leygardagur 21. mai 1960síða 1

SOSIALURIN BRØDRALAG | FRÆLSI JAVNAÐUR NR. 21. LEYGARDAGIN 21. MAI 1960 33. ÅRG. Løgtingid viðger sått- målatrætuna Tingfundur verdur aftur i kvøld Einki bar til at fåa semju i lag millum Føroya Arbeidarafelag og Ar- beiðsgevarafelagið. Semingsmadurin var aftur uppi i fyrrapartin av vikuni; men partarnir st6du stødugt so langt hvør frå Tå ting- semingsmaðurin heitti Føroya Arbeiðarafelag á ið at fáa tað saman og sendi inn upp- skot til lóg fyri minstuløn arbeiðaranna. ødrum, at gavst. Hetta uppskot ljóðar so: »Medaltimaløn arbeidaranna må ongantíð koma niður um livikostnad- in eftir prístalinum dividerað við árs- arbeiðstímatalinum 2432, fyri henda ársfjórðing til timaløn kr. 4,45) (svarar og minsta kvinnutimalønin verður sett til 2/3 av manntimalønini.« Løgtingid kom so saman hósdagin 19. mai kl. $. Løgmaður greiddi frå støduni i sátt- målatrætuni, og síðani varð fundurin slitin til kl. 9 sama kveldið. Tá tingid Vandi fyri at studentaskúlin steðgar vegna læraratrot Í »Dagbladnum« fyri 13. í hesum mán aða lesa vit grein við omanfyri stand- andi yvirskrift. Av tí, at ferðir i navn mitt er nevnt heilar tvær hesi >Dag- blads«grein, fari eg at lata lesarar vita, studentaskúlalærar- at málið um lenir anna ikki í mong Harrans ár hevur ver- ið til viðgerðar í nakrari tingnevnd, sum eg havi sitid í. Tá ið »Dagbladid« kort- ini vil vevja meg saman við hesum mål- ið, so er tað siður nevniliga at skøva útyvir egnar syndir og royngja sann- leikan. fyri at fjala verunleikan. Tað var tann tíð, at Danir buðu seg til at hjálpa Feroyigum at seta ein studenta- skúla á stovn her á landi við kostdeild, so at fátækir unglingar kundu búgva bíliga, og nakrir heilt ókeypis. Tíverri vildu teir sokallaðu natfonalu menn á tingi ikki taka við danska tilboðnum, men kravdu, at eingin uttan Føroyingar skulu gjalda kostnaðin av føroyska stu- dentaskúlanum. Fólkaflokkurin sat í før- oyska landsstýrinum í samfull 8 ár. Ein má tí spyrja, hví teir ikki løgdu doyðin á fyri at hækka lenirnar hjá studenta- lærarunum, heldur enn nú at seta seg á tann høga hestin, hesum og øblum ødr- um viðvíkjandi, sum teir lógu omaná í 8 long og góð gullár og einki gjørdu við? Ja nógv er at spyrja um bæði eitt og annað, sum ikki bleiv gjørt, ella sum skeivt var gjørt av fólkaflokksstýrinum, men ikki loysir seg at fara ovvíða um. Studentaskúlin er eitt so týdningarmikið mál, at best er at halda seg einans til tess. Studentaskúlin má ikki fella burt- ur. Vónandi verða vit Føroyingar førir fyri at bera kostnaðin, eftirsum skúlin er settur á stovn sum eih føroyskur skú- li. Eg kom inn á ting á fyrsta sinni í 1936, tá var eingin studentaskúli her á landi. Allir tingmenn vita, at eg og all- ir javnaðarmenn altíð hava víst okkum ætla sum vinir studentaskúlans, og vit eisini í framtíðini at stuðla studenta- skúlan. Eru lønirnar ovlågar, vilja vit gera alt fyri at finna inntøkur eisini til hækkan av studentaskålalæraralønunum. Allar rindar Þ tær lenir, sum staturin einsamallur, vórðu hækkaðar fyri fleiri árum síðan, tær løndr, sum staturin rind ar størsta partin av eru so seinri eisini hækkaðar. eftir eru so tær lønir, sum hin føroyski landskassin er einsamallur um at rinda, tær megu hækkast, tå ið tað vísir seg, at tær eru ovlågar. Høvdu vit javnaðarmenn haft fleirtal á Føroya løgtingi, so vistu vit væl, hvar inntøkur fåast, fyri) uttan at pína fátæk fólk eftir tolli og skatti, men tíverri eru vit bert Harfyri fellur royna 8 javnaðarmenn á tingi. alt tyngri, men kortini vilja vit at gera tað, ið flest allir, ið rópa harðast bæði um eitt ið kostar nógvan pening úr neyðugt er sjálvt um og annað, landskassanum, eru harðastir menn okkara, tá ið tað ganga tær inntøkuleidir, ið minst nerva mótstøðu- ræður um at hin minna mannin. Tað, ið »Dagbladid« førir fram ímóti mær, er tað, at eg ikki vildi, at tær løn- ir ið staturin rindar størsta partin av, skulu steðga, inntil hinar ið landskassin einsamallar rindar, koma til viðgerðar á tingi. Hartil er at siga, at einki um nak- að tílíkt lá frammi á tingi. Eg má gan- ga út frá, at landsstýrið veit best, nær og hvussuleiðis tílík mál best kann fremjast, og ti má stýrið fáa stundir at hugsa um málið, inntil líkindi verða til at leggja tað fram á tihg. Knút Wang, sum í nevndini tosaði um lenir úr landskassanum, segði' ikki eitt orð um, hvussu stórar hesar lønir eiga at verða, og hvaðni minni visti hann tað allra- minsta um, hvaðani inntøkur kundu fá- ast til sndan av hesum lønum. Soleiðis bera fólkaflokksmenn seg at, bæði í ein- um og øðrum máli á tingi, men soleiðis kunna menn við ábyrgd ikki bera seg at Undirritaði og allir sum styðja lands- stýrið vita, at vit megu vísa á inntøkur samstundis, sum vit seta uppskot fram pening úr landskassanum. aðrir andstødu- sum kosta Fólkaflokksmenn og menn kunna spæla sprellumenn á tingi. Men vit lata teir sprella einsamallar. J. H. Danbjørg. byrjaði aftur kl. 9 legði løgmaður Javn- aðarflokksins vegna fram hetta uppskot 8 1. vaksnum arbeiðarum ikki, tá ið arbeiðarafelags Fimalønin hjá skal Føroya Arbeidsgevarafelags her å landi såttmåli verður gjørdu og Føroya tann av lægri enn fiskimanna til ímillum, verða sett Lønjavningargrunni gina tid setta minstamånadarløn faldad vid 12 årsarbeidstimatali og hverja og síðan deilt uppá 2432 fiskimanna við einum $ 2 Henda lóg kemur í gildi beinan veg- in. Viðmerkingar: millum Foroya Lonarósemja er Føroya ar- beiðsgevarafelag og arbeiðara- felag. Aftaná at samráðingar botn hjá feløgunum, varð sent boð eftir sem- komu í ingsmanninum. Semingsstovnurin hevur onki úrslit fingið. Annar parturin Føroya arbeidarafelag hevur heitt á tingid um at skera úr løn- artrætuni. Vit eru á hægstu vinnutíð. Eitt verk- fall er í slíkum føri til almikið tap fyri teir stríðandi eins og fyri alt landið Tingið studningsjáttan sína til fiskimanna hevur treytad lønjavningargrunn vid, at minstaløn fiskimanna verður sett til kr. 900,-. Tað við ti di hesi tingsins stødu i vera samsvaran- arbeidslønar- spurninginum hjå fiskimonnunum at se- ta lægsta lønarmark fyri vaksnar arbeiðs menn å landi at liggja åjavnt vid mins tuløn fiskimanna. ” Tingfundur verdur aftur i kvøld kl. 7. GEVIÐ KEISARANUM DUSTID Sum lýsing aðrastaðni í blaðnum sigur frá, verður sjónleikurin >Gevið keisar- anum dustið< leikaður fyri seinastu ferð í kveld í Sjónleikarhúsinum M. Lamhauge hevur týtt leikin Linck. Leiklistafelagið í havn førir hann fram Okkara við og við vorðnir so góðir leikarar, at tað veruliga stuttleiki at síggja sjónleik í Bæði hvat viðvíkur leikunum og leik- eru stór framstig eftir Mogens Tórs- heimligu sjónleikarar eru so er ein Havn. leikarunum sjálvum, lutum, kulissum o. t., at síggja gjønum tey seinnu árini. ———————————— | G———i — ———————e SEES ————————————————————————— Khruschev tváar hendur sínar fund- kravdi Eisen- søguliga og einasta inum teir stóru hittust í Khruschev í hvøssu rødu síni, at skuldi standa fyri skúlarætti var heilt dramatiskur við hvert. hann báðar hendur Á hinum París hower Hann rætti Tvær reisur móti himni og segði: >... Gud skal vera mítt vitni, at hendur mínar eru reinar...“ >... Gævi eg hevdi sæð tann djevulin, ið fekk Amerikumenn at inn yvir Russland….« senda flogfarið U-2 flúgvarin rakett, ber føddur 17. aug. 1929 i Jenkins, Kentucky, kom i flogvåpni 1950, útlærdur 1952. Hann skuldi havt áðrenn hann leyp út; hann ikki. Hann hevði at drepa seg sjálvan við einari giftsproy- tu, um nakað var áfatt, men heldur ikki hann brúkt. ið var skotin niður av russiskari navnið Francis G. Power, sprongt flogfarið, men hetta gjørdi eisini ordrar til hana hevði Njósnaraferðirnar. Enska blaðið >Dai- ly Mail« skrivar: »Okkara flogfør flúg- jarntjaldinum og km av landøki Vid langt eystur um jarn- va regluliga framvið upp til 225 handan jarntjaldið við radar. kortleggja fyri hvort flúgva tey tjaldið at njósnast eftir russiskum rakett støðum.“ 900 MANS Í LAND Sømændenes Forbund í Danmark, sum telur 6000 limir, sigur frá, at bara eftir einum ári eru 900 mans farnir í land av donskum skipum. Teir siga seg fáa meira burtur úr at arbeiða uppi á landi 25.9 milj. kr. til góðar 2079 donsk brúksfelog keypti í fjør fyri 778,1 kr. frá teirra egna heilsølu virki FDB 1958 720.6 milj. kr. Netto- yvirskot: 25.9 milj. kr FDB hevur nú beiði fjør. yvir 3000 fólk í ar- Hesi fingu 36.7 milj kr. í løn í bruksfeløgunum hækk pst. og í alt 1450 Umsetingin hjá aði í fjør við 10 milj. kr var Hvalabátarnir Hvalabátarnir Sirra, Terje, Heykur og Grani bodnir til verða av nýggjum upphøggingar sum teir eru, teir tríggir liggja á Skálafirði og Grani á Hvalvík, Samstundis verður alt jarn og skrapp íLopra undantikið tó ymist eftir lista, ið er til skjals á landsskrivstovuni, boðið til sølu, og herumframt ymist skrapp við Áir eftir ávísing Hann, ið fær boðið góðkent, bindur seg til at levera ein ketil, sum lands- stýrið velur, úr bátunum, og leggja ketilin á land við Áir ókeypis fyr stýrið Boð mugu vera landsstýrinum í hendi seinast Í lands- juni FØROYA LANDSSTYRI