leygardagur 21. mai 1960síða 4
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
SOSIALURIN
Nr
21. MAI 1960
33, ÅRG,
»Med disse tre love og lovene om
Tað lýsir í eystri —
vælferðarsamfelagið
folkepension og invalideforsikring,
som blev gennemført sidste år, vil efter min mening være foretaget en
virkelig ajourføring af den færøske sosiallovgivning, så at der ikke er
brug for yderligere lovgivning for øjeblikket.«
Hetta vóru orð Julius Bomholts, sosi-
føroysku
har
almálaráðharra, tá hann legði
sosiallóggávuna fyri Fólkkatingið,
allir flokkar tóku undir.
Hetta er seinasta stig á leiðini, hagar
til vit kunnu seta Feroya mest fullfíggj-
aðu sosiallóggávu í gådi frå 1. okt.
i ár.
Henda lóggáva skal tryggja sjúkum.
einkjum. foreldraleysum børnum, blind-
TAÐ ER VERULEIKI:
AT eftir prístalinum er livikostnaðurin
10.821 kr. at ein arbeiðari bara fær
10.336 kr. at hetta eftir einum ári er
485 kr. ... ov lítið ella í tímalon ...
20 oyru — tað, verkfallið snýr
seg um í dag.
Fylking av arbeidararørsluni í Før-
ovum vid nordurlendsku arbeidara-
INGRID, DROTTNING OG
FRÍÐRIKUR IX, KONGUR, HALDA
SILVURBRUDLEYP
24. MAI.
25. MAL Fyrsti summardagur, summar
fjórðingsár byrjar.
27. MAL Kristi himmalsferðardagur.
20 ÁR FARIN
MAI. Frå
»ULSTER PRINCE«
Scouts« landsett i
verda teir i landinum til
1942. Teir hava hópin av útgerð við sær.
*x
NÝGGJ LÓG. Fólkatingið hevur við
tikið lóg viðv. børnum, fødd uttanfyri
hjúnarband. Lógin ásetur, at ein verð-
ur ídómdur fulla faðirskyldu ella
heilt frífunnin — einki uttan tað. Nú-
undirhaldsskipan; ið ikki finst
øðrum Norðanlandi fellur
hermannaskipinum
verður ein deild
Havn, og
joansøkudag
25.
av »Lovat
verandi
i nøkrum
heilt burtur.
*x
MARIA STUART. 8. febr. 1587 varð
Maria Stuart hålshøgd í einum sali á
Fotheringhey slottinum í Onglandi. So-
leiðis framdi Elisabeth, Onglandsdrottn-
ing. hevndarhug sín. Maria
SØGA Stuart hevði bæði borið
kongskrúnu Skotlands og
Fraklands. Hon var miskunnleys og var
ætlandi uppi í leikinum, tá maður henn
ara 1568 flýddi hon
undan uppreisn í Skotlandi. í Onglandi
tók fyri at vinna Elisabeth,
varð myrdur
hon sær
um, deyvum, og á annan hátt treingj-
andi eina sámuliga og trotaleysa tilveru.
Vunnið er á mál á hesum sinni; men
stavnhaldið er framvegis hitt sama: enn
betri trygd, enn meira sosialt rættvísi.
Við hesum hevur JAVNADAR-
FLOKKURIN vunnið eitt hitt frem-
sta málið á stevnuskránni: sosiallóg-
gávuna, ið flokkurin hevur barst fyri
síðan 1928.
fylkingini gjøgnum De samvirkende
Fagforbund til kraftarsavning og
sigurs.
Soleiðis er orðaljóðið í stevnuni hjá
hini føroysku arbeidararør-
sluni; men tessverri må åsannast, at her
sosialistiski
er langt å mål.
Nógv arbeiðsfólki
felag. Havnar arbeiðsmannafelag stendur
uttanfyri FA, Handverkararnir fyri seg
og spjaddir, starvsfólkið fyri seg og í
fleiri feløgum og fiskimenn fyri seg.
Á slíkum grundarlagi er tað óhugs-
av er í ongum
andi, at hin føroyska lenarstættin
nakrantíð kann vinna somu sømdir sum
lønarstættin í hinum Norðanlondum,
har teir bæði felagsliga, arbeiðsrættsliga
og lønarliga er komin langt åvegis —
fremst i heiminum.
