsumboði í Foroyum TRYGGINGARSAMBANDIÐ FØROYAR Kongabrúgvin, Havn, tlf. 1090 inspektør JOHN SIVER TSEN i Havnardali, tlf. 1721 mrs SYSTE ONE ESSEN ENEDES róðrarættin har. Tað var so sanniliga ikki so lætt at vinna hesar 6 nýggju havnirnar treytaleysar til 1967, men tað gekk kortini. Tá ið andstødumenninir nú í óendaligari øvundsjåku ljúgva fyri fólki, at sendinevndin skal hava bund ið seg til at avluta hesar havnir, sýna teir einans politiskt hjálparloysi. ikki løgmaður ella nakar annar í føroysku sendinevndini hava gjørt hetta. Tvorturímóti! Tað, ið løgmaður nevndarinnar vegna hevur sagt, er, at tað einasta, sum verður avgerandi fyri føroyska fiskimannin, er, um tað loysir seg at vera fyri seg sjálvan ella at fara til avreiðingar til tey nýggju stórvirk- ini, ið ætlast sett á stovn í Grønlandi. og at hann — vónandi saman við ollum Føroyingum — vil gera sítt allrabesta fyri einum góðum samar- beiði og lønandi samvinnu millum Grønlendingar og Føroyingar. Tad vard aftur og aftur undir- strikad, at tad måtti verda tann ein- staki føroyski fiskimadurin, id måtti avgera, hvat plåss, hvønn veidihått — fyri seg sjålvan ella saman við Grønlendingum — hann vildi. Sendinevndin hevur so sanniliga ikki avreitt nøkur rættindi; men skorð að tey, ið vit áttu, og fingið nýggj aftrat — tær 6 nýggju havnirnar og rætt til at avreiða til KGH. Hesar havnir áttu teir ikki, líka so lítið sum teimum áður hevði verið loyvt at avreiða til KGH og arbeiða saman við Grønlendingum. Oført vunnið! So heldur hvor fiskimaður, ið sann ur er! i Men ikki verdur helmad i strid- num fyri grønlandsrættindum, fyrr enn vit koma at eiga somu rættindi í Grønlandi, sum Grønlendingar eiga hjá okkum og Dønum. tann vil ikki meir? Fíggjarmálaráðharri Fraklands, Piné er vorðin ósamdur við for- sætisráðharran og aðrar stjórnarlimir. Bloðini í Fraklandi hava skrivað nógv um, at útlit er til, at hann fer úr stjórnini. Ein spurningurin, hann er ósamd- ur við stjórnina um, er viðvíkjandi oljukeldunum í Sahara, og hvussu tær skulu verða nýttar. Ghana Forsætisráðharrin í Ghana hevur í vikuni í eini rødu sagt, at landið er til reiðar at geva frå sær sjålvstødu sína. um tað verður veruleiki við ein- um afrikonskum forbundsstati. Hetta hevur hann sagt við blaðmenn í sam- band við vitjan Mac Millan's í Ghana