Lat okkum í fyrstu syftu vinna verk-
fallið, ið nú leikar á;
men lat næsta stigið verða eina kraft-
arsavning til fullan sigur.
drottning. neisur, og gjørdi hetta enda
á henni.
x
2 minuttir áðrenn Caryl Chessman fór
í gasskamarið, gjørdi statsadvokaturin
av at steðga við at taka hann av døg-
um; men maðurin, ið skuldi bera boð-
ini, fann ikki telefonnummarið nóg
skjótt. Tá hann fekk samband við
fongslid, var Chessman deyður fyri 1
minutt síðan.
*
MISMUNUR. Teir skjóta svartar í
Suðurafriku. Onglandsdrottning sendir
fjarrit til forsetan, ið hevur tvær kúl-
ur í hóvdinum og vónar, at hann
skjótt verður frískur. So kann hann
skjóta enn fleiri svartar. Hon sendi
einki fjarrit, tá 200 svartir vórðu
skotnir.
*
CEYLON við sínum 6 milj. íbúgvum
skal hava val 20. juli, hóast tað er ikki
longur síðan enn 19. mars í ár, at har
vóru val. Veljast skulu 151 tinglimir. Í
løtuni eru størstu flokkarnir:
Konservativu 50 limir, Frælsisflokk»
urin 46 og Minnilutaflokkurin 15 limir.
Millum aðrar flokkar eru bæði kom-
munistar og trotskistar.
x
LAOS. Tað stóð um reppin, at ikki
kommunistar tóku ræðið í Laos fyri
stuttum. Fyrst í hesum mánaðinum vóru
val í landinum. Teir konservativu vunnu
40 av 59 tinglimum, kommunistar fingu
bert 2 valdar.
x
SOSIALISMAN er ikki so heilt út av
lagi. Hygg, hvussu dollargrinini hjá
kapitalistunum fara sum flugur eftir
okkara sosialiseraðu vegum.
blaðnum
gjørdi
Her i
RÚSDREKKALÓGIN.
rúsdrekkalógin
fólk til >lógbrótararx. »Gladustrok« tók
varð sagt, at
hetta illa upp. >14. sept.“ segði: >... ti
verunleikin er júst tann, sum Sosialurin
dregur fram i ljósið< og nú sigur K.
Wang í »Dagbladnum«:
»Hon hevur vant fólk okkara til at
drekka í stórum nøgdum, lært tey at
verða ólýðin móti lógini, og er líka
stórur vandi fyri tjóð okkara, sum
viðurskiftini undan 1907.
Í »Dimmalætting« fyri 7. mai stendur
m. a. at lesa:
»En person ... fik en bøde på 470 kr.
for at sælge en flaske snaps, som han
havde tjent 47 kr. pá...<
havde be-
idømtes
»En besætningsmedlem
gået smuglerforseelse og
en bøde på 450 kr.«
EU
'1st tu
mV GFES mmm
AT vanligt er at 1—2 pst. av fólk-
unum i einum landi stama, men 10
ferðir so nógv mannfólk sum konu-
fólk og at intelligenskvotienturin hjá
teimum, ið stama, í meðal liggur væl
hægri enn hjá teimum, ið ikki stama.
AT 70 pst. av teimum $2 svertu, id
vórðu dripnir í Sharpesville í Suður-
afriku hin 21. mars, vóru skotnir aftan-
ífrá.
AT eftir áheitan frå grønlandska lands
ráðnum hevur ríkisstýrið gjørt av at seta
2 politistar aftrat í Grønlandi. Teir
verða nú 9 í tali.
AT tað í kongsborgini Buckingham
Palace í London eru 600 rúm, 10.000
møblar, 300 tænastufólk og 800 metrar
frå køkinum til matarhøllina.
AT Danir seinasta ár brúktu 800 milj.
kr. til reklamu, t. e. 1,2 pst. av tjóðar-
inntøkuni.
AT tað i bretska heimsveldinum nú
eru 11 sjálvstýrandi lond.
RUSSAR bera ótta fyri, at Kinamenn
einaferð fara at taka frá teimum leiðsl-
una av kommunistaheiminum. At hes-
in ótti ikki er heilt ógrundaður, vísa
hesi tel:
Fálkatal: Årl. vøkstur
Kina 640 milj. 15 milj.
Rusland 210 milj. 3 milj.
x
5 SPURNINGAR:
1. Hvussu langt sæst Mikinesar viti?
2. Hvussu langt er út á Feroyabanka?
3. Hvussu langur er Munkagruðurin?
4. Hvussu djúpt er á Feroyabanka?
5. Hvar er Tirilsgrynnan?
(Svar aðrastaðni.)
x*x
PEKING-blaðið >REYÐA FLAGG-
IÐ<: At liva lið um lið við kapitalism
una er ógjórligt. Kapitalisman fellur
ikki av sær sjálvum; hon má týnast
við proletariskari kollvelting.
*
BRÓKAUPPSLAGIÐ. Einaferð pris-
urin av Wales spældi golf á einum vátt-
ligum velli, fann hann uppá at bróta
brøkurnar eitt sindur upp. Hadani kom
mótin: brókaupp-
slagið. Hann hevur
hildið seg til dagin
í dag; men nú er hann komin á gravar-
bakkan, tí eftir nýggja mótanum í ár,
eru brøkurnar púra slættar nfdur á
skógv — bråkauppslagid er heilt burtur.
*x
SUDURAFRIKA: Stødd landsins er 5
ferðir Stórabretlands og har búgva:
AKTUELT.
Negarar ...n..enieeirssrieooeer 9.600.000
Hvile 00 3.200.000
Asiatar — eee 441.000
Talað verður enskt og afrikanskt (av-
På
SKIPABYGGINGIN. Sum áður sagt,
vóru bæði fólkaflokksmenn og sam-
bandsmenn ímóti; eini skjótari endur“
nýggjan av skipaflotanum við ikki at
ganga við til meira enn 15 Belgiubátar.
Um hetta sigur >Tingakrossur<:
Tað man tí tykjast mongum manni
løgid, at tingmenn líka mikið
hvønn flokk teir so hoyra til — skulu
vera so stuttskygdir, at teir koma fram
við uppskotum um at fáa færri fór
til landið, enn tað við útlendskari
fíggjarligari hjálp letur seg gera...“
KVINNUR OG MENN
Hjartasjúkur — og tá fyrst og fremst
hjartaslag — gera enda á teimum flestu
ið doyggja í teimum bestu árunum. —
Høvudsorsøkin er forkálkningur í teim-
um småu pulsædrunum i hjartanum.
Upp til 35 åra aldurin doyggja eins
nógvar kvinnur og menn.
Millum 35 og 44 år doyggja 242 menn
móti 100 kvinnum av hjarta-
sjúku.
Millum 45 og 65 hækkar talið
274.
Millum 65 og 84 minkar talið til
123.
hverjum
til
Frá 85 og uppeftir verður talið javnt
aftur.
A
TOLINI niðanfyri siga frá, hvussu nógv
tað í Svøriki kostar at uppala teir
ymisku frødingarnar:
Lækna eee 90.000 kr.
Verkfrøbing „...... 40.000 kr.
Magistara + .…É.....…… 25.000 kr.
Prest een 16.000 kr.
Lærara = ssssssss ross rss 10.000 kr.
Aftrat hesum kemur kostnaðurin at
lesa til students- ella realprógv — á-
vikavist 10.000 og 8.000 kr.
ls Af [AA AÅ[A[fA Af AA Af f[f[f f [ ff [ Af [ff [ff [ff f[[[ ff [//f[|—-[——=—|=——f|—|—|—|—£|— ————|——
leiding av hojlendskum) mål, 9 negara
og 8 asiatisk mål.
*x
Svar uppá 5 spurn.: 1) 50 sjómíl 2) 50
fjórð. 3) 70 fjórð. 4) 40—60 favnar. 5)
8—10 fj. í landsynning sunnan úr Borð-
oyanesi.
x
Um ein kvinna hevur mong ynski,
sum hon fegin vil hava framd, og tú
fremur øll uttan eitt, so verður hon
ikki glað, tí tú hevur framt tey mon-
gu, men í ringum lag, tí tú gloymdi
tað eina.
HANN: Eg standi steinbyttur, tå tú ert
vettsluklødd.
HON: Hvi?
HANN: Ti, tå veit eg ikki, um tå ert
innanfyri klædini og vilt sleppa út úr
teilnum ella um tú ert uttanfyri og vilt
sleppa inní tey.
Tey siga víst, at Jeppi drekkur, men
tey siga ikki, hví kona hansara drekk-
ur eisini.
Omman legði lítla Mikkjal at sova.
— Góði, legg teg nú! Omma skal siga
honum eina søgu. Puttignutti) var ein
lítil bjørn. Putti-nutti hevði langt hår.
Putti-nutti var so nutti.
Ikki eitt orð frá Mikkjali.
—Nú, góði, heldur tú ikki, at Putti-
nutti var fittur?
Mikkjal hyggur uppá ommuna:
— Omma, eru tygum full?
MINNIST TIL AT LESA SOSIALIN!
AT HALDA SOSIALIN!
AT KEYPA SOSIALIN